Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/14117 K.2013/21356

2-... Vekili Av. ... 3-Güneyler Tic. Tur. Ltd. Şti. 4-... (... Mefruşat) Dava Türü : Alacak

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün Yargıtay’ca incelenmesi davalı ...... Tic. Tur. Ltd.Şirketi ve SGK vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı, dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Davacı , davalı ... ve SGK aleyhine açtığı hizmet tespiti ve işçilik alacaklarının tahsili davasında davalı yanında terzi olarak çalışmasına rağmen bir kısım hizmetinin SGK’ya bildirilmediğinden bahisle hizmet süresinin tespitini ve iş akdinin haksız olarak işveren tarafından feshedilmesi nedeniyle ödenmeyen bazı işçilik alacaklarının ödetilmesini istemiştir.

Davalı ..., davalının hiçbir zaman kendisine ait bir işyerinde çalışmadığını, bir zamanlar ortağı bulunduğu ... Tic. Tur. Ltd. Şti nezdinde çalışmasının bulunduğunu ancak tüm alacaklarının ödendiğini savunarak, aleyhine açılan davanın husumetten reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı tarafından, yargılamanın devamı sırasında dahili dava dilekçesi ile diğer davalılar... Tic. Tur. Ltd. Şti. ve ...-(... Mefruşat) davaya katılmış ve yargılaya devam olunmuştur.

Mahkemece, davacının açtığı hizmet tespiti davası tefrik edilirken işçilik alacakları davasında taraf sıfatı bulunmayan SGK hakkında hizmet tespiti davasının derdest olması nedeniyle aleyhine karar verilmesine yer olmadığına, davacının işçilik alacakları taleplerinin kabulü ile davalılar ..., ...(...),... Ticaret Turizm Limited Şirketinden tahsiline karar verilmiştir.

Bir kişinin belli bir davada gerçekten davacı veya davalı sıfatına sahip olup olmadığı hususu usul hukuku değil, dava konusu hakkın özüne ilişkin bir maddi hukuk meselesidir. Bir davanın tarafları o davada gerçekten taraf sıfatına sahip değilse, mahkeme dava konusu hakkın esasına girip karar veremez. Davayı sıfat yokluğundan reddetmesi gerekir. Davacı olma sıfatı dava konusu hakkın sahibine davalı sıfatı ise sübjektif hak kendisinden istenebilecek kişiye aittir. Kuşkusuz bu hak sözleşmeden, haksız fiilden, sebepsiz iktisaptan veya kanundan doğabilir.

Bir alacak davasında davalı olma sıfatı o alacağın gerçek borçlusuna aittir. Alacak davası, o alacağın gerçek borçlusundan başka bir kişiye karşı açılırsa, dava konusu alacağın mevcut olmadığından dolayı değil, davalının davalı sıfatına sahip olmadığından dolayı reddedilir.

Taraf sıfatı dava şartı değildir. Ancak taraf sıfatı itiraz niteliğinde olduğundan hakim diğer itirazlar gibi dosyadan anlaşılabildiği sürece resen dikkate alır.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu 124. Maddesi ile bir davada taraf değişikliğinin, ancak karşı tarafın açık rızası ile mümkün olduğu, maddi bir hatadan kaynaklanan veya dürüstlük kuralına aykırı olmayan taraf değişikliği talebinin, karşı tarafın rızası aranmaksızın hâkim tarafından kabul edilebileceği, dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesinin kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde hâkimin karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebileceği düzenlenmiştir.

Hasımda yanılma halinde taraf değişikliği karşı tarafın muvafakati ile gerçekleştirilebilirken maddi hata bulunması, dürüstlük kuralına aykırı olmaması veya hasımda yanlışlığın kabul edilebilir bir yanılgıya dayanması halinde ise karşı tarafın muvafakati aranmaksızın hakim tarafından kabul edilmek suretiyle yapılabilmektedir.

Somut olayda, davacı, davalı ... aleyhine dava açtıktan sonra yargılamanın devamı sırasında harcı ödenmek suretiyle yeni bir dava açıp iki davanın birleştirilmesi gerekirken, verdiği dahili dava dilekçesi ile davalı ... Tic. Tur. Ltd. Şti. ile ...'nu da davalı taraf olarak gösterdiği, mahkemece de, usulüne uygun olarak açılmış bir dava olmadığı gözden kaçırılarak bu davalılar aleyhine hüküm kurulduğu görülmektedir. Dahili davalı... Ltd.Şirketi hakkında usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığı halde bu şirketin sorumlu tutulmuş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Ancak diğer dahili davalı ... yönünden karar temyiz edilmeksizin kesinleşmiş olduğundan bu davalı açısından bozma nedeni yapılmamıştır.

2-Davalı ...’e yönelik davaya gelince; dosya kapsamından, davacının aynı mahkemenin 2009/551 Esas sayılı dosyasında açmış olduğu hizmet tespiti davasının halen derdest olduğu anlaşılmaktadır. Hatta bu dava, hizmet tespiti davasından tefrik edilmiş olup, davalı ... aleyhine açılan hizmet tespiti davasının sonucu beklenerek davacının bu davalı yanında çalışmasının bulunup bulunmadığı belirlenip çıkacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken bu davalının şirket ortağı olduğu gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması hatalı olmuştur.

3-Hizmet tespiti davası ile birlikte açılan işçilik alacağı davasında yasal hasım olması nedeniyle taraf olan SGK Başkanlığının, davaların tefriki sırasında işçilik alacaklarına yönelik davada taraf sıfatının bulunmayacağı göz ardı edilerek karar başlığında davalı olarak gösterilmiş olması ve hizmet tespiti davasının derdest olmasından söz edilerek aleyhine karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olması hatalı olup ayrı bir bozma nedenidir.

4-Mahkemece, davaların tefriki sırasında hükme esas alınan bilirkişi hesap raporunun sayfaları eksik olarak dosyaya konulması nedeniyle dosya denetime elverişli olmadığından, yapılacak yargılama sırasında bu eksikliğin de giderilmesi gerektiğinin gözönüne alınması gereklidir.

O halde davalı ... dahili davalı... Ltd.Şirketi ve SGK Başkanlığı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.