Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/28 K.2010/6730

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında 117 ada 14 parsel sayılı 3042.65 m² yüzölçümündeki taşınmaz miras yoluyla gelen hakka, bağışlamaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak eşit paylarla davalılar ..., ... ve ... adlarına tespit edilmiştir. Davacı hazine taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu, imar ve ihya edilmediğini, zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının da gerçekleşmediğini öne sürerek dava açmıştır. Mahkemece davanın kabulüne, dava konusu taşınmazın ham toprak niteliği ile davacı hazine adına tapuya tesciline, taşınmaz üzerindeki muhdesatın ...tarafından meydana getirildiğinin kütüğün beyanlar hanesinde gösterilmesine karar verilmiş; hüküm, davalılardan ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece ziraat mühendisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen 20.3.2009 havale tarihli rapora değer verilerek dava konusu 117 ada 14 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalılar ..., ... ve ... yararına 3402 sayılı Yasanın 14.maddesinde öngörülen zilyetlik yoluyla taşınmaz edinme koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davacı hazinenin davasının kabulüne karar verilmiştir.

Keşif sırasında bilgilerine başvurulan yerel bilirkişi ve tespit bilirkişileri davalı tarafın taşınmaz üzerinde 50 yılı aşan eklemeli zilyetliği bulunduğunu belirtmişlerdir.

Her ne kadar teknik bulgulara aykırı düşen yerel bilirkişi ve tespit bilirkişilerinin sözlerine değer verilemez ise de bu kişilerin dava konusu taşınmazın gerek tespiti sırasında, gerekse tespit öncesi kullanım durumuna ilişkin maddi olaylara dayalı somut beyanları karşısında,

mahkemece, çekişmeli taşınmazın harici gözlemi yapılarak ve zilyetlik tanıkları da taşınmaz başında dinlenerek beyanlar denetlenmemiş, bu şekilde denetimi yapılmayan tek ziraat mühendisi tarafından düzenlenen bilirkişi raporuna itibar edilerek hüküm verilmiştir. Böylesine yetersiz inceleme ve araştırmaya dayalı olarak hüküm kurulamaz.

O halde, mahkemece sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi, tarafların aynı yöntemle göstereceği tanıklar, 3 kişilik ziraat mühendisi bilirkişi kurulu hazır olduğu halde çekişmeli taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, taşınmaz içerisinde tarım arazisi olarak kullanılan bölüm olup olmadığı ve kullanım şekli belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi ile dava konusu taşınmazın öncesinin kime ait olduğu,

kimden kime kaldığı yolunda yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrı ayrı olaylara dayalı bilgiler alınmalı, bundan sonra tespitte saptanan maddi ve hukuki olgu dikkate alınarak uzman ziraatçi bilirkişi kurulu ve mahkeme heyeti hazır olduğu halde taşınmazın tümü birlikte gezilip görülmeli ve gözlenmeli, tarım arazisi vasfıyla kullanılan bölümler var ise sınırları tespit edilmeli gözlem keşif tutanağına aynen yansıtılmalı;

özellikle, taşınmazın meyil durumu, toprak yapısı, fiziksel durumu, dıştan komşu taşınmazların tümünün toprak yapısı ile mukayese edilmeli, sözü edilen bulgular da keşif tutanağına aynen yansıtılmalı, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin iradi olarak terk edilip edilmediği,

terk edilmiş ise hangi tarihte terk edildiği duraksamasız belirlenmeli, yerel bilirkişi ve tanıklar ile tutanak bilirkişilerinin beyanları bu doğrultuda çeliştiği takdirde, taşınmazın başında adı geçenler ayrı ayrı dinlenerek çelişki duraksamasız giderilmeli, uzman ziraatçi bilirkişi kurulu ve fen memurundan gözlemi yansıtacak biçimde ayrıntılı, gerekçeli ve keşfi izlemeye, yerel bilirkişi ve tanık sözlerini denetlemeye elverecek biçimde ayrı ayrı rapor alınmalı,

hükme dayanak yapılan uzman ziraatçi bilirkişi raporu ile gözlem sonucu ve yeniden alınacak ziraatçi bilirkişi kurul raporu arasında bilimsel bulgular yönünden çelişki oluştuğu taktirde duraksamasız giderilmeli, bu konuda gerektiğinde ek rapor alınmalı, koşullarının varlığı halinde davalıların bayii ...adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden salt kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği yolu ile başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediği Kadastro, Tapu Sicil ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulup saptanmalı,

bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.