Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2012/7240 K.2013/617

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davacı ..., ... tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Dava, kamulaştırılan taşınmaz üzerindeki muhdesatın aidiyetinin tespiti istemine ilişkindir.

Mahkemece, husumetin tüm tapu maliklerine yöneltilmediği, ıslah yoluyla dahi taraf sayısının arttırılamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, yapılan araştırma ve soruşturma davanın niteliğine ve usul hükümlerine uygun düşmemiştir.

Muhdesatın tespiti davaları taşınmazın aynına ilişkin davalardan olmadığından, muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğini başka bir şekilde kabul eden ve uyuşmazlık çıkarmayan taşınmaz paydaşlarının davada taraf olmalarının gerekmediği, bunlar dışında kalan ve dava sonucunda verilecek hüküm nedeni ile hakları etkilenebilecek olan diğer taşınmaz paydaşlarının ise davada taraf olmaları gerektiği kuşkusuzdur.

Somut olaya gelince; dava konusu muhdesatların bulunduğu 1465 parsel sayılı taşınmazın davacı ..., davalı ... ile davada taraf olmayan ... ...................., ........., ......... Muharrem Kaylı adına tapulu iken, kamulaştırma neticesinde ............ İşletmeleri Genel Müdürlüğü adına tescil edildiği, kamulaştıran idare tarafından taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatların değerinin de ödeme sırasında arsa bedeli ile birlikte maliklere paylaştırılması sonucunda muhdesat iddiasında bulunanlarca eldeki davanın açıldığı anlaşılmaktadır.

Davacılar, davalı ... dışındaki diğer tapu maliklerinin muhdesatlar konusunda uyuşmazlık çıkarmadıklarını, hatta 10.01.2010 tarihli Uzlaşma Tutanağı ile bu hususun kabul edildiğini öne sürmüşler ise de söz

konusu Uzlaşma Tutanağının noter ya da Hakim huzurunda düzenlenmediği anlaşıldığına göre adı geçenlerin tamamının taraf olmaları gerektiği kuşkusuzdur.

Taraf koşulu kamu düzenine ilişkin olup, taraflarca öne sürülmese dahi mahkemece kendiliğinden incelenmesi ve taraf koşulu oluşturulduktan sonra davanın esasına girilmesi ve daha sonra esas yönünden bir karar verilmesi gerekir. Taraf koşulunun oluşup oluşmadığı tam olarak belirlenmeden ve taraf koşulu oluşturulmadan hüküm verilmez.

O halde; davada sağlıklı bir sonuca varılabilmesi için mahkemece öncelikle davada taraf olan davalı ... dışındaki diğer tapu malikleri ... ...................., ........., ......... ................'nın, ölmüşlerse mirasçılarının davaya dahil edilmeleri sağlanmalı, kendilerine dava dilekçesi ve dahili dava dilekçesi 7201 sayılı Tebligat Kanunu ve Nizamnamesi uyarınca yöntemine uygun şekilde tebliğ edilmeli, bu yolla husumet yaygınlaştırılarak davada taraf koşulu oluşturulmalı, davaya geldiklerinde davaya karşı diyecekleri ve varsa delilleri sorulmalı, gösterecekleri deliller toplanmalı, iddia ve savunma doğrultusunda toplanan ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna uygun bir karar verilmelidir.