Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/2620 K.2010/4190

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi davacı İl Dernekler Müdürlüğü tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi. Gereği görüşüldü:

Dava, T.M.K. 87/5 maddesinde yer alan sebebe dayalı derneğin kendiliğinden sona erdiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş, hüküm, davacı dernekler il müdürlüğü tarafından temyiz edilmiştir.

Yerel mahkemece davalı derneğin tüzüğünde her ne kadar olağan genel kurul toplantılarının iki yılda bir yapılacağı ön görülmüş ise de T.M.K nu ve Dernekler Kanununda olağan genel kurul toplantılarının üç yılda bir yapılacağının düzenlendiğini ve T.M.K. 87/5 maddesinde iki defa üst üste olağan genel kurul toplantılarının yapılmamasının derneğin sona erme nedeni olarak kabul edildiği 6 yıllık sürenin davanın açıldığı tarih itibariyle dolmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Dosya kapsamına göre yerel mahkemenin red gerekçesi yerinde değildir. Davalı derneğin 2006 ve 2008 yılı olağan genel kurul toplantılarını tüzükte gösterilen Kasım ayında yapmadığı gerekçesiyle kendiliğinden dağıldığının tespiti isteminde bulunulmuştur. Hal böyle olunca üst üste iki genel kurulun süresinde yapılmadığı açıktır.

Ne var ki, 23.11.2004 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanarak, yayımı tarihinde yürürlüğe giren 5253 sayılı Dernekler Kanununun 38.maddesi ile 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 74. maddesinin 2. fıkrası değiştirilmiş, yapılan değişiklikle olağan genel kurul toplantısının en geç üç yılda bir yapılması zorunluluğu kabul edilmiştir.

İlgili derneğin M.K.nun değişikliği öncesi kurulduğu dikkate alındığında bu yasal değişiklik uyarınca davalı derneğin üst üste iki kez olağan genel kurul toplantısını yasada öngörülen sürede yapmadığı koşulu gerçekleşmediğinden mahkemece oluşturulan hükümde bir isabetsizlik bulunmadığından davacı tarafın yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi ile hükmün ONANMASINA, davacı İl Dernekler Müdürlüğü harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 01.07.2010 gününde oyçokluğu ile karar verildi.

(Muhalif) (Muhalif)

MUHALEFET ŞERHİ

Dava, TMK'nın 87/5.maddesine dayalı derneğin kendiliğinden sona erdiğinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece dava reddedilmiş, karar sayın çoğunluk tarafından değişik gerekçeyle onanmıştır.

Davalı dernek 1990 yılında kurulmuştur. Bu tarih itibarıyla yürürlükte olan MK ve DK'da olağan genel kurul toplantılarının hangi sürede yapılacağına ilişkin bir düzenleme bulunmamaktadır. 743 sayılı TMK'nın 57.maddesinde toplantıya çağrının tüzükte gösterilen halde yapılacağı belirtilerek tüzük hükümlerine atıf yapılmış, 1.1.2002 tarihinde yürürlüğe giren 4721 sayılı TMK'nın 74.maddesinin 1.fıkrasında genel kurulun tüzükte belirtilen zamanda yönetim kurulunun çağrısı üzerine toplanacağı, 2.fıkrada ise olağan genel kurul toplantılarının “en geç” 2 yılda yapılmasının zorunlu olduğu belirtilmiştir. 74.maddenin 2.fıkrası 4.11.2004 tarih ve 5253 sayılı Yasa'nın 38.maddesi ile değiştirilerek olağan genel kurul toplantılarının “en geç” 3 yılda bir yapılması gerektiği belirtilmiştir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler ve özellikle 74.maddenin 1.fıkrasındaki tüzük hükmüne yapılan atıf gözetildiğinde derneğin genel kurul toplantılarının tüzükte daha kısa bir süre öngörülmediği takdirde 3 yılda bir yapılması gerekmektedir. Yasada düzenlenen süre genel kurul toplantısının yapılması için öngörülmüş azami bir süre olup dernek tüzüğünde bu azami süre aralığından daha kısa bir sürede genel kurulun toplanması yönünde düzenleme yapılmasına engel bir durum yoktur.

Somut olayda davalı derneğin tüzüğünün 12.maddede öngörülen 2 yılda bir genel kurul toplantısı yapılması şartı 4.11.2004 tarihinde 74.maddenin 2.fıkrasında yapılan değişikliğe uyarlanmamış olduğundan 74.maddenin 1.fıkrası gereğince dernek açısından geçerli ve bağlayıcı bir düzenleme olarak hüküm ifade etmeye devam etmektedir. Tüzük değişikliği yapılmadığı sürece yasada öngörülen daha uzun sürede genel kurul toplantısı yapılacağına ilişkin düzenlemeden yararlanılması mümkün değildir.

O halde davalı derneğin en son 31.5.2004 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısından sonra dava tarihi olan 14.12.2009 tarihine kadar TMK 74/1.maddesi göndermesi gereğince dernek tüzüğünün 12.maddesinde öngörülen 2 yılda bir olağan genel kurul toplantısını yapmadığı sabit olmakla mahkeme kararının bozulması gerekir iken, sayın çoğunluğun değişik gerekçeyle onama yönündeki görüşüne katılmıyoruz.