Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2011/1398 K.2012/113

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... ve arkadaşları tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında 101 ada 83 parsel sayılı 1903,16 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ...'ın, 84 parsel sayılı 72416,79 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ..., ve ...'ın, 85 parsel sayılı 9613,47 m2 ve 86 parsel sayılı 9261,57 m2 yüzölçümündeki taşınmazlar ...'ın, 88 parsel sayılı 7044,34 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ...'ın ve 90 parsel sayılı 5672,59 m2 yüzölçümündeki taşınmaz ise ...'ın işgalinde olduğu belirtilerek 21.12.2005 tarih 2290 sayılı Ağrı İl Tarım Müdürlüğü Mera Komisyonu Kararı gereğince meradan açma yapmak suretiyle kazanıldığı ve zilyetlikle iktisap edilebilen yerlerden olmadığı gerekçe gösterilerek mera niteliğiyle sınırlandırılmıştır.

Davacılar Kakil, Reşat, ... ve ... tapu kayıtlarına, vergi kayıtlarına, miras yoluyla gelen hakka ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanarak dava açmışlardır. Mahkemece davanın reddine, dava konusu taşınmazların tespit gibi mera niteliğiyle orta malı olarak sınırlandırılmasına karar verilmiş; hüküm, davacılar ... ve arkadaşları tarafından temyiz edilmiştir.

Yanlar arasındaki uyuşmazlık dava konusu taşınmazların davacı tarafın tutunduğu tapu kayıtlarının kapsamında kalıp kalmadığı, tapu kapsamında kalmadığı takdirde taşınmazların kamu malı niteliğinde mera olup olmadığı yönünde toplanmıştır. Mahkemece dava konusu taşınmazlardan 83 ve 84 parsel sayılı taşınmazların niteliğinin belirlenmesi yönünden yapılan keşifte ziraat mühendisi sıfatına sahip uzman bilirkişi yerine nedenleri gösterilmeksizin ziraat teknisyeni .../. 2011/1398-2012/113 S.2

sıfatına sahip bilirkişi görev yapmış, davacı tarafın tutunduğu tapu kayıtları yöntemine uygun olarak mahalline uygulanmamış, keşifte dinlenen bilirkişi ve tanık sözleri ile tutanak bilirkişilerinin beyanları çeliştiği halde çelişkinin giderilmesi açısından tespit tutanağı bilirkişilerinin tamamı dinlenmemiştir. Öte yandan; yetkili idari merciiler tarafından 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca mera tahsisi yapılıp yapılmadığı İl Özel İdare Müdürlüğü'nden sorulmamış, kadastro tespitine esas alınan 21.12.2005 tarih, 2290 sayılı Ağrı Tarım Müdürlüğü Mera Komisyonu'nun kararı ve eki belgeler de getirtilmeden hüküm kurulmuştur. Eksik inceleme ve araştırmaya dayalı olarak hüküm verilemez.

O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için öncelikle davacı tarafın tutunduğu Mayıs 1291 tarih 15 ve Eylül 313 tarih 30 sayılı sicilden gelen 2.5.1984 tarih 2 sayılı tapu kayıtları ilk oluştuğu günden itibaren tüm tedavülleri ile birlikte Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtilmeli, kayda dayanan tarafın kayıt maliki ya da malikleri ile akdi ya da irsi ilişkisi saptandığı takdirde dayanılan kaydın dava dışı başka taşınmazlara revizyon görüp görmediği,

Tapu Sicil Müdürlüğü ve Kadastro Müdürlüğünden sorulup saptanmalı, revizyon görmüş ise dava konusu taşınmaz ile revizyon gördüğü dava dışı taşınmazlara komşu taşınmazları da bir arada gösterecek şekilde geniş kapsamlı birleşik harita ile komşu taşınmazların tespit tutanakları varsa dayanakları kayıtlar Kadastro Müdürlüğü ve Tapu Sicil Müdürlüğünden getirtilmeli,

öte yandan yörede 4753 ve 5618 sayılı Yasalar uyarınca mera tahsisi yapılıp yapılmadığının İl Özel İdare Müdürlüğü'nden sorularak mera tahsisi yapılmış ve bu yönetimsel işlemler kesinleşmiş ise mera tahsis haritası ve eki belgeler ile kadastro tespitine esas alınan 21.12.2005 tarih 2290 sayılı komisyon kararı ve eki belgeler getirtilmeli, bundan sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız, dava konusu taşınmazların bulunduğu köye komşu köyler halkından seçilecek yerel bilirkişi ve tanıklar ve uzman ziraat mühendisi bilirkişi, tapu fen memuru,

tespit bilirkişilerinin tümü hazır olduğu halde dava konusu taşınmazlar başında yeniden keşif yapılmalı, dayanılan tapu kaydının kapsamı duraksamasız belirlenmeli, kaydın kapsamı belirlenirken sınırlarının gayrisabit nitelikte olması nedeniyle miktarı ile geçerli olacağı gözönünde tutulmalı, taşınmazların veya taşınmaz bölümlerinin tapu kapsamı dışında kaldığının belirlenmesi halinde, varsa tahdit haritası ile tespitte esas alınan komisyon kararı ve eki belgeler yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi fen memuru eliyle yerine uygulanmalı, yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazların ve .../.

2011/1398-2012/113 S.3

bitişiğinde 4342 sayılı Yasa ile yapılan tahsis nedeniyle mera olarak tespiti yapılan 101 ada 111, ve 136 parsel sayılı taşınmazların öncesinin bilinmeyen bir zamandan beri geleneksel biçimde mera olarak kullanılıp kullanılmadığı yolunda tespit tutanağı bilirkişilerinden olaylara dayalı bilgi alınmalı, yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile tespit tutanağı bilirkişilerinin beyanları çeliştiği takdirde tespit tutanağı bilirkişileri taşınmazlar başında ayrı ayrı dinlenerek yerel bilirkişi ve tanıkların anlatımları ile tespit tutanağı bilirkişilerinin beyanları arasındaki çelişki giderilmeli,

öte yandan uzman ziraatçi bilirkişi aracılığıyla dava konusu taşınmazlar ile komşu mera parseli bizzat mahkemece görülüp gözlenmeli, taşınmazların fiziksel yapısı, meyil durumu, taş ve toprak unsurundan hangisinin galip olduğu ayrıntılı şekilde keşif tutanağına geçirilmeli, komşu taşınmazların toprak yapısı ile dava konusu taşınmazların toprak yapısı mukayese edilmeli, bu fiziksel olgular da keşif tutanağına geçirilmeli,

dava konusu taşınmazlara komşu taşınmazların tespit tutanakları içeriğine göre tespitlerine bir kayıt ve belge esas alınmadığı dikkate alınarak tutanakları içeriğinde vurgulanan maddi ve hukuki olgularla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli, komşu taşınmazların davalı olup olmadıkları, tespitlerinin kesinleşip kesinleşmediği incelenip irdelenmeli, dava konusu taşınmazların kamu malı niteliğinde mera olmadığı sonucuna varıldığı takdirde, yeterli biçimde zilyetlik araştırması yapılmalı, özellikle uzman bilirkişi fen memurundan keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye,

uzman ziraat mühendisi bilirkişiden ise mahkemenin keşif tutanağına geçen gözlemini yansıtmaya elverişli ayrıntılı, gerekçeli rapor alınmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.