Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2024/1889 K.2025/13696

7. Ceza Dairesi 2024/1889 E. , 2025/13696 K. "İçtihat Metni" HÂKİMLİĞİ : İstanbul 7. Sulh Ceza Hâkimliği SAYISI : 2021/3718 Değişik iş KARAR : İtirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’un (1567 sayılı Kanun) 3/5. maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı kabahatli .....

Uluslararası İnsani Yardım Derneği hakkında 2016 yılı için 81.556,00 Türk lirası, 2017 yılı için 84.804,00 Türk lirası, 2018 yılı için 99.151,00 Türk lirası idarî para cezaları uygulanmasına dair İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 08.03.2021 tarihli ve 2020/2089 idari yaptırım defter,

2021/270 sayılı idarî yaptırım kararına karşı anılan kabahatli dernek vekili tarafından yapılan başvurunun kabulü ile idarî yaptırım kararının kaldırılmasına dair İstanbul 6. Sulh Ceza Hâkimliğinin 26.05.2021 tarihli ve 2021/2002 değişik iş sayılı kararına yönelik İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yapılan itirazın usul yönünden kabulü ile İstanbul 6. Sulh Ceza Hâkimliğinin 26.05.2021 tarihli ve 2021/2002 değişik iş sayılı kararının usul yönünden kaldırılmasına,

itiraz talebinin esası yönünden bir değerlendirme yapılmak üzere İstanbul 6. Sulh Ceza Hâkimliğine iadesine ilişkin mercii İstanbul 7. Sulh Ceza Hâkimliğinin 09.06.2021 tarihli ve 2021/3090 değişik iş sayılı kararını müteakip, idarî yaptırım kararına karşı yapılan başvurunun reddine dair İstanbul 6. Sulh Ceza Hâkimliğinin 26.05.2021 tarihli ve 2021/2002 değişik iş sayılı ek kararına yönelik itirazın İstanbul 7. Sulh Ceza Hâkimliğinin 06.07.2021 tarihli ve 2021/3718 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 07.02.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.02.2024 tarihli ve KYB-2024/18651 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.02.2024 tarihli ve KYB-2024/18651 sayılı kanun yararına bozma isteminin;

“...Kabahatli anılan dernek hakkında 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’un 3/5. maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı inceleme konusu 2016 yılı için 81.556,00 Türk lirası, 2017 yılı için 84.804,00 Türk lirası, 2018 yılı için 99.151,00 Türk lirası olmak üzere toplam 265.511,00 Türk lirası idari para cezasının yanı sıra, aynı Kanun'un 3/1. maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı inceleme dışı 5.960,00 Türk lirası idarî para cezası da uygulandığı nazara alınarak yapılan incelemede.

Dosya kapsamına göre, Vergi Denetim Kurulu Başkanlığı İstanbul Sektörel-2 Denetim Daire Başkanlığının 07/10/2020 tarihli ve 2020-A-2712/23 sayılı görüş ve öneri raporuna göre; .... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nün 9...1 vergi kimlik numaralı mükellefi olan ...

Uluslararası İnsani Yardım Derneği tarafından, bankacılık sistemi kullanmaksızın ve gümrük geçişlerinde nakit bildirim beyanında bulunmaksızın 01.01.2012-03.09.2018 [10.000,00 Amerikan Doları üzeri olmak üzere 7.263.306,00 Amerikan Doları, 197.595,00 Euro ve 70.000,00 Türk lirası (Toplamda 19.748.487,47 Türk lirası)] yıllarına ilişkin Türkiye'den birçok yabancı ülkeye nakit transferi yaparak yasalarla belirlenen yöntemlere aykırı işlem gerçekleştirildiği,

kabahatli dernek yararına bankacılık sistemini kullanmaksızın ve gümrük geçişlerinde nakit bildirim beyanında bulunmaksızın yurtdışına nakit çıkışının olduğundan bahisle, 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin birinci ve beşinci fıkraları ve buna bağlı tebliğlerde belirlenen yurtdışına nakit transfer sistemi dışında bir sistem kullanılması sebebiyle 1567 Sayılı Kanunun 3/1 ve 3/5. maddelerine muhalefeti nedeniyle idarî yaptırım uygulanması gerekçesiyle ihbarda bulunulması üzerine,

İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığının 08/03/2021 tarihli ve 2020/2089 idari yaptırım defter, 2021/270 sayılı idarî yaptırım kararı ile. 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun’un 3/5. maddesine aykırı davranmak eyleminden dolayı kabahatli .... Uluslararası İnsani Yardım Derneği hakkında 2016 yılı için 81.556,00 Türk lirası, 2017 yılı için 84.804,00 Türk lirası, 2018 yılı için 99.151,00 Türk lirası olmak üzere toplam 265.511,00 Türk lirası idarî para cezası uygulanmasına karar verilmiş ise de.

1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 5. maddesinin 2. fıkrasının "Bu Kanuna dayanılarak çıkarılan karar, yönetmelik ve tebliğler ile diğer genel ve düzenleyici işlemler uyarınca faaliyet izni veya yetki belgesi alınması zorunlu olan konularda, gerekli izin veya belgeyi almaksızın ticari faaliyette bulunanlar, elli bin Türk lirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadar idarî para cezası ile cezalandırılır ve yetkisiz faaliyetin gerçekleştirildiği iş yerindeki tüm faaliyetler bir aydan altı aya kadar, tekrarı halinde ise sürekli olarak durdurulur.

Ancak, yetkisiz olarak faaliyette bulunanların ilan ve reklamlarından veya yaptıkları işin mahiyetinden söz konusu iş yerini, sadece faaliyet izni veya yetki verilmesi gereken faaliyet konularında iştigal etmek maksadıyla açtıkları veya işlettikleri anlaşılıyorsa söz konusu iş yerindeki faaliyet sürekli olarak durdurulur. Durdurma işlemleri Hazine Müsteşarlığının talebi üzerine valiliklerce yerine getirilir.

Bu kabahatlerin bir tüzel kişinin yararına olarak işlenmesi halinde, ilgili tüzel kişiye de aynı miktarda idarî para cezası verilir. Kabahatin konusunu yabancı para oluşturması halinde, idarî para cezasının hesaplanmasında fiilin işlendiği tarih itibarıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının bu paraya ilişkin "döviz satış kuru" esas alınır.

Hükmolunacak idarî para cezasına, suç tarihi ile tahsil tarihi arasındaki süreler için 6183 sayılı Kanuna göre tespit edilen gecikme zammı oranında, para cezası ile birlikte tahsil olunmak üzere, gecikme faizi uygulanır. Gecikme faizinin hesaplanmasında ay kesirleri nazara alınmaz. Yukarıdaki fıkralarda yazılı suçların tekerrürü halinde verilecek cezalar iki kat olarak hükmedilir. Bu madde hükmüne göre idarî para cezasına karar vermeye Cumhuriyet savcısı yetkilidir." şeklinde düzenlendiği, ....

Derneği hakkında uygulanan idarî yaptırım kararının 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanunun 3 üncü maddesinin beşinci fıkrası ve buna bağlı tebliğlerde belirlenen yurtdışına nakit transfer sistemi dışında bir sistem kullanılması gerekçesine dayandığı,

halbuki anılan Kanun'un yukarıda açıklanan 3. maddesinin 5. fıkrasının "Bu Kanuna dayanılarak çıkarılan karar, yönetmelik ve tebliğler ile diğer genel ve düzenleyici işlemler uyarınca faaliyet izni veya yetki belgesi alınması zorunlu olan konularda, gerekli izin veya belgeyi almaksızın ticari faaliyette bulunanlar, elli bin Türk lirasından iki yüz elli bin Türk lirasına kadar idarî para cezası ile cezalandırılır" şeklinde hüküm ihtiva ettiği, diğer yandan, 30/11/2012 tarihli ve 2012/4030 sayılı Bakanlar Kurulu kararı ile kamu yararına çalışan dernek statüsü kazanan kabahatli derneğin kuruluş amacı ve iştigal alanının;

ülke çapında ve dünyada savaş, tabii afet gibi sebeplerle mağdur olmuş insanlara insanî yardım ulaştırmak olduğunun dosya kapsamı itibariyle kabahatli dernek temsilcisi ...'ın ve dernek avukatının yazılı anlatımlarından anlaşılması karşısında, gerek 1567 sayılı Kanun anlamında ve gerekse de ilgili tüm malî mevzuat anlamında kabahatli derneğin kabahate konu eyleminin her hâl ve şartta ticarî nitelikte kabul edilip değerlendirilemeyeceği gibi, zikredilen Kanun maddesinin düzenlenme amacı ve lafzından da anlaşılacağı üzere faaliyet izni veya yetki belgesi alınması zorunlu olan konularda,

gerekli izin veya belgeyi almaksızın ticari faaliyette bulunanlara yönelik müeyyidelerin öngörüldüğü, kabahatli derneğe uygulanan kabahate konu eylemin ise malî mevzuat çerçevesinde nakit transfer sistemi dışında bir sistem kullanılarak derneğe yapılan bağış paralarının yurt dışına gönderilmesinden ibaret olduğu,

kabahat konusu eylem ile eyleme dayanak olarak gösterilen Kanun maddesinin kapsam ve muhteviyat açısından örtüşmediğinden 1567 sayılı Kanun'un 3. maddesinin 5. fıkrasına göre idarî para cezası uygulanamayacağı, kaldı ki 1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanunun 3. maddesine 5. fıkra olarak eklenen 7144 sayılı Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un Türkiye Büyük Millet Meclisince 16/05/2018 tarihinde kabul edilerek yasalaştığı ve 25/05/2018 tarihinde Resmi Gazete'de yürürlüğe girdiği hususu dikkate alındığında bu hali ile de kabahatli dernek hakkında 2016 yılı için 81.556,00 Türk lirası,

2017 yılı için 84.804,00 Türk lirası, 2018 yılı için 99.151,00 Türk lirası idarî para cezalarının uygulanamayacağı hususu gözetilmeden, itirazın bu yönden kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE Kanun yararına bozma isteminin ikinci sayfasında yer verilen ''...1567 sayılı Türk Parasının Kıymetini Koruma Hakkında Kanun'un 5. maddesinin 2. fıkrasının...'' yönündeki anlatımın, maddi yazım hatası olduğu kabul edilmiştir.

Kanun yararına bozma müessesesinin uygulanmasında, 5271 sayılı Kanun'un 309/3. maddesindeki "Yargıtayın ceza dairesi ileri sürülen nedenleri yerinde görürse, karar veya hükmü kanun yararına bozar." şeklindeki düzenleme esas alınarak, kanun yararına bozma incelemesi, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki istem ve gerekçe ile sınırlı olduğu cihetle, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının ihbarnamesindeki talep yerinde görüldüğünden istemin kabulüne karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR 1.Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma istemine dayanan ihbarname içeriklerindeki husus yerinde görüldüğünden talebin KABULÜNE, 2. İstanbul 7. Sulh Ceza Hâkimliğinin 06.07.2021 tarihli ve 2021/3718 değişik iş sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309/4-d maddesi uyarınca;