Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2013/8720 K.2013/16059

Teftiş Kurulu Başkanlığının 11.11.2011 tarihli 88 sayılı Raporunun İptali

YARGITAY İLAMI

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtayca incelenmesi davalı vekili tarafından istenilmekle, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişi raporunun inceleme ve tespitler bölümünde yer alan işçilerin senelik izinlerini kullanamadıkları yönündeki tespitin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, müvekkili İzmir Defterdarlığı’nın temizlik ihaleleri sonucu temizlik işlerinin şirket ile akdedilen sözleşme ve doğrudan temin yöntemi kullanılarak yapılan hizmet alımları ile karşılandığını, davacı idare ile ihaleyi alan şirket arasındaki ilişkinin B.K. uyarınca bir istisna akdi olduğunu,

anılan sözleşmede davacı idareye tanınan kontrol ve denetim yetkisinin projenin gereği gibi uygulanıp uygulanmadığını denetlemek amacına yönelik olduğunu, davacı idare ile yüklenici firmalar arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerinde kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin, ihbar tazminatı gibi alacaklardan yüklenici firmanın sorumlu olduğu kaydının yer aldığını, idareye tanınan kontrol ve denetim yetkisinin ihalenin muvazaalı olduğu sonucuna yol açmaması gerektiğini, temizlik hizmeti sunan işçilerin emir ve talimatları yüklenici firmanın şefinden aldıklarını, işe giriş, çıkışları,

izin ve ücretlerinin firma tarafından tutulan kayıtlar sonucunda ve işçilerin tamamen yüklenici firmanın sevk ve idaresi altında olduklarını iddia ederek davalı Bakanlığın tespit işleminin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş teftiş kurulu başkanlığının inceleme raporu ile tespit edilen hususların 16.01.2012 günlü yazı ile davacı idareye bildirildiğini, bu yazı ile temizlik işlerinde çalıştırılmakta olan işçilerin çalıştıkları taşeron şirketin (alt işverenin) değişmiş olmasına rağmen aynı ihale makamına bağlı aynı işyerinde başka taşeron şirkette çalışmasına devam etmesi sebebiyle işçilerin çalışmasına ara vermeksizin işyerinde değişik alt işverenlere bağlı hizmet sürelerinin 1 yılı doldurmaları halinde 4857 sayılı İş Kanununun 53, 54, 55, 56, 57,

58 ve 59. md.’ lerine dayanılarak hazırlanan 03.03.2004 tarih 25391 sayılı R.G.’de yayımlanarak yürürlüğe giren Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliğince izin kullandırılmasının gerektiğini, 4857 sayılı İş Kanununun 2.maddesi uyarıca asıl işverenin, alt işverenin işçisine karşı iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumluluğunun esas olması ve kamu ihale tebliği genel tebliği ile de işçilerin yıllık izin gibi haklarının kullandırılmasında takip görevinin idarelere verilmiş olması nedeniyle davacı idarece işçilerin yıllık ücretli izinlerinin kullandırılmasının gerektiği hususunun tebliğ edildiğini,

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı iş müfettişi tarafından ... Sos. Hiz. Elekt. Bilg. Öz. Güv. Hiz. Öz. Sağ. Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.’ nin kayıt ve belgeleri ile ücret bordrolarının incelendiğini, ayrıca işveren vekilinin, işyerinde çalışan işçilerin, davacı ... personel müdürünün ifadelerine başvurulduğunu, yapılan denetim sonucunda düzenlenen 11.11.2011 tarihli inceleme raporunun usul ve yasaya uygun olduğunu, savunarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Teftiş Kurulu Başkanlığı'nın 11/11/2011 tarih 88. rapor sayılı baş iş müfettişi Serpil Karaçay tarafından düzenlenen raporun iptaline karar verilmiştir.

Davacı idare ile temizlik işini üstlenen dava dışı şirket arasındaki ilişkinin muvazaalı olup olmadığı ve yıllık izinlerin kullanımında davacının sorumlu tutulup tutulmaması konusunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmaktadır.

Somut olaydaki dava İş Kanununun 3.maddesine göre düzenlendiği iddia olunan müfettiş raporuna karşı açılmış bir itiraz davasıdır.

4857 sayılı İş Kanunun 3.maddesinin 2.fıkrasında;

(Değişik fıkra: 15/05/2008-5763 S.K./1.md.) Bu Kanunun 2'nci maddesinin altıncı fıkrasına göre iş alan alt işverenin kendi işyerinin tescili için asıl işverenden aldığı yazılı alt işverenlik sözleşmesi ve gerekli belgelerle birlikte, birinci fıkra hükmüne göre bildirim yapmakla yükümlü olduğu, Bölge Müdürlüğünce tescili yapılan bu işyerine ait belgelerin gerektiğinde iş müfettişlerince inceleneceği, inceleme sonucunda muvazaalı işlemin tespiti halinde, bu tespite ilişkin gerekçeli müfettiş raporunun işverenlere tebliğ edileceği, bu rapora karşı tebliğ tarihinden itibaren altı iş günü içinde işverenlerce yetkili İş Mahkemesine itiraz edilebileceği, itiraz üzerine verilen kararların kesin olduğu bildirilmiştir.

Yani ilgili kanun maddesinde ancak muvazaanın tespiti halinde bu davanın açılabileceği belirtilmiştir. Müfettiş tarafından tespit edilen ve iptali istenen bu dava konusu raporun öte yandan 4857 sayılı Yasanın 92.maddesinde çalışma hayatını izleme, denetleme ve teftişe yetkili iş müfettişleri ile işçi şikayetlerini incelemekle görevli bölge müdürlüğü memurları tarafından tutulan tutanakların aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olduğu,

iş müfettişleri tarafından düzenlenen raporların ve tutulan tutanakların işçi alacaklarına ilişkin kısımlarına karşı taraflarca otuz gün içinde yetkili İş Mahkemesine itiraz edebilecekleri, iş Mahkemelerinin kararlarına karşı taraflarca 5521 sayılı Kanunun 8'inci maddesine göre kanun yoluna başvurulmasının İş Mahkemesince hüküm altına alınan alacağın tahsiline engel teşkil etmeyeceği bildirilmiştir.

İptali istenen müfettiş raporunda davacı idare ile dava dışı şirketler arasında yapılan hizmet alım sözleşmelerinin 4857 sayılı İş Kanununun 3. maddesinde ifadesini bulan "muvazaanın tespitine ilişkin yani davacı idarenin gerçek işveren olduğu, dava dışı şirketlerle yapılan hizmet alım sözleşmelerinin muvazaalı olduğu, işçilerin bu şirketlerle bir ilgisi olmayıp başlangıçtan itibaren davacı idarenin işçileri olduğu" yönünde bir tespit yapılmadığından bu davanın dinlenme olanağı bulunmamaktadır.

Mahkemece iptali istenen müfettiş raporunda 4857 sayılı İş Kanununun 3.maddesinde sözü edilen muvazaanın tespiti yönünde bir işlem yapılmadığından, temizlik işi yardımcı iş olup yapılan sözleşmelerle davacı idare ile dava dışı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde müfettiş raporunun iptaline karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.