Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2011/3681 K.2012/3083

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı ... Ltd. Şti. tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava taşınmaz üzerinde bulunan muhtesatların davacı tarafından meydana getirildiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya içeriğine, yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

Kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl geçtikten sonra, bu tutanaklarda belirtilen haklara, sınırlandırma ve tespitlere karşı kadastrodan önceki hukuki sebeplere dayanarak dava açılamayacağı belirtilmiştir. Kanunda belirtilen bu sürenin hakdüşürücü süre olup resen dikkate alınacağı ve kadastro tutanaklarının kesinleştiği tarihten itibaren başlayacağı, kadastro tutanaklarının ise askı ilan süresi içinde Kadastro Mahkemesine dava açılmamış olması halinde 30 günlük askı ilan süresinin sonunda, dava açılmış ise Kadastro Mahkemesince verilecek kararın kesinleştiği tarihte kesinleşmiş sayılacağı, kadastro tespit gününden sonra gerçekleşen hukuki sebeplere dayanılması halinde açılan davada hakdüşürücü sürenin uygulanamayacağı kuşkusuzdur.

Hakdüşürücü süre kamu düzenine ilişkin olup, olumsuz bir dava koşuludur. Taraflarca öne sürülmese bile diğer dava koşullarında olduğu gibi mahkemelerce kendiliğinden dikkate alınması ve davanın süre geçtikten sonra açıldığının belirlenmesi halinde esasa girilmeyerek hak düşürücü süre nedeniyle reddine karar verilmesi gerekir.

Somut olaya gelince, toplanan delillerden davaya konu muhtesat niteliğindeki kargir ev ve iki adet kerpiç evin üzerinde bulunduğu ortaklığın giderilmesi davasına konu, tapuda miras bırakan ... ... adına “Kargir Ev ve 3 Adet Kerpiç Ev ve Kerpiç Ahır ve Arsası” niteliği ile kayıtlı 119 ada 90 parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin 30.01.1996 tarihinde kesinleştiği, anılan muhtesatların kadastro tespitinden önce yapıldığı, tutanağın kesinleştiği tarih ile davanın açıldığı tarih arasında az yukarıda açıklanan hakdüşürücü sürenin geçtiği anlaşılmaktadır.

Öte yandan muhtesatın aidiyetinin tespiti davalarında taşınmazın paydaşı görünen kişilere husumetin yöneltilmesi gerekir. Davalılardan ... Petrol Ürünleri Ltd. Şti. dava konusu muhtesatın bulunduğu taşınmazda paydaş olmadığından kendisine husumetin yöneltilmesi mümkün değildir.