Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/2940 K.2013/1867

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı ..., ... İbrahim ve ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Dava taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatların aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve soruşturma, toplanan deliller hüküm vermeye yeterli değildir.

Öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre davada yöntemine uygun biçimde taraf koşulunun oluşturulmamış olması başlı başına bozma nedenidir. Muhtesat aidiyetinin tespiti davalarında ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında muhtesatın davacı tarafça meydana getirildiğini açıkça kabul edenler dışında kalan ve muhtesatın üzerinde bulunduğu taşınmazda paydaş olan tüm tapu maliklerinin davada taraf olmaları zorunludur.

Dosya içeriğindeki tapu kaydından davaya konu 6941 parsel sayılı taşınmazın tarafların ortak miras bırakanı ... adına kayıtlı bulunduğu görülmektedir.

Ne var ki ortak miras bırakanın mirasçılık belgesi dosya içinde bulunmadığı gibi, ortaklığın giderilmesine ilişkin dava dosyasının aslı veya onaylı örneği de getirtilmediğinden adı geçenin taraflar dışında başka mirasçısı bulunup bulunmadığı, başka mirasçısı varsa bunların ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında davaya konu muhtesatın davacı tarafa ait olduğunu kabul edip etmedikleri anlaşılamamaktadır.

Hal böyle olunca davada taraf koşulunun oluşup oluşmadığı belli değildir. Taraf koşulu kamu düzenine ilişkin olup mahkemece kendiliğinden araştırılması gerekir. Taraf koşulunun oluşup oluşmadığı belirlenmeden eksik araştırma ve soruşturma ile hüküm verilemez. .../..

2012/2940-2013/1867 S.2

O halde, öncelikle tapuda malik görünen ve tarafların ortak miras bırakanı olduğu öne sürülen ...’nın ölümünü ve mirasçılarını gösterir mirasçılık belgesi taraflardan istenilerek dosya içine alınmalı, daha sonra ortaklığın giderilmesine ilişkin dava dosyası getirtilmeli, taraflar dışında başka mirasçısı bulunup bulunmadığı,

başka mirasçısı varsa bunların ortaklığın giderilmesi davasının yargılaması sırasında muhtesatın davacı tarafa ait olduğunu açık bir biçimde kabul edip etmedikleri duraksamasız belirlenmeli, muhtesatın davacı tarafa ait olduğunu kabul etmeyen başka mirasçı bulunuyorsa bunların davada taraf olmalarının zorunlu olduğu düşünülerek davada taraf olarak yer almaları sağlanmalı, yargılamaya geldiklerinde davaya karşı diyecekleri, delilleri sorulup saptanmalı, gösterecekleri deliller toplanmalı, toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm verilmelidir.