Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2011/8043 K.2012/1503

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 15 ada 967 parsel sayılı 2787,12 m2 yüzölçümündeki taşınmaz tapu kaydına dayanılarak ve ... ...'ın ölü olduğu, üzerinde iki katlı kargir bina krokisinde (C) harfi ile gösterilen ... ve (B) harfi ile gösterilen ... ve (A) harfi ile gösterilen evin ... ...'a ait olduğu tutanağın beyanlar hanesinde belirtilerek davacı ...'ın miras bırakanı ... ..., davalı ... ile davalılar ... ve paydaşlarının miras bırakanı ... adlarına eşit paylı olarak tespit edilmiştir.

Askı ilan süresi içinde 1996/12, 1997/2 E-K. sayılı dosyada davacı ...'ın davalı ...'ı hasım göstermek suretiyle açtığı kadastro tespitine itiraz davası mahkemece kabul edilerek 15 ada 967 parsel olarak tapuda kayıtlı olan ve krokisinde (C) harfi ile gösterilen taşınmazın ev ve arsa dahil olmak üzere 1/2'sinin davacı ..., 1/2'sinin de davalı ... adına tesciline dair verilen hüküm temyiz edilmeksizin 12.03.1997 tarihinde kesinleşmesi üzerine taşınmazın eşit paylarla ... ve ... adına tapuya tescil edilmiştir.

Davacı ... 1996/12, 1997/2 E-K. sayılı dosyada taraf olmadıklarını ve taşınmaz üzerindeki haklarını kaldırır şekilde aleyhlerine hüküm kurulduğunu öne sürerek yargılamanın yenilenmesini ve tapu iptali istemi ile dava açmıştır. Mahkemece davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Öncelikle davacı ...’ın yargılamanın iadesi yolu ile ortadan kaldırılmasını talep ettiği mahkemenin 1996/12, 1997/2 E-K. sayılı dosyasında taraf olmadığı, olağan üstü bir kanun yolu olan ve sınırlı sebepler ile başvurulabilen yargılamanın yenilenmesi yoluna ancak önceki davanın taraflarının başvurabileceği düşünülerek davacının yargılamanın yenilenmesi talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik yoktur.

Ancak; davacı ... yargılamanın yenilenmesini istediği mahkemenin 20.01.1997 tarih 1996/12, 1997/2 E-K.sayılı dosyasında taraf olmadığını, söz konusu hüküm ile aleyhlerinde hukuksal durum yaratıldığını öne sürerek dava açmıştır. Gerçekten dava konusu 15 ada 967 parsel sayılı taşınmazın 1/3 payı kadastro tespiti sırasında davacının miras bırakanı ... ... adına tespit edilmiştir.

Hal böyle iken mahkemenin 1996/12, 1997/2 E-K.sayılı dosyasında tespit maliki ... ...’ın mirasçıları dava da taraf olarak gösterilmemiş, yargılamadan haberdar edilmeksizin aleyhlerine olacak şekilde hüküm kurulmuştur. Öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre kadastro davalarında husumet tespit maliklerine yöneltilmelidir.

Böylesi bir durumda mahkemenin 1996/12, 1997/2 E-K.sayılı dosyasında tespit maliki ... ... mirasçıları davada taraf olarak yer almadıklarından yargılamanın yenilenmesi istenen dosyada taraf teşkili sağlanmaksızın karar verildiğinden kuşku duymamak gerekir.

Hal böyle olunca mahkemenin 1996/12, 1997/2 E-K.sayılı ilamının davacı açısından kesinleşmediği ve davacı ...’ın temyizinin de mahkemenin 1996/12, 1997/2 E-K. sayılı ilamına yönelik olduğu kabul edilerek yapılan temyiz incelenmesinde ;

Kural olarak kadastro davaları lehine tespit ya da kadastro komisyonunca adına tescile karar verilen gerçek ya da tüzel kişiler arasında görülür. Bir başka deyişle kadastro davaları hakları çatışanlar arasında görülür. Hal böyle olunca dava konusu 15 ada 967 parsel sayılı taşınmazın tüm tespit maliklerinin veya ölmüş iseler mirasçılarının davada taraf olarak yer alması zorunludur.

Öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre davada taraf koşulunun oluşturulmamış olması başlı başına bozma nedenidir. Mahkemenin 1996/12, 1997/2 E-K.sayılı dosyasında tespit maliki olan ve ölü olduğu tutanağın beyanlar hanesinde belirtilen tespit maliki ... ...’ın nüfus kayıtlarına göre belirlenecek mirasçıları adına duruşma günü tebliğ edilmediği gibi varsa delilleri de sorulup toplanmamış, taraf koşulu gerçekleştirilmeden hüküm verilmiştir.

Taraf koşulu gerçekleştirmeden hüküm verilemez.

O halde mahkemece öncelikle dava konusu 15 ada 967 parsel sayılı taşınmazın tapu kaydı üzerine davalı şerhi verdirilmeli, ondan sonra tespit maliki ... ...’ın verasete esas açık kayıtları Nüfus Müdürlüğü’nden getirtilerek belirlenecek mirasçıları ile davacı ve diğer davalılar adına duruşma gününü bildirir davetiye tebliğ edilmeli, bu şekilde taraf koşulu gerçekleştirilmeli, sonra davanın esasına girilmeli, taraflardan varsa delilleri de sorulup saptanmalı, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmelidir.