Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/1455 K.2013/2715

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı, iş akdinin devamı sırasında işçilik alacaklarının eksik olarak ödendiğini, iş sözleşmesinin işveren tarafından haksız olarak feshedildiğini bildirerek, kıdem-ihbar tazminatı ile milli bayram, genel tatil, vergi iadesi alacağı, fazla mesai ücret alacağı, hafta tatili ücret alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, iş akdini feshetmediğini, davacının diğer işçilerle birlikte işi kendisinin bıraktığını, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanmadığını diğer alacakları yönünden talebin haksız olduğunu tamamının ödendiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, iş akdinin davalı tarafından haklı ve geçerli neden olmaksızın işveren tarafından feshedildiğinin kabulü ile kıdem ve ihbar tazminatı ile yıllık izin ücreti alacağı talebinin kabulüne diğer istemlerinin reddine karar verilmiştir.

Karar davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık, iş akdinin işveren tarafından feshedilip feshedilmediği, feshin haklı olup olmadığı, işçinin kıdem ve ihbar tazminatına hak kazanıp kazanmadığı konusundadır.

İş sözleşmesi taraflara sürekli olarak borç yükleyen bir özel hukuk sözleşmesi olsa da, taraflardan .../.

2013/1455-2715 S.2

herhangi birinin iş sözleşmesini bozmak için karşı tarafa yönelttiği irade açıklamasıyla ilişkiyi sona erdirmesi mümkündür.

Fesih hakkı iş sözleşmesini derhal veya belirli bir sürenin geçmesiyle ortadan kaldırabilme yetkisi veren bozucu yenilik doğuran ve karşı tarafa yöneltilmesi gereken bir haktır.

Maddede düzenlenen bildirimli fesih, belirsiz süreli iş sözleşmeleri için söz konusudur. Başka bir anlatımla belirli süreli iş sözleşmelerinde fesheden tarafın karşı tarafa bildirimde bulunarak önel tanıması gerekmez.

Fesih bildirimi bir yenilik doğuran hak niteliğini taşıdığından ve karşı tarafın hukukî alanını etkilediğinden, açık ve belirgin biçimde yapılmalıdır. Yine aynı nedenle kural olarak şarta bağlı fesih bildirimi geçerli değildir.

Fesih bildiriminde “fesih” sözcüğünün bulunması gerekmez. Fesih iradesini ortaya koyan ifadelerle eylemli olarak işe devam etmeme hali birleşirse bunun fesih anlamına geldiği kabul edilmelidir. Bazen fesih işverenin olumsuz bir eylemi şeklinde de ortaya çıkabilir. İşçinin işe alınmaması, otomatik geçiş kartına el konulması buna örnek olarak verilebilir. Dairemizce, işverenin tek taraflı olarak ücretsiz izin uygulamasına gitmesi halinde, bunu kabul etmeyen işçi yönünden “işverenin feshi” olarak değerlendirilmektedir.

Fesih bildiriminin yazılı olarak yapılması, 4857 sayılı İş Kanununun 109. maddesinin bir sonucudur. Ancak yazılı şekil şartı, geçerlilik koşulu olmayıp ispat şartıdır.

Fesih bildirimi karşı tarafa ulaştığı anda sonuçlarını doğurur. Ulaşma, muhatabın hâkimiyet alanına girdiği andır.

Fesih bildirimi karşı tarafa ulaşması ile sonuçlarını doğurur ve bundan tek taraflı olarak dönülemez.

İhbar tazminatı, belirsiz süreli iş sözleşmesini haklı bir neden olmaksızın ve usulüne uygun bildirim öneli tanımadan fesheden tarafın, karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminattır. Buna göre, öncelikle iş sözleşmesinin Kanunun 24 ve 25 inci maddelerinde yazılı olan nedenlere dayanmaksızın feshedilmiş olması ve 17 nci maddesinde belirtilen şekilde usulüne uygun olarak ihbar öneli tanınmamış olması halinde ihbar tazminatı ödenmelidir. Yine haklı fesih nedeni bulunmakla birlikte, işçi ya da işverenin 26 ncı maddede öngörülen hak düşürücü süre geçtikten sonra fesih yoluna gitmeleri durumunda, karşı tarafa ihbar tazminatı ödeme yükümlülüğü doğar.

İhbar tazminatı, iş sözleşmesini fesheden tarafın karşı tarafa ödemesi gereken bir tazminat olması nedeniyle,

.../.

2013/1455-2715 s.3

iş sözleşmesini fesheden tarafın feshi haklı bir nedene dayansa dahi, ihbar tazminatına hak kazanması mümkün olmaz. İşçinin 1475 sayılı Yasanın 14 üncü maddesi hükümleri uyarınca emeklilik, muvazzaf askerlik, evlilik gibi nedenlerle iş sözleşmesini feshetmesi durumunda ihbar tazminatı talep hakkı bulunmamaktadır. Anılan fesihlerde işveren de ihbar tazminatı talep edemez.

Somut olayda davacı ve diğer 4 işçinin davalıdan zam istedikleri, davalı işverenin ise “işinize gelirse çalışın gelmezse gidin” demesi üzerine işyerini terk ettikleri, daha sonra da işe gelmedikleri, bu hususun davacı ve davalı tanıkları tarafından doğrulandığı, davalının davacının (29-30-31).3.2010 tarihlerinde işe gelmediğine dair tutanak tuttuğu ve 1.4.2010 tarihinde Gaziantep 3. Noterliğinin 06465 yevmiye numaralı ihtarnamesi ile devamsızlık nedeniyle hakkında tutanak tutulduğunu ve geçerle mazereti varsa bildirmesini, aksi takdirde iş akdinin feshedileceğini ihtar ettiği, dosyada taraflarca çekilmiş fesih bildiriminin bulunmadığı,

mahkemece, davalının işçilerine zam talepleri karşısında “işinize geliyorsa çalışın gelmezse gidin” beyanını iş akdinin geçersiz ve haksız nedenle feshi olarak kabul ederek davacının kıdem ve ihbar tazminatı taleplerinin kabulüne karar verilmiş ise de bu sözlerin iş akdinin davalı işverence feshedildiği şeklinde yorumlanamayacağı, davacının, bu sözler üzerine işyerini diğer işçilerle birlikte terk etmek suretiyle haklı neden olmadan iş akdini eylemli şekilde feshettiği, bu nedenle kıdem ve ihbar tazminatı talebinin reddi gerekirken yazılı şekilde kabulüne karar verilmesi yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

O halde davalı vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.