Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2011/856 K.2012/69

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, haksız fiilden kaynaklanan ve istenen miktarda borçlu olmadığı halde ödenen bedelin istirdadı istemine ilişkindir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve soruşturma, toplanan deliller hüküm vermeye yeterli değildir.

Alacak davalarında davalı olma sıfatı, alacağın borçlusuna, haksız fiillerde zarar sorumlularına, itirazın iptali davalarında ise hakkında takip yapılan ve itiraz etmesi nedeniyle hakkındaki takip kısmen ya da tamamen duran borçluya aittir. Borçlu veya zarar sorumluları dışında üçüncü bir kişiye karşı dava açılması durumunda davanın sıfat yokluğu, bir başka deyişle husumet yönünden reddine karar verilmesi zorunludur. Husumet def-i olmayıp bir itirazdır. Bu niteliği dikkate alındığında yargılamanın her aşamasında öne sürülebileceği gibi, taraflarca öne sürülmese dâhi mahkemelerce kendiliğinden dikkate alınması ve husumet sorunu çözümlendikten sonra işin esasına girilmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Somut olaya gelince; davacı, davalı görevlilerinin işyerinde kaçak elektrik kullanıldığını belirterek hakkında tutanak düzenlediklerini, kaçak elektrik bedeli tahakkuk ettirdiklerini, oysa tutanağa konu yer ile bir ilgisinin bulunmadığını öne sürmüştür. Yargılama sırasında davacının vergi mükellefi olup olmadığı araştırılmış ise de, dava konusu tutanakların tutulduğu işletmenin bulunduğu adreste kimin ve hangi tarihten itibaren faaliyette bulunduğu araştırılmamıştır. Mahkemece tutanaklara konu işyerinde .../.

2011/856-2012/69 S.2

davacının faaliyet göstermediği gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmiştir. Eksik araştırma ve soruşturma ile karar verilemez.

Hal böyle olunca, mahkemece tutanak düzenlenen tarihlerde ve tutanaklarda belirlenen adreste davacının faaliyette bulunup bulunmadığı, faaliyette bulunmuş ise faaliyetin hangi tarihten itibaren başladığı ilgili Ticaret Odası Başkanlığı, Ticaret Sicil Müdürlüğü, Vergi Dairesi Müdürlüğü ve diğer kurumlardan sorularak saptanması, kaçak elektrik kullanma fiilinin davalı tarafından işlendiğini kanıtlama yükünün davacı üzerinde olduğu da hatırlatılarak, davacının varsa bu hususu ispat için delilleri de sorulması, göstereceği delillerin toplanması, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve soruşturma ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.