Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/5190 K.2012/8880

Hasımsız olarak görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava; yetki belgesi uyarınca açılan mirasçılık belgesinin verilmesi istemine ilişkindir.

Mirasçılık belgesi verilmesi veya iptali istemine ilişkin davaların miras bırakanın mirasçıları, mirasçıları yoksa son mirasçı sıfatıyla Hazine ya da mahkemece yetki verilmek koşuluyla üçüncü kişiler tarafından açılabilir.

Davacı, Üsküdür 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/54 Esasında görülen tapu iptali ve tescili davasında davaya konu 459 ada 21 parsel sayılı taşınmazın maliki olarak görünen ... ve ... kızı ... ...'a ait mirasçılık belgesinin verilmesini istemiştir. Mahkemece, Hazine davaya dahil edildikten sonra murisin mirasçılarını gösteren nüfus kaydının temin edilemediği, davalı Hazine'nin de tanık dinletilmesine muvafakat etmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı ... tarafından temyiz edilmiştir.

Somut olaya gelince; davacının Üsküdar 1.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/54 Esasında görülen tapu iptali ve tescili davasında muris ... ... mirasçılarına karşı tapu iptali davası açtığı, açılan davanın esasına girilebilmesi için öncelikle taraf teşkilinin sağlanması gerektiği, bunun için de murise ait mirasçılık belgesinin düzenlenlenmesi gerekeceğinden eldeki davanın sonucunun beklenmesi gerektiği kuşkusuzdur.

Öte yandan; eldeki davada her ne kadar Hazine davaya dahil edilmiş ise de, hukukumuzda zorunlu arkadaşlık dışında dahili dava edilmesi ve taraf arttırılması düzenlenmemiş, aksine yasaklanmıştır. Hasımsız açılan çekişmesiz yargıya tabii bir davanın sonradan dahili dava yoluyla taraflı hale getirilmesi ıslah yolu ile dahi mümkün değildir. Ne var ki, mahkemece hasımsız olarak açılan davada Hazine usul ve yasaya aykırı olarak davaya dahil edilmiş, davacı aleyhine kesin hüküm teşkil edecek şekilde hüküm oluşturulmuştur.

Diğer yandan; hükmün gerekçesi de yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir. 4721 Sayılı Türk Medeni Kanununun 30.maddesi hükmünde doğum ve ölümün nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunabileceği, nüfus kütüklerinde kayıt bulunmaması veya bulunan kaydın doğru olmadığının anlaşılması halinde gerçek durumun her türlü delille kanıtlanabileceği açıklanmıştır.

Hukukumuzda çekişmeli yargıya tabi davalarda taraflarca hazırlama ilkesi geçerli olup, hakim tarafların talepleri ile bağlıdır. Hakim, talepte bulunan tarafların iddia ettiği olaylar ve ileri sürdüğü deliller ile yetinerek karar vermek zorundadır. Çekişmesiz yargıya tabi davalarda ise re’sen araştırma prensibi egemendir. Hasımsız açılan ve çekişmesiz yargıya tabi olan davalarda verilen kararlar kesin hüküm teşkil etmediği gibi bu kararlar açılacak bir iptal davası sonucunda değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir.

Az yukarıda açıklanan hukuksal olgu dikkate alındığında hasımsız açılan mirasçılık belgesi verilmesi davalarında mirasçılığın her türlü delille kanıtlanabileceği, bir mahkemenin verdiği yetkiye dayanılarak açılan davalarda mahkemece mirasçılık belgesi istenen kişinin namı müstear veya hiç yaşamadığı belirlenmedikçe davanın reddine karar verilemeyeceği kuşkusuzdur.

O halde mahkemece, dava yetki belgesine dayanılarak ve ispat imkanı kısıtlı üçüncü kişi tarafından açılmış olduğuna göre miras bırakan ... ...'ın, davacı tarafından bildirilen nüfus kayıtları incelenmeli, tapu kayıtları ve dayanak belgeleri getirtilmeli, dinlenen tanıkların tapunun tesciline esas akit tablosunda bulunan fotoğrafın murise ait olduğunu bildirdikleri hususu gözönünde bulundurulmalı, bütün aramalara rağmen mirasçısı bulunamaz ise TMK'nun 501. maddesi gereğince son mirasçının Hazine olduğu düşünülmeli, davaya dahil edilen Hazine yönüyle davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmesi gerektiği gözetilmelidir.