Yargıtay 7. Ceza Dairesi E.2024/6737 K.2025/10435

5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun (5996 sayılı Kanun) 24/4. maddesine aykırılık eyleminden dolayı kabahatli ... hakkında aynı Kanun'un 40/1-L maddesi uyarınca, ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 04.08.2022 tarihli ve E-91794101-858-6500109 sayılı kararı ile uygulanan 1.486.078,00 Türk lirası idarî para cezasına karşı yapılan başvurunun reddine dair Malatya 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 24.11.2022 tarihli ve 2022/3995 değişik iş sayılı kararına yönelik itirazın Malatya 2. Sulh Ceza Hâkimliğinin 15.12.2022 tarihli ve 2022/5580 değişik iş sayılı kararıyla reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 17.09.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.09.2024 tarihli ve KYB-2024/97816 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 30.09.2024 tarihli ve KYB-2024/97816 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “...Dosya kapsamına göre; kabahatli hakkında ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 04/08/2022 tarihli ve E-91794101-858-6500109 sayılı kararı ile Antalya ilinde gerçekleştirilen denetimlerde, kabahatli firma tarafından üretilen ve satışa sunulan "...

Tereyağı 750 gr" adlı ürünün şahit numune analiz sonucunda, Antalya Gıda Kontrol Labaratuvar Müdürlüğünün 14/06/2022 tarihli muayene ve analiz rapor sonucuna göre, yağ oranının %75,36 olarak tespit edildiği, kabahatli firma vekili tarafından yapılan itiraz üzerine yeniden yapılan incelemede bu defa Ankara Gıda Kontrol Labaratuvar Müdürlüğünün 07/07/2022 tarihli muayene ve analiz rapor sonucuna göre, yağ oranının %75,88 olarak tespit edildiği, 2005/19 sayılı Türk Gıda Kodeksi Tereyağı, Diğer Süt Yağı Esaslı Sürülebilir Ürünler ve Sadeyağ Tebliğinin 4/a maddesi;

"...Tereyağı: Ağırlıkça en az %80, en fazla %90 oranında süt yağı, en fazla %2 oranında yağsız süt kuru maddesi ve en fazla %16 oranında su içeriğine sahip ürünü... ifade eder" şeklindeki düzenleme uyarınca anılan ürünün % yağ miktarı yönünden anılan Tebliğe aykırı üretilmesi nedeniyle "tağşiş" işlemi yapıldığından ve 5996 sayılı Kanun'un 24. maddesinin 4. fıkrasına aykırılık olduğundan bahisle, aynı Kanun'un Kanun'un 40/1-l. maddesinde yer alan, "24 üncü maddenin dördüncü fıkrasına aykırı olarak taklit veya tağşiş yapılan gıda veya yemlere el konulur.

Ürünler masrafları sorumlusuna ait olmak üzere piyasadan toplatılır. Piyasaya arz amacı dışında değerlendirilmesi mümkün olmayan ürünler işletmecisi tarafından Bakanlık gözetiminde imha edilir veya ettirilir. Piyasaya arz amacı dışında değerlendirilmesi mümkün olan ürünlerin mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir. Taklit veya tağşiş yapılan gıda veya yemleri;

1) Üreten, ithal eden veya kendi adı veya ticari unvanı altında piyasaya arz eden gıda veya yem işletmecisine ellibin Türk lirasından,

2) İzlenebilirliğini sağlamadan piyasaya arz eden perakende gıda veya yem işletmecisine beşbin Türk lirasından, aşağı olmamak ve beşyüzbin Türk lirasını geçmemek kaydıyla, fiilden bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa fiil tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde biri oranında idari para cezası verilir.

Fiilin üç yıl içinde birinci kez tekrarlanması durumunda üreten, ithal eden veya kendi adı veya ticari unvanı altında piyasaya arz eden gıda veya yem işletmecisine yukarıda belirtilen idari para cezalarının alt ve üst sınırları bir katı artırılarak uygulanır.

Fiilin aynı süre içinde ikinci kez tekrarlanması durumunda, üreten veya ithal eden gıda veya yem işletmecisine bin günden üçbin güne kadar adli para cezası verilir ve gıda veya yem işletmecisi beş yıldan on yıla kadar bu sektördeki faaliyetinden men edilir.

Fiili üç yıl içinde ikinci kez tekrarlayan kendi adı veya ticari unvanı altında piyasaya arz eden gıda veya yem işletmecisine ise ikiyüzbin Türk lirasından az olmamak ve iki milyon Türk lirasını geçmemek kaydıyla, fiilden bir önceki mali yıl sonunda oluşan veya bunun hesaplanması mümkün olmazsa fiil tarihine en yakın mali yıl sonunda oluşan yıllık gayri safi gelirlerinin yüzde biri oranında idari para cezası verilir." şeklindeki hüküm uyarınca idari para cezası uygulanmış ise de;

1-5996 sayılı Kanun'un 31- 63... . maddesinde yer alan; "63) Tağşiş: Bu Kanun kapsamındaki ürünlere temel özelliğini veren öğelerin ve besin değerlerinin tamamının veya bir bölümünün mevzuata aykırı olarak çıkarılmasını veya miktarının değiştirilmesini veya aynı değeri taşımayan başka bir maddenin, o madde yerine aynı maddeymiş gibi katılmasını,

64) Taklit: Bu Kanun kapsamındaki ürünlerin, şekil, bileşim ve nitelikleri itibarıyla yapısında bulunmayan özelliklere sahip gibi veya başka bir ürünün aynısıymış gibi göstermeyi,...ifade eder" şeklindeki düzenlemeler ile Benzer bir olay nedeniyle Yargıtay 7. Ceza Dairesinin 05/03/2024 tarihli ve KYB-2024/497 esas, 2024/2501 sayılı ilâmında yer alan, "Türk Gıda Kodeksi Bal Tebliği'ne aykırılık durumunda, anılan Kanun'un 21/5. maddesine aykırılık nedeni ile 40/1-d maddesi kapsamında idarî yaptırım kararı verilmesi gerekmekte ise de, tebliğe aykırı davranış nedeni ile aynı zamanda taklit veya tağşiş fiillerinin de işlenmesi durumunda,

5326 sayılı Kanun'un 15/1. maddesi uyarınca anılan Kanun'un 24/4. maddesine aykırılık nedeni ile 40/1-l maddesi kapsamında muteriz hakkında idarî yaptırım uygulanmasında Kanun'a aykırılık bulunmayacaktır.

Bu nedenle, söz konusu üründe.

C13 (protein- ham bal), C4 ve sakkaroz -sukroz değerleri yönünden tespit edilen aykırılıkların, anılan Kanun'un 3/1- 63... bentlerinde tanımı yapılan tağşiş veya taklit kapsamında kalıp kalmadığı hususunda tespit yapıldıktan sonra muterizin hukuki durumunun tayin edilmesi gerekmektedir." şeklindeki açıklamalar nazara alındığında, inceleme konusu üründe tespit edilen eksikliğin, 5996 sayılı Kanun'un 3/1- 63... bentlerinde tanımı yapılan tağşiş veya taklit kapsamında kalıp kalmadığı hususunda bir tespit yapılıp, tağşiş veya taklit kapsamında kalıyor ise anılan Kanun'un 40/1-L maddesi uyarınca ceza verilmesi gerektiği,

tağşiş ya da taklit kapsamında bulunmadığının tespiti halinde ise, 5996 sayılı Kanun'un 21/5. maddesinde yer alan "Gıda kodeksine aykırı gıda ve gıda ile temas eden madde ve malzeme üretilemez, işleme tâbi tutulamaz ve piyasaya arz edilemez." şeklindeki ve aynı Kanun'un 40/1-d maddesinde yer alan "21 inci maddenin beşinci fıkrasına aykırı hareket edenlere on bin Türk Lirası idarî para cezası verilir.

Ürünlerin, insan sağlığı için risk oluşturması durumunda ürünler masrafları sorumlusuna ait olmak üzere piyasadan toplatılır ve mülkiyetinin kamuya geçirilmesine karar verilir.

Aykırılık sadece etiket bilgilerinden kaynaklanıyor ise idarî para cezası beş bin Türk Lirası olarak uygulanır." şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında, Türk Gıda Kodeksine aykırı davrandığı tespit edilen kabahatli hakkında 5996 sayılı Kanun'un 40/1-d maddesine göre idari para cezası uygulanması gerektiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde,

2- Kabule göre de; İşlenildiği iddia olunan kabahatin haksızlık içeriği ile failin kusuru ve ekonomik durumu ile birlikte, idari para cezasının alt ve üst sınırları da gözetilerek, idari para cezasının, cezayı veren ilgili idare birimi tarafından tüm deliller ve gerekçeleri gösterilmek suretiyle bireyselleştirilerek takdir edilmesi yerine hakkaniyete aykırı olarak üst sınıra yakın takdir edildiği gözetilmeden, itirazın kabulü yerine, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde, isabet görülmemiştir.” yönündeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

Dosya kapsamı uyarınca, muteriz ... hakkında 5996 sayılı Kanun'un 40/1-L maddesi uyarınca, ... İl Tarım ve Orman Müdürlüğünün 04.08.2022 tarihli ve E-91794101-858-6500109 sayılı kararı ile uygulanan 1.486.078,00 Türk lirası idarî para cezasının hukuka uygun olduğu anlaşılmakla, yerinde görülmeyen kanun yararına bozmaya ilişkin taleplerin ayrı ayrı reddine karar vermek gerekmiştir.

III. KARAR

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, kanun yararına bozma istemi doğrultusunda düzenlediği tebliğnamedeki düşünceler yerinde görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 309. maddesindeki koşulları taşımayan KANUN YARARINA BOZMA İSTEMLERİNİN oy birliğiyle ayrı ayrı REDDİNE,