Karar Özeti
7. Ceza Dairesi 2023/20358 E. , 2025/3519 K. "İçtihat Metni" K A N U N Y A R A R I N A B O Z M A MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hâkimliği SAYISI : 2023/906 D.İş KABAHATLİ: Gurit Rüzgar Sistemleri Ltd. Şti. KABAHAT : 1567 sayılı Kanun'a muhalefet Kabahatli hakkında, 1567 sayılı Kanun'a muhalefet kabahatinden, 344.678,37 TL idari
Karar Detayı
7. Ceza Dairesi 2023/20358 E. , 2025/3519 K. "İçtihat Metni" K A N U N Y A R A R I N A B O Z M A MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hâkimliği SAYISI : 2023/906 D.İş KABAHATLİ: Gurit Rüzgar Sistemleri Ltd. Şti. KABAHAT : 1567 sayılı Kanun'a muhalefet Kabahatli hakkında, 1567 sayılı Kanun'a muhalefet kabahatinden, 344.678,37 TL idari para cezası uygulanmasına karar verildiği, kabahatli tarafından bu karara karşı başvuruda bulunulduğu, Karşıyaka 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 30.01.2023 tarihli ve 2023/295 D.İş sayılı kararı ile başvurunun reddine karar verildiği, kabahatlinin bu karara itirazı üzerine de Karşıyaka 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 07.02.2023 tarihli ve 2023/906 D.İş sayılı kararıyla itirazın reddine karar verildiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 10.11.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 13.12.2023 tarihli ve KYB - 2023/121262 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının 13.12.2023 tarihli ve KYB - 2023/121262 sayılı kanun yararına bozma isteminin;“Dosya kapsamına göre, adı geçen kabahatli hakkında farklı tarihlerde yapmış olduğu ihracatlara dair toplam 613.889,26 Euro tutarındaki bedeli 90 gün süreli ihtarnamelere rağmen yurda getirmemesi sebebiyle 1567 sayılı Kanun'un 3/3. maddesi uyarınca uygulanan idarî para cezasına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin Karşıyaka 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 30/01/2023 tarihli kararına karşı yapılan itirazın reddine karar verildiği anlaşılmış ise de; 1567 sayılı Kanun'un 3/1. maddesinde yer alan, "Cumhurbaşkanının bu Kanun hükümlerine göre yapmış olduğu genel ve düzenleyici işlemlerdeki yükümlülüklere aykırı hareket eden kişi, üçbin Türk lirasından yirmibeşbin Türk lirasına kadar idari para cezası ile cezalandırılır." şeklindeki, Anılan Kanun'un 3/3. maddesinde yer alan, "Her türlü mal, kıymet, hizmet ve sermaye ithal ve ihraç edenler veya bu işlere aracılık edenlerden bu işlemlerinden doğan alacaklarını 1 inci maddeye göre alınan kararlardaki hükümlere göre ve bu kararlarda tayin edilen süreler içinde yurda getirmeyenler, yurda getirmekle yükümlü oldukları kıymetlerin rayiç bedelinin yüzde beşi kadar idarî para cezasıyla cezalandırılırlar. İdarî para cezasına ilişkin karar kesinleşinceye kadar alacaklarını yurda getirenlere, birinci fıkra hükmüne göre idarî para cezası verilir. Ancak, verilecek idarî para cezası yurda getirilmesi gereken paranın yüzde ikibuçuğundan fazla olamaz." şeklindeki, Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara ilişkin 04/09/2018 tarihli ve 2018-32/48 nolu Tebliğin 3. maddesinde yer alan, "Türkiye'de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedeller, ithalatçımın ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilir veya getirilir. Bedellerin yurda getirilme süresi fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez...." şeklindeki, Anılan Tebliğ'in "Hesap kapatma, ihbar ve ek süre" başlıklı 8. maddesinde yer alan, "(1) Ticari amaçla mal ihracında, bedelleri yurda getirilme süresi içinde gelen ihracat ile il gili hesaplar aracı bankalarca kapatılır. (2) Süresi içinde kapatılmayan ihracat hesapları aracı bankalarca 5 iş günü içinde muamelenin safhalarını belirtecek şekilde yazılı olarak ilgili Vergi Dairesi Başkanlığına veya Vergi Dairesi Müdürlüğüne ihbar edilir. (3) İlgili Vergi Dairesi Başkanlığınca veya Vergi Dairesi Müdürlüğünce, ihbarı müteakip 10 iş günü içinde ilgililere hesapların kapatılmasını teminen 90 gün süreli ihtarname gönderilir. Bu süre içinde hesapların kapatılması veya 9 uncu maddede belirtilen mücbir sebep hallerinin ya da haklı durumun belgelenmesi gereklidir ..." şeklindeki düzenlemeler birlikte nazara alındığında, Somut olayda, kabahatli vekili tarafından dosyaya ibraz edilen, QNB Finansbank A.Ş. Atakent Şubesinin; 1- 24/01/2023 tarihli ve 0000989633 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 39.750,06 Euro bedelli, 19/10/2020 tarihli ve 20351900EX144660 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; 39.685,56 Euro tutarındaki kısmının 12/01/2021 tarihinde 01418HR039289 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı ve geriye 64,50 Euro eksikliğin bulunduğu, 2- 02/02/2023 tarihli ve 0001003400 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 39.750,06 Euro bedelli, 19/10/2020 tarihli ve 20351900EX144668 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; 39.685,56 Euro tutarındaki kısmının 08/02/2021 tarihinde 01418HR040084 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı ve geriye 64,50 Euro eksikliğin bulunduğu, 3- 24/01/2023 tarihli ve 0000991245 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 84.170,42 Euro bedelli, 19/11/2020 tarihli ve 20351900EX164199 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; 79.500,12 Euro tutarındaki kısmının 05/02/2021 tarihinde 01418HR040024 gelen havale referansı ile, 4.615,80 Euro tutarındaki kısmının 29/03/2021 tarihinde 01418HR042084 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı ve geriye 54,50 Euro eksikliğin bulunduğu, 4- 24/01/2023 tarihli ve 0000989354 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 25.484,12 Euro bedelli, 18/11/2020 tarihli ve 20353100EX003923 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; tamamının 12/01/2021 tarihinde 01418HR039255 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı, 5- 25/01/2023 tarihli ve 0000992485 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 58.584,08 Euro bedelli, 24/11/2020 tarihli ve 20353100EX004018 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; tamamının 19/01/2021 tarihinde 01418HR039440 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı, 6- 24/01/2023 tarihli ve 0000989356 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 42.034,10 Euro bedelli, 27/11/2020 tarihli ve 20353100EX004080 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; tamamının 26/01/2021 tarihinde 01418HR039664 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı, 7- 25/01/2023 tarihli ve 0000992603 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 31.196,00 Euro bedelli, 01/12/2020 tarihli ve 20353100EX004122 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; tamamının 26/01/2021 tarihinde 01418HR039664 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı, 8- 25/01/2023 tarihli ve 0000991705 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 58.584,08 Euro bedelli, 08/12/2020 tarihli ve 20353100EX004212 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; tamamının 02/02/2021 tarihinde 01418HR039839 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı, 9- 24/01/2023 tarihli ve 0000989768 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 58.584,08 Euro bedelli, 10/12/2020 tarihli ve 20353100EX004239 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; tamamının 02/02/2021 tarihinde 01418HR039839 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı, 10- 24/01/2023 tarihli ve 0000988838 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 25.484,12 Euro bedelli, 15/12/2020 tarihli ve 20353100EX004305 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; tamamının 09/02/2021 tarihinde 01418HR040194 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı, 11- 24/01/2023 tarihli ve 0000989875 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 33.099,96 Euro bedelli, 15/12/2020 tarihli ve 20353100EX004307 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; tamamının 09/02/2021 tarihinde 01418HR040194 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı, 12- 24/01/2023 tarihli ve 0000990348 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 25.484,12 Euro bedelli, 18/12/2020 tarihli ve 20353100EX004357 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; tamamının 16/02/2021 tarihinde 01418HR040424 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı, 13- 24/01/2023 tarihli ve 0000987599 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 33.099,96 Euro bedelli, 18/11/2020 tarihli ve 20353100EX004358 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; tamamının 16/02/2021 tarihinde 01418HR040424 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı, 14- 24/01/2023 tarihli ve 0000990394 seri numaralı İhracat Bedeli Kabul Belgesinde, idarî yaptırım kararına konu edilen 58.584,08 Euro bedelli, 20/01/2021 tarihli ve 20353100EX000198 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelin; tamamının 16/03/2021 tarihinde 01418HR041589 gelen havale referansı ile havale şeklinde yurda getirilerek kapatıldığı, Sonuç olarak; 19/10/2020 tarihli ve 20351900EX144660 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelinde 64,5 Euro tutarında, 19/10/2020 tarihli ve 20351900EX144668 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelinde 64,5 Euro tutarında ve yine 19/11/2020 tarihli ve 20351900EX164199 sayılı Gümrük Beyannamesi ile yapılan ihracata dair bedelinde 54,5 Euro tutarında, toplamda 183,5 Euro eksikliğin bulunduğu anlaşılmış ise de, Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 07/04/2022 tarihli ve 2022/2282 esas, 2022/7036 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere bu miktarın İhracat Genelgesinin 28. maddesi uyarınca terkin sınırı içinde kaldığının anlaşılması karşısında, kabahatlinin idarî yaptırıma konu ihracat bedellerini, fiili ihraç tarihlerinden itibaren 180 gün içinde yurda getirdiğinden kabahatli hakkında idarî yaptırım uygulanamayacağı gözetilmeksizin, itirazın kabulü yerine yazılı şekilde reddine karar verilmesinde, 2- Kabule göre de; benzer bir olayla ilgili Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 20/09/2022 tarihli ve 2022/3925 esas, 2022/12224 karar sayılı ilâmında da belirtildiği üzere, somut olayda ihracat bedellerinin 1567 sayılı Kanun'un 3/3-son maddesi uyarınca idarî yaptırım kararının kesinleştiği tarihten önce yurda getirildiğinin kabul edilmesi halinde, anılan düzenleme uyarınca, kabahatli hakkında uygulanacak idarî para cezasının, yurda getirilmesi gereken paranın yüzde iki buçuğu kadar olmasında zorunluluk bulunmadığı, bu oranın, yukarıda açıklanan şartların gerçekleşmesi durumunda uygulanması gereken idarî para cezasının üst sınırı olarak belirlendiği gibi, anılan Kanun'un 3/1 ve 3/3-son maddeleri birlikte değerlendirilmek sureti ile kabahatli hakkında uygulanacak idarî para cezası miktarının Hâkimlikçe somut olayın özellikleri dikkate alınarak belirlenmesi gerektiği gözetilmeden üst sınırdan da fazla (yüzde beş) bir oran uygulanarak tayin edilmesinde, isabet görülmemiştir. ” şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE Kabahatliye uygulanan idari para cezasına dayanak teşkil eden 1567 sayılı Kanun'un 3/3. maddesinin "Her türlü mal, kıymet, hizmet ve sermaye ithal ve ihraç edenler veya bu işlere aracılık edenlerden bu işlemlerinden doğan alacaklarını 1 inci maddeye göre alınan kararlardaki hükümlere göre ve bu kararlarda tayin edilen süreler içinde yurda getirmeyenler, yurda getirmekle yükümlü oldukları kıymetlerin rayiç bedelinin yüzde beşi kadar idarî para cezasıyla cezalandırılırlar. İdarî para cezasına ilişkin karar kesinleşinceye kadar alacaklarını yurda getirenlere, birinci fıkra hükmüne göre idarî para cezası verilir. Ancak, verilecek idarî para cezası yurda getirilmesi gereken paranın yüzde ikibuçuğundan fazla olamaz." şeklinde olduğu, buna karşılık aynı Kanun'un 3/1. maddesinin ise "Cumhurbaşkanının bu Kanun hükümlerine göre yapmış bulunduğu genel ve düzenleyici işlemlerdeki yükümlülüklere aykırı hareket eden kişi, üçbin Türk Lirasından yirmibeşbin Türk Lirasına kadar idarî para cezası ile cezalandırılır." hükmünü içerdiği, buna göre Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karara İlişkin 2018-32/48 Sayılı Tebliğ'in (Tebliğ) 3/1. maddesinde yer alan ''(Değişik:RG-31/12/2019-30995 5. Mükerrer) Türkiye’de yerleşik kişiler tarafından gerçekleştirilen ihracat işlemlerine ilişkin bedeller, ithalatçının ödemesini müteakip doğrudan ve gecikmeksizin ihracata aracılık eden bankaya transfer edilir veya getirilir. Bedellerin yurda getirilme süresi fiili ihraç tarihinden itibaren 180 günü geçemez.'' hükmüne aykırı olarak ihracat bedelinin süresinde yurda getirilmemesi ya da kısmi getirme halinde ise getirilmeyen miktarın Tebliğ'in 10. maddesindeki terkin sınırının üzerinde olması halinde 1567 sayılı Kanun'un 3/3. maddesinde yer alan kabahati oluşturacağı, buna karşılık ihracat bedeli süresinde yurda getirilmekle birlikte Tebliğ'in 6/1. maddesindeki "İhraç edilen malların bedelinin süresinde yurda getirilmesinden ve ihracat hesabının süresinde kapatılmasından ihracatçılar sorumludur." düzenlemesine aykırı olarak müteakip süreç tamamlanarak ihracat hesabının kapatılmaması halinde ise 1567 sayılı Kanun'un 3/1. maddesindeki kabahatin oluşabileceği, dosya kapsamına göre ise kabahatli tarafından ihracat bedelinin yurda getirdiğini ileri sürerek buna ilişkin bilgi belgeler sunulduğu cihetle, kabahatli tarafından dosyaya sunulan belgelerin sıhhat ve geçerliliği ile idari para cezasına konu ihracat işlemine ilişkin olup olmadığı, hangi oranda ve süre getirildiği araştırılıp, sonucuna göre kabahatlinin hukukî durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği anlaşılmıştır. III. KARAR Gerekçe bölümünde tespit edilen husus yönünden kanun yararına bozma isteminde bulunulup bulunulmayacağının takdiri için dava dosyasının, Adalet Bakanlığına sunulmak üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, oy birliğiyle, 10.03.2025 tarihinde karar verildi.