Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/4621 K.2013/12956

vekili Av.... vekili Av.... Dava Türü : Alacak

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; hüküm süresi içinde davacı ve davalı vekili tarafından temyiz edilmiş, davacı vekili tarafından duruşmalı olarak incelenmesi istenilmiş; HUMK'nun 438.maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:

1-Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayanağı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, davalının tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine,

2-Davacı vekili davacının davalıya ait deniz otobüslerinde kaptan olarak çalıştığını, 06.00-22.00 saatleri arasında 2 vardiya üst üste çalıştıktan sonra iki vardiya dinlendiğini, bu çalışma biçiminde fazla mesai yaptığını ancak fazla mesai ücretlerinin ödenmediğini, ayrıca 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 43.maddesine göre milli bayram ve genel tatil günlerinde çalışma yapılmadan 2 yevmiye ödenmesi gerektiğini, bir yevmiyenin maktu ücret içinde ödendiğini, 1 yevmiyenin ise ödenmediğini, işyerinde 3 öğün yemek yerine 1 öğün yemek verildiğini iddia ederek fazla mesai, milli bayram ve genel tatil mesai ücreti ile yemek ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili iddia edildiği şekilde fazla çalışma yapılmadığını, gemi adamlarının fiilen çalıştıkları sürenin geminin sefere hazırlandığı, sefer yaptığı ve sefer sonrası işlemlerin tamamlandığı süre olduğunu, bunun dışındaki zamanlarda gemi adamının serbest olduğunu, davacının fiilen iş başında geçirdiği sürenin toplam 8 saat olduğunu, davacıya hak ettiği fazla mesai ve gece nöbeti ücretlerinin eksiksiz olarak ödendiğini, maaşı içinde çalışmadığı günler için ücret ödemesi yapıldığını, gemi adamlarına iaşe bedelinin tespit kurulu tarafından belirlenen miktara göre her çalıştığı gün için ödendiğini, alacaklarının zaman aşımına uğradığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporuna itibar edilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davacı vekili davacının deniz otobüslerinde vardiya sistemine tabi olarak çalıştığını, 06.00-22.00 saatleri arasında 2 vardiya üst üste çalışıp 2 vardiya dinlendiğini, günlük 8 saati aşan çalışmanın fazla mesai olarak değerlendirilmesi gerektiğini iddia etmiştir.

Davalı vekili davacının günlük çalışmasının 8 saati aşmadığını savunmuştur. Davacı tanıkları iddiayı doğrular yönde beyanda bulunmuşlardır. Davalı tanıkları ise davacının seferde olmadığı zamanlarda serbest zaman kullandığını, esnek çalışma saatlerine göre çalıştığını beyan etmişlerdir.

Hükme esas alınan bilirkişi raporunda mahallinde ordino ve gemi jurnallerinin incelendiği belirtilmiş ancak hesaplama davacı tanık anlatımlarına göre yapılmış, davacının deniz otobüslerinde çalışma biçimine göre 1 hafta 3 gün, 1 hafta 4 gün günde 16 saat çalıştığı, 1,5 saatlik ara dinlenme tenzili ile 4 gün çalıştığı hafta 10 saat fazla mesai yaptığı, 3 gün çalıştığı haftada ise fazla mesai yapmadığı, bu şekilde ayda 2 hafta haftada 10 saat fazla mesai yaptığı kabul edilmiş ve buna göre fazla mesai ücreti hesap edilmiştir.

Davacı vekili fazla mesai iddiasını ispat için tanık anlatımları yanında davalı işveren nezdinde tutulan ordino ve gemi jurnallerine dayanmıştır. Bilirkişi ön raporunda bu kayıtların incelenmesi gerekliliğine işaret etmiş, mahkeme de bilirkişiye mahallinde bu belgeleri incelemesi için yetki vermiştir. Bilirkişinin ek rapor içeriğinden mahalline giderek klasör halinde ve kutular içinde bulunan bu belgeleri incelediği anlaşılmaktadır. Ancak hesaplama tanık anlatımlarına göre yapılmıştır.

Fazla çalışmanın ispatı konusunda işyeri kayıtları, özellikle işyerine giriş çıkışı gösteren belgeler, işyeri iç yazışmaları delil niteliğindedir. Ancak, fazla çalışmanın yazılı belgelerle kanıtlanamaması durumunda tanık beyanları ile sonuca gidilmesi gerekir. Bu nedenle davada bilirkişi tarafından mahallinde incelenen ordino ve gemi jurnallerine göre 854 sayılı Deniz İş Kanunu'nun 28.maddesi anlamında fazla saatlerle çalışma süresi bulunmalıdır. Gerekirse bu hususta aynı veya başka bir bilirkişiden ek hesap raporu alınmalıdır.

Öte yandan Deniz İş Kanunu'nun 26.maddesinde açıkça günlük ve haftalık yasal çalışma süresi belirlendiğinden günlük 8 saati geçen çalışmalar fazla saatlerle çalışma olarak değerlendirilmeli ve işyerindeki uygulama dikkate alınarak %50 zamlı saat ücreti üzerinden karşılığı hesap edilmelidir. Fazla saatlerle çalışmanın bu şekilde kayda dayanarak hesap edilmesi halinde hakkaniyet indirimi yapılmamalıdır.

3-Davacı vekili Deniz İş Kanunu'nun 43.maddesine göre gemi adamı olan davacıya maktu ücretinin içinde milli bayram ve genel tatil günleri için çalışılmadan ödenen bir yevmiye haricinde 1 yevmiye daha ödenmesi gerektiğini iddia etmiştir.

Mahkeme çalışılmadan ödenmesi gereken milli bayram ve genel tatil ücretinin ödendiği gerekçesi ile talebi reddetmiştir.

Davacının aylık ücretli olarak çalıştığı, ücretinin aylık 30 gün üzerinden ödenmesi nedeni ile o ayda bulunan milli bayram ve genel tatil gününe ait çalışılmadan ödenmesi gereken yevmiyeyi maktu ücretinin içinde aldığı konusunda taraflar arasında ihtilaf yoktur.

İhtilaf davacının çalışmadığı milli bayram ve genel tatil günleri için 1+1 yevmiye alıp alamayacağı konusunda toplanmaktadır.

Deniz İş Kanunu'nun 43.maddesine göre, bu kanun kapsamına giren gemilerde çalışan gemiadamlarına, 2739 sayılı Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Kanunu ile anılan kanuna ek 3466 ve 221 sayılı Kanunlarda yazılı bulunan ulusal bayram ve genel tatil günlerinde, bir iş karşılığı olmaksızın bir günlük ücreti tutarında tatil ücreti, ücret ödeme şekline bakılmaksızın ayrıca ödenir.

Bu yasal düzenlemeden çıkan sonuç, ücret ödeme şeklinde bakılmadan gemi adamının çalışmadığı milli bayram ve genel tatil günü için ayrıca bir ücret daha alacağıdır.

Davacı gemi adamı olarak maktu aylık ücretinin içinde o ay içinde bulunan milli bayram ve genel tatil ücretinin çalışılmadan ödenmesi gereken bir yevmiyesini aldığından davacı için hesaplama dönemi içindeki milli bayram ve genel tatil günleri için çalışılmadan ödenmesi gereken bir yevmiye alacağının daha hesap edilerek hüküm altına alınması gerekirken yazılı gerekçe ile talebin reddi doğru olmamıştır.

Yapılacak iş, yukarıda 2 ve 3 nolu bentlerde yazılı hususlarda ek hesap raporu alıp bir değerlendirmeye tabi tutarak karar vermektir. O halde davacı vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazı kabul edilmeli ve karar bozulmalıdır.