Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/376 K.2012/2838

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalılardan ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü: Dava mirasçılık belgesinin iptali ve yenisinin verilmesi istemine ilişkindir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan yargılama ve oluşturulan hüküm yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.

Öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre davada taraf koşulunun oluşturulmamış olması başlı başına bozma nedenidir. Taraf koşulu kamu düzenine ilişkin olup taraflarca öne sürülmese bile mahkemelerce kendiliğinden dikkate alınması, taraf koşulu sağlanmadan davanın esasına girilmemesi ve hüküm verilmemesi gerekir.

Mirasçılık belgesinin iptali istemiyle açılan davalarda mirasçılık belgesinin iptali halinde hukuksal durumlarının etkilenmesi söz konusu olabileceğinden iptali istenilen mirasçılık belgesinde mirasçı olarak gösterilen ve kendilerine mirastan pay verilen kişilerin tümünün, ölmüşlerse mirasçılarının davada taraf olmaları zorunludur.

Bu tür davalarda zorunlu arkadaşlık söz konusu olduğundan ister davadan önce isterse davadan sonra ölmüş olsun mirasçılardan bir veya birkaçının ölü olduğunun belirlenmesi halinde dava dilekçesi ve duruşma gününün ölen mirasçının belirlenecek mirasçılarına tebliğ edilerek taraf teşkilinin sağlanması ve daha sonra hüküm verilmesi gerekir.

Somut olaya gelince dosyanın incelenmesinde davacı Hazine'nin miras bırakan ... oğlu ...’ın sağ eşi ...’in miras bırakandan sonra mirasçı bırakmaksızın öldüğünü, tek mirasçısının Hazine olduğunu, buna rağmen davalı tarafça alınan Uzunköprü Sulh Hukuk Mahkemesinin 29.08.1991 gün, 1991/863-1991/788 E.K sayılı mirasçılık belgesinde Hazine'nin mirasçı olarak gösterilmediğini, Hazine'nin mirasçılığının başka bir dosyada verilen kesin hükümle belirlendiğini öne sürerek anılan mirasçılık belgesinin iptalini ve yenisinin verilmesini istemiyle 08.06.2001 tarihinde görülen davayı açtığı,

iptali istenilen mirasçılık belgesinde kendisine pay verilen ... oğlu ...’in 19.01.2004 tarihinde, ... oğlu ... ...’in 23.05.2009 tarihinde dava açıldıktan sonra ve hükümden önce öldükleri, mirasçılarının davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanmadığı, ölümle taraf sıfatı sona erdiği halde gerekçeli karar başlığında ölü mirasçılar taraf gösterilerek hüküm verildiği anlaşılmaktadır. Taraf teşkili sağlanmadan ve ölü kişiler taraf gösterilerek hüküm verilemez.

Hal böyle olunca mahkemece öncelikle iptali istenilen mirasçılık belgesinde mirasçı olarak gösterilen tüm mirasçıların sağ olup olmadıklarının, bunlardan ölmüş olanların mirasçılarının davada taraf olup olmadığının incelenmesi, davada taraf olmayan mirasçılar ile davadan sonra öldüğü belirlenen davalıların mirasçılarına dava dilekçesi ve duruşma gününün yöntemine uygun olarak tebliği ve bu şekilde taraf teşkilinin sağlanması, daha sonra toplanan delillere uygun bir karar verilmesi, gerekçeli karar düzenlenirken karar başlığında öldüğü belirlenen davalıların taraf olarak gösterilmemesi,