Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/3824 K.2010/4872

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: 1-Davalı tarafça açılan ecri misil talepli karşılık dava hakkında olumlu ya da olumsuz bir karar verilmemiş ise de, bu husus açıkça temyize getirilmediğinden bozma nedeni yapılmamıştır. 2-Temyize konu dava, taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatları meydana getirenin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve soruşturma, toplanan deliller hüküm vermeye yeterli değildir.

Öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre davada yöntemine uygun biçimde taraf koşulunun oluşturulmamış olması başlı başına bozma nedenidir. Muhtesat aidiyetinin tespiti davalarında ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında muhtesatın davacı tarafça meydana getirildiğini açıkça kabul edenler dışında kalan ve muhtesatın üzerinde bulunduğu taşınmazda paydaş olan tüm tapu maliklerinin davada taraf olmaları zorunludur.

Dava dilekçesine ekli tapu kaydından davaya konu muhdesatların üzerinde yer aldığı 377 parsel sayılı taşınmazın tarafların ortak miras bırakanı ... Oğlu ... adına kayıtlı olduğu, yine dosyada mevcut mirasçılık belgesi içeriğinden de adı geçenin davalılar dışında başka mirasçılarının bulunduğu görülmektedir.

Ne var ki, taşınmazın son tedavül durumunu gösterir tapu kaydı dosya içinde olmadığı gibi, ortaklığın giderilmesine ilişkin dava dosyasının aslı veya onaylı örneği de getirtilmediğinden davalılar dışındaki mirasçıların (veya paydaşların)ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında davaya konu muhtesatların davacı tarafa ait olduğunu kabul edip etmedikleri anlaşılamamaktadır.

Hal böyle olunca davada taraf koşulunun oluşup oluşmadığı belli değildir. Taraf koşulu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece kendiliğinden araştırılması gerekir. Taraf koşulunun oluşup oluşmadığı belirlenmeden eksik araştırma ve soruşturma ile hüküm verilemez.

O halde, öncelikle taşınmaza ait tapu kaydı son tedavül durumunu gösterir şekilde ilgili Tapu Sicil Müdürlüğünden istenilmeli, daha sonra ortaklığın giderilmesine ilişkin dava dosyası getirtilmeli, tapu kayıt maliki ...’ün davacı ve davalı dışındaki mirasçıları ile varsa taşınmazın diğer paydaşlarının ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında muhtesatın davacı tarafa ait olduğunu açık bir biçimde kabul edip etmedikleri duraksamasız belirlenmeli,

muhtesatın davacı tarafa ait olduğunu kabul etmeyen başka mirasçı(ya da paydaş) bulunuyorsa bunların davada taraf olmalarının zorunlu olduğu düşünülerek davada taraf olarak yer almaları sağlanmalı, yargılamaya geldiklerinde davaya karşı diyecekleri, delilleri sorulup saptanmalı, gösterecekleri deliller toplanmalı, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmelidir.