Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2010/7598 K.2011/1563

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Dava taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç davanın niteliğine ve yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

Öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre taşınmazın tapu kütüğünün beyanlar hanesinde muhtesatın maliklerden biri veya birkaçına ait olduğuna ilişkin kayıt bulunması veya tüm taşınmaz maliklerinin muhtesatın belirli bir veya birkaç malik tarafından kendi adına ve hesabına meydana getirildiğini oybirliği ile kabul etmeleri halinde, ortaklığın giderilmesi davasına bakan mahkemenin taşınmaz satış bedelinin paylaştırma oranını belirlerken muhtesata isabet edecek satış bedelinin sadece bu muhtesatı meydana getiren malik veya maliklere verilmesini sağlayacak şekilde oranlama yapması ve buna göre hüküm vermesi,

tapu kütüğünde muhtesata ilişkin bir kayıt yoksa veya taşınmaz malikleri arasında bu konuda oybirliği sağlanamazsa mahkemenin bu konuyu ön mesele yapması, muhtesat konusunda çıkan uyuşmazlığı çözmek miktar itibarıyla (muhtesat değeri) kendi görevine giriyorsa uyuşmazlığı kendisinin çözmesi, görevini aşıyorsa, muhtesatın kendisine ait olduğunu öne süren malik veya maliklere bu konuda tespit davası açmak üzere HUMK'un 567. maddesi hükmüne göre süre vermesi ve açılacak bu davanın sonucunu beklemesi gerekir.

Mahkemece verilecek süre üzerine veya taşınmaz malikleri tarafından kendiliğinden açılacak genel hükümlere ve çekişmeli yargıya tabi böyle bir dava sonucunda verilecek hüküm HUMK'un 237. vd. maddesi hükmüne göre davanın taraflarını ve ortaklığın giderilmesi davasına bakan mahkemeyi bağlar.

Hemen belirtmek gerekir ki arz üzerindeki bütünleyici parça nitelikli muhtesatların mülkiyetinin arzın mülkiyetine tabi olduğu gözetildiğinde, taşınmaz üzerindeki muhtesatın mülkiyetinin tespiti istemiyle açılan davalarda "çoğun içinde azı da vardır" kuralı dikkate alınarak, koşullarının varlığı ve davanın kanıtlanması halinde davanın kısmen kabulü ile, davaya konu muhtesatların davacı tarafça meydana getirildiğinin tespitine, mülkiyet tespitine ilişkin istemin ise reddine karar verilmesi gerekir.

Somut olaya gelince, toplanan deliller ve dosya içeriğinden tarafların dava konusu muhtesatın üzerinde bulunduğu 117 ada 38 parsel sayılı taşınmazda paydaş oldukları, Alanya 1. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2006/428 esas sayılı dosyasında taşınmazın ortaklığının giderilmesi istemiyle açılmış dava bulunduğu, görülen bu davanın yargılaması sırasında muhtesat konusunda uyuşmazlık çıktığı, bunun üzerine davacı tarafın mülkiyet (aidiyet) tespiti istemli görülen davayı açtığı, bir kısım davalıların kabulü ve dinlenen tanık beyanları ile taşınmaz üzerindeki ev niteliğindeki muhdesatın tek başına davacı tarafından meydana getirildiği anlaşılmaktadır.

Ne var ki mahkemece az yukarıda açıklanan maddi ve hukuki olgular gözardı edilip TMK'nın 688.maddesi hükmü gerekçe gösterilerek davanın reddine karar verilmiştir. Davanın niteliğinde yanılgıya düşülerek mevcut delillere aykırı düşecek şekilde hüküm verilemez.