Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/6494 K.2010/7608

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca duruşmalı olarak incelenmesi istenilmekle, duruşma için tebliğ edilen 21.12.2010 günü belirlenen saatte temyiz eden ... Spor Kulübü Derneği vekili Av...., Av.... ve aleyhine temyiz istenilen ... ve arkadaşları vekili Av.... geldiler. Gelenlerin huzuru ile duruşmaya başlandı. Duruşmada hazır bulunan tarafların sözlü açıklamaları dinlendi. Duruşmanın bittiği bildirildi. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dava; dernek genel kurul toplantısının iptali istemine ilişkindir. Mahkemece; davacı ...'ın aidat borcunu ödemediğinden dernek yönetim kurulunca üyeliğinin düşürülmesinin TMK'nın 80.maddesine aykırı olduğu, diğer davacı hakkında ise herhangi bir çıkarma işlemi yapılmadığı halde genel kurul hazirun cetvelinde adının gösterilmemesi nedeniyle genel kurul toplantısına katılamadığı, her iki davacı açısından yapılan işlemin ve bu işlemlere dayalı olarak toplanan genel kurulun usulsüz olduğu gerekçesiyle 9.6.2009 tarihli olağanüstü genel kurul toplantısının tüm sonuçları ile iptaline karar verilmiştir.

Dosya içeriğine göre davacı ...'ın yıllık üyelik ödentisini son ödeme günü olan 31.12.2008 tarihine kadar ödemediği gerekçesiyle 70 üye ile birlikte üyeliğinin kendiliğinden düştüğüne ilişkin 7.1.2009 tarihli yönetim kurulu kararı alındığı, bu nedenle dava konusu genel kurul toplantısına ait hazirun cetvelinde adının yer almadığı, diğer davacı ... hakkında ise herhangi bir çıkarma işlemi uygulanmadığı, hazirun cetvelinin 848. sırasında adının gösterildiği, ancak bu davacının genel kurul toplantısına katılmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda öncelikle davacı ... iptali istenen genel kurul tarihi itibarıyla davalı derneğin üyesi olduğundan TMK 83.maddesi gereğince iptal davası açma hak ve yetkisi bulunmaktadır.

Davacı ... ise parasal edimini zamanında yerine getirmediği gerekçesiyle 7.1.2009 tarihli yönetim kurulu kararı ile üyeliği düşürülmüştür. Ancak TMK'nın 67. maddesinin dernek tüzüğüne yaptığı atıf gereğince tüzüğün 8.maddesine göre öncelikle Yönetim Kurulu'nun her yılın Kasım ayı içerisinde o ana kadar yıllık ödentilerini ödemeyenlere 31 Aralık günü çalışma saati bitimine kadar ödemeleri uyarısıyla adlarının yerel bir gazetede ilanen duyurulması ve ayrıca derneğin web sitesinde yayınlanması zorunludur. Davalı dernekçe ... açısından bu şekilde bir uyarı yapıldığı savunulmadığı gibi, bu konuda herhangi bir delil de sunulmamıştır.

Bu gerek yerine getirilmeden ...'ın üyeliğinin düşürülmesi yönünde yapılan işlem tüzüğün anılan maddesine aykırı olduğu gibi TMK'nın 80.maddesi amir hükmü gereğince de TMK'nın 67.maddesinde öngörülen çıkarma yaptırımı uygulama yetkisi dernek genel kuruluna ait olduğundan yönetim kurulunun 7.1.2009 tarihli kararına dayanılarak yapılan işlem de yok hükmündedir. Hal böyle olunca her iki davacının eldeki dava açısından aktif dava ehliyetlerinin varlığı tartışmasızdır. Bu nedenlerle davalı derneğin bu yöne ilişen temyiz itirazları yerinde değildir.

2-Ne var ki, mahkemece davacıların üyelik sıfatları konusunda davalı dernekçe muaraza çıkarıldığından hareketle, davanın kabulüne karar verilmiş ise de gerek üyeliği yasal olmayan yollarla sona erdirilenlerin, gerekse genel kurula katılma hakkı olduğu halde katılmamış olanların bu durumları ancak kendilerine yasa, tüzük veya iyiniyet kurallarına aykırı olarak, alınan genel kurul kararlarının iptalini dava etme hak ve yetkisi vereceği kuşkusuzdur. Bu yetkiye dayalı olarak açılan davada, davacı tarafın genel kurulda alınan kararların yasa, tüzük ve iyiniyet kurallarına aykırı olduğunu da kanıtlaması gerekmektedir.

Somut olay bakımından mahkemece davacıların ileri sürdüğü iptal nedenlerinin yerinde olup olmadığı araştırılmamış, salt davacıların üyelikleri konusunda yasaya aykırı olarak uyuşmazlık çıkarılması davanın kabulüne gerekçe olarak gösterilmiş olmakla eksik incelemeye dayalı kararın bu nedenle davalı yararına bozulması gerekmiştir.

3-Kabul şekline göre de gerek dava dilekçesinde gerekse yargılamanın tüm aşamasında davalı derneğin 9.6.2009 tarihli genel kurulunun iptali istenmiş ise de anılan tarihte davalı dernekçe herhangi bir genel kurul toplantısı yapılmamıştır. Genel kurul toplantısı 8.6.2009 tarihlidir. O halde, mahkemece infazda tereddüt hasıl edecek şekilde hüküm oluşturulması da isabetsizdir.