Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/4646 K.2013/7147

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı Hazine ile davalı ... mirasçısı ... ve ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Kadastro sırasında dava konusu 55 parsel sayılı 20000,00 m2 yüzölçümündeki taşınmaz miras yoluyla gelen hakka, paylaşmaya ve kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğine dayanılarak davalılar ... ve paydaşları adına paylı olarak tespit edilmiştir. Davacı Hazine tapu kaydına dayanarak dava açmıştır. Mahkemece davacı Hazine'nin davasının reddine, dava konusu taşınmazın tespit tutanağında gösterilen payları ile tespit maliklerinin veraset ilamlarındaki payları oranında ve veraset ilamında gösterilen mirasçıları adına tapuya tesciline karar verilmiş; hüküm, davacı Hazine ile davalı ... mirasçısı ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Mahkemece davacı Hazine'nin dava dilekçesinde tapu kaydından bahsettiği ve dosyaya bir kısım tapu kayıtları sunmuş ise de yargılamanın ilerleyen aşamalarında davacının tutunduğu tapu kaydının tarih ve sayısını açıkça bildirmediği, dava ve temyize konu 55 parsel sayılı taşınmaz üzerinde davalılar yararına 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 14.maddesi hükmünde öngörülen kazandırıcı zamanaşımı zilyetliği ile taşınmaz edinme koşullarının gerçekleştiği gerekçe gösterilerek hüküm kurulmuş ise de mahkemece yapılan araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli değildir.

Şöyle ki dava konusu taşınmazın sınırında eylemli olarak mera niteliği ile sınırlandırılan 617 parsel sayılı taşınmaz bulunmasına rağmen mahkemece usulüne uygun mera araştırması yapılmamıştır.

Kural olarak, mahkemece bir yerin mera olarak kabul edilebilmesi için taşınmazın yetkili idari merciler tarafından mera olarak tahsis edilmesi ya da taşınmazın öncesinin bilinmeyen bir zamandan beri geleneksel biçimde kamu malı niteliğinde mera olarak kullanılagelmiş olmasına bağlıdır.

O halde taşınmazın bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından 4753-5618 Sayılı Yasalar uyarınca mera tahsisi yapılmış ise Özel İdare Müdürlüğünden, 4753 ve 5618 Sayılı Yasalar uyarınca taşınmazın bulunduğu bölgede mera tahsisi yapılmamış ise aynı doğrultudaki araştırma, 4342 Sayılı Yasa uyarınca, mülki amirlikten sorulup saptanması zorunludur.

Kuşkusuz 4753 ve 5618 Sayılı Yasalar ile 4342 Sayılı Yasalar uyarınca taşınmazın bulunduğu bölgede mera tahsisi yapılmamış ise, aynı doğrultudaki araştırma dava sonucunda yararı olmayan taşınmazın bulunduğu köye komşu köyler halkından seçilecek elverdiğince yaşlı, yansız, yerel bilirkişi ve tanıkların anlatımları ile uyuşmazlık çözümlenecektir.

Mahkemece bu doğrultuda bir araştırma ve soruşturma yapılmamıştır. Nitekim iddia ve savunmanın kıymetlendirilmesi için yapılan keşifte aynı köyden yerel bilirkişi ve tutanak bilirkişilerinden bir kısmı dinlenilmiş, komşu köylerden yerel bilirkişi ve tanık dinlenilerek kadim mera araştırması yapılmamış, varsa nedenleri hüküm yerinde açıklanmamıştır. Ayrıca mahkemece tahsisli mera yönünden yapılan araştırma da ise 617 parsel sayılı taşınmaza ilişkin mera tahsis kararının olup olmadığı sorulmuş, buna karşılık dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede tahsisli mera olup olmadığı usulünce araştırılmamıştır. Öte yandan zilyetlik yönünden yapılan araştırma ve soruşturma dahi yetersizdir.

O halde sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için dava konusu taşınmazın bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından 4753 ve 5618 Sayılı Yasalar uyarınca mera tahsisi yapılıp yapılmadığı Özel İdare Müdürlüğünden, 4342 Sayılı Yasa uyarınca mera tahsisi yapılıp yapılmadığı Mülki Amirlikten sorulup saptanmalı, yapılmış ve bu yönetimsel işlemler kesinleşmiş ise mera tahsis haritası ve eki belgeler yerinden getirtilmeli, yine dava konusu taşınmaza batı yönden komşu olan Yokuşbağları Köyü sınırları içinde kalan taşınmazlar ile dava konusu taşınmazı bir arada gösterir geniş kapsamlı birleşik harita Kadastro Müdürlüğü'nden,

Yokuşbağları Köyü sınırları içinde kalan ve dava konusu taşınmaza komşu olan taşınmaz ya da taşınmazların kadastro tutanak örnekleri ile varsa dayanak kayıtları Tapu Sicil Müdürlüğü'nden getirtilmeli, ayrıca dava konusu taşınmazın miktar fazlası olarak davacı Hazine adına tespitinin yapılıp bir kısım davalıların itiraz ettiği komşu 56 parsel sayılı taşınmazın davalı olup olmadığı belirlenerek davalı ise dava dosyası getirtilerek incelenmeli, dava dosyasının derdest olduğu belirlendiği takdirde birleştirme hususu düşünülmeli, kesinleşmesi halinde delil olarak değerlendirilmeli, bundan sonra yöreyi iyi bilen elverdiğince yaşlı, yansız,

dava konusu taşınmazların bulunduğu köye komşu köyler halkından seçilecek yerel bilirkişi ve tanıklar ve uzman bilirkişi tapu fen memuru ile ziraatçi bilirkişi, tespit tutanağı bilirkişilerinin tümü hazır olduğu halde dava konusu taşınmaz başında yeniden keşif yapılmalı, bölgede mera tahsisi yapılmış ise mera tahsis haritasının ölçeği ile kadastro paftasının ölçeği eşitlendikten sonra yerel bilirkişi yardımı, uzman bilirkişi fen memuru eliyle yerine her iki harita çakıştırılmak suretiyle uygulanmalı, uygulamada haritalarda tarif edilen belli poligon ve röper noktalar ile arz üzerindeki doğal ya da yapay sınır yerlerinden yararlanılmalı,

bu yolla dava konusu taşınmazın mera tahsis haritasının kapsamında kalıp kalmadığı duraksamaya meydan vermeyecek şekilde belirlenmeli, taşınmazların bulunduğu bölgede yetkili idari merciler tarafından mera tahsisi yapılmamış ise yerel bilirkişi ve tanıklardan dava konusu taşınmazın öncesinin bilinmeyen bir zamandan beri geleneksel biçimde mera olarak kullanılıp kullanılmadığı yolunda tespit tutanağı bilirkişilerinden olaylara dayalı bilgi alınmalı,

yerel bilirkişi ve tanık sözleri ile tespit tutanağı bilirkişilerinin beyanları çeliştiği takdirde tespit tutanağı bilirkişileri taşınmazlar başında ayrı ayrı dinlenerek yerel bilirkişi ve tanıkların anlatımları ile tespit tutanağı bilirkişilerinin beyanları arasındaki çelişki duraksamasız giderilmeli, öte yandan uzman ziraatçi bilirkişi aracılığıyla taşınmazlar bizzat mahkemece görülüp gözlenmeli, taşınmazın fiziksel yapısı, meyil durumu, taş ve toprak unsurundan hangisinin galip olduğu ayrıntılı şekilde keşif tutanağına geçirilmeli, komşu taşınmazların toprak yapısı ile dava konusu taşınmazın toprak yapısı mukayese edilmeli,

bu fiziksel olgular da keşif tutanağına geçirilmeli, dava konusu taşınmaza komşu taşınmazların tespit tutanakları içeriğine göre tespitlerine bir kayıt ve belge esas alınmadığı dikkate alınarak tutanakları içeriğinde vurgulanan maddi ve hukuki olgularla yerel bilirkişi ve tanık sözleri denetlenmeli, belge esas alınmış ise sözü edilen belgelerin nizalı parsel yönünü ne biçimde ve kimin yeri olarak sınır gösterdiği incelenmeli, davalı olup olmadıkları tespitlerinin kesinleşip kesinleşmediği incelenip irdelenmeli, dava konusu taşınmazın kamu malı niteliğinde mera olmadığı sonucuna varıldığı takdirde,

yeterli biçimde zilyetlik araştırması yapılmalı, bu cümleden olarak dava konusu taşınmazın öncesinin kime ait olduğu, kimden kime kaldığı, taşınmaz üzerinde sürdürülen zilyetliğin başlangıç günü, süresi ve sürdürülüş biçimi hakkında yerel bilirkişi ve tanıklardan ayrı ayrı olaylara dayalı bilgiler alınmalı, özellikle uzman bilirkişi fen memurundan keşfi izlemeye, bilirkişi sözlerini denetlemeye, uzman ziraatçi bilirkişiden ise mahkemenin keşif tutanağına geçen gözlemini yansıtmaya elverişli ayrıntılı, gerekçeli rapor alınmalı,

yine 3402 Sayılı Kadastro Kanununun 14.maddesi hükmüne göre davalı taraflar ile mirasçılarının kimlik bilgileri de belirtilerek ilgililer adına aynı çalışma alanı içerisinde kayıtsız ve belgesizden kazandırıcı zamanaşımı zilyetliğiyle başkaca taşınmaz mal tespit ya da tescil edilip edilmediği, Kadastro, Tapu Sicil ve Hukuk Mahkemeleri Yazı İşleri Müdürlüklerinden ayrı ayrı sorulup saptanmalı, bundan sonra toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir hüküm kurulmalıdır.

Mahkemece bu olgular göz ardı edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğu gibi Kadastro Hakiminin infazı mümkün doğru sicil oluşturma yükümlülüğüne aykırı olacak şekilde dosya içine getirtilen nüfus kayıtları ile temyiz dilekçesi ekinde sunulan veraset ilamına göre davalı tespit maliki Memet Mesut mirasçısı olan ... adının hükme esas alınan veraset ilamında gösterilmemesi nedeni ile hüküm yerinde Memet Mesut mirasçısı olarak kendisine pay verilmemesi,

ayrıca taşınmazın adlarına tescil kararı verildiği tespit maliki davalıların pay ve payda eşitliği sağlanmak suretiyle miras paylarının açıkça hüküm yerinde gösterilerek karar oluşturulması gerekirken tespit maliki davalılara ait veraset ilamlarına atıf yapılmak suretiyle mirasçıların paylarının hüküm yerinde gösterilmemesi,

yine tespit maliki davalı ...'nun dosyada bulunan bir kısım nüfus kayıt örnekleri ile Kocaeli 1.Sulh Hukuk Mahkemesi'ne ait veraset ilamında mirasçıları olarak ...ve ...adlarına yer verilmesine rağmen mahkemece hükümde atıf yapılan veraset ilamında anılan mirasçılar adına yer verilmemesinin hukuki gerekçesinin belirtilmemesi,