Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2014/21406 K.2015/22684

Taraflar arasındaki alacak davasının yapılan yargılaması sonunda; hüküm süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmiş, davalı vekili tarafından duruşma istemiş ise de; HUMK'nun 438.maddesi gereğince duruşma isteğinin miktardan reddine ve incelemenin evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten sonra dosya incelendi, gereği görüşüldü:

1- Davalı temyizi yönünden; Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı delillerle kanuni gerektirici sebeplere ve özellikle davalı vekilinin sunduğu dilekçede mahkeme kararının hangi nedenlerle bozulması gerektiğine dair neden bildirilmemiş olması, Dairemizce gerekçeli olarak temyiz edilen dosyalarda da incelemenin belirtilen nedenlere bağlı kalınarak yapılması ile yine mahkeme kararında Dairemizce kamu düzenini ilgilendiren ve re'sen bozma nedeni yapılmasını gerektirecek bir hata bulunmadığının anlaşılmasına göre davalı vekilinin bozma isteğinin reddine;

2-Davacı temyizi yönünden; Dosyadaki yazılara, hükmün Dairemizce de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, Davacı, davalı işyerinde 24.01.2004-18.10.2010 tarihleri arasında aşçıbaşı yardımcısı olarak çalıştığını, iş akdinin davalı tarafından bulaşçıklık yapmaya zorlanması üzerini bunu kabul etmemesi nedeniyle haksız ve geçersiz şekilde feshedildiğini bildirerek kıdem ve ihbar tazminatı ile bazı işçilik alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

3-Davalı, davacının abisiyle birlikte şirket sahibi ile tartışıp tüm çalışanların önünde şirket sahibine küfür ettiğini, işyerinden herhangi bir alacağının bulunmadığını açılan davanın yerinde olmadığını reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne verilmiştir.

Taraflar arasında, davalının süresinde zamanaşımı savunmasında bulunup bulunmadığı konusunda uyuşmazlık bulunmaktadır.

Zamanaşımı, alacak hakkının belli bir süre kullanılmaması yüzünden dava edilebilme niteliğinden yoksun kalmasını ifade eder. Bu tanımdan da anlaşılacağı üzere zamanaşımı, alacak hakkını sona erdirmeyip sadece onu "eksik bir borç" haline dönüştürür ve "alacağın dava edilebilme özelliği"ni ortadan kaldırır.

Bu itibarla zamanaşımı savunması ileri sürüldüğünde, eğer savunma gerçekleşirse hakkın dava edilebilme niteliği ortadan kalkacağından, artık mahkemenin işin esasına girip onu incelemesi mümkün değildir.

5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanununun 7 nci maddesinde, iş mahkemelerinde sözlü yargılama usulü uygulanır. Ancak 01.10.2011 tarihinde yürürlüğe giren 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 447 inci maddesi ile sözlü yargılama usulü kaldırılmış, aynı yasanın 316 ve devamı maddeleri gereğince iş davaları için basit yargılama usulü benimsenmiştir.

Sözlü yargılama usulünün uygulandığı dönemde zamanaşımı def'i ilk oturuma kadar ve en geç ilk oturumda yapılabilir. Ancak 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yürürlükte olduğu dönemde 319 uncu madde hükmü uyarınca savunmanın değiştirilmesi yasağı cevap dilekçesinin verilmesiyle başlayacağından, zamanaşımı defi cevap dilekçesi ile ileri sürülmelidir. 01.10.2011 tarihinden sonraki dönemde ilk oturuma kadar zamanaşımı definin iler sürülmesi ve hatta ilk oturumda sözlü olarak bildirilmesi mümkün değildir.

Dava konusunun ıslah yoluyla arttırılması durumunda, 1086 sayılı HUMK hükümlerinin uygulandığı dönemde, ıslah dilekçesinin tebliğini izleyen ilk oturuma kadar ya da ilk oturumda yapılan zamanaşımı defi de ıslaha konu alacaklar yönünden hüküm ifade eder. Ancak Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonraki uygulamada, 317/2 ve 319. maddeler uyarınca ıslah dilekçesinin davalı tarafa tebliği üzerine iki haftalık süre içinde ıslaha konu kısımlar için zamanaşımı definde bulunulabileceği kabul edilmelidir.

Cevap dilekçesinde zamanaşımı defi ileri sürülmemiş ya da süresi içince cevap dilekçesi verilmemişse ilerleyen aşamalarda 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 141/2 maddesi uyarınca zamanaşımı defi davacının açık muvafakati ile yapılabilir.

1086 sayılı HUMK yürürlükte iken süre geçtikten sonra yapılan zamanaşımı define davacı taraf süre yönünden hemen ve açıkça karşı çıkmamışsa (suskun kalınmışsa) zamanaşımı defi geçerli sayılmakta iken, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun uygulandığı dönemde süre geçtikten sonra yapılan zamanaşımı definin geçerli sayılabilmesi için davacının açıkça muvafakat etmesi gerekir. Başka bir anlatımla 01.10.2011 tarihinden sonraki uygulamalar bakımından süre geçtikten sonra ileri sürülen zamanaşımı define davacı taraf muvafakat etmez ise zamanaşımı defi dikkate alınmaz.

Zamanaşımı definin cevap dilekçesinin ıslahı yoluyla ileri sürülmesi de mümkündür (Yargıtay HGK. 04.06.2011 gün 2010/ 9-629 E. 2011/ 70. K.).

Somut olayda davacı davasını 15.05.2014 tarihinde ıslah etmiş, ıslah dilekçesi davalıya 05.06.2014 tarihinde tebliğ edilmiş, davalı 18.07.2014 tarihli duruşmada içerisinde ıslah dilekçesi bulunduğu yazılı olan tebligat zarfını tebliğ etmelerine rağmen zarfın içerisinden ıslah dilekçesinin çıkmadığını savunarak durşma esnasında zamanaşımı savunmasında bulunmuş, bunun üzerine mahkemece dosya zamanaşımı yönünden yeniden bilirkişi incelemesine gönderilmiş ve dava konusu alacaklar ıslah tarihine göre zamanaşımı hesaplaması yapılmış şekliyle hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda detaylı şekilde açıklandığı üzere zamanaşımı savunması ıslah dilekçesi tebliğ edildikten sonra 2 hafta içerisinde yapılmalıdır. Her ne kadar davalı vekilinin tebligat zarfından ıslah dilekçesi çıkmadığı yönünde bir iddiası mevcut ise de bu iddia tebligat zarfının üzerinde ıslah dilekçesini içerdiği ibaresi bulunması karşısında soyut bir iddia olmakta öteye gitmemektedir.

Bu nedenle davalının ıslaha karşı yapmış olduğu zamanaşımı savunması süresinde olmayıp reddi gerekir. Yapılacak iş davacının ıslah dilekçesi doğrultusunda hüküm kurmaktır. Mehkemece bu husus gözetilmeksizin süresinde yapılmayan zamanaşımı savunması dikkate alınmak suretiyle dava konusu alacakların hüküm altına alınması hatalı olup bozma nedenidir.