Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2014/22258 K.2015/22659

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı vekili, davacının davalı iş yerinde çalışmakta iken 20/03/2012 tarihinde işveren tarafından işine son verildiğini, davacıya kendi isteği ile işten çıkıyormuş gibi yazı yazdırarak imzalattığını, müveklinin psikolojik ve manevi baskı altında tasavvur edemeyeceği durumda istenileni yazdığını ve imzaladığını, ödenmeyen alacaklarının tahsilini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacının iş yerinde uyuduğunun güvenlik kameralarıyla tespiti üzerine kendi isteği ile işten çıktığını, davacının işten ayrılırken bütün hak ve alacaklarının kendisine ödendiğini, talep edilen alacak kalemlerinin tümüyle zamanaşımına uğradığını, bu nedenlerle yersiz davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalının davacının istifa ve ibrasını içerir dilekçe sunduğu, davacının dilekçe altındaki imzanın kendisine ait olduğunu kabul ettiği ancak, belgede belirtildiği üzere hak ve alacaklarının ödenmediğini beyan ettiği, davalı işverenin, davacıya baskı yaptığı ve bu şekilde davacının istifa dilekçesi verdiği anlaşılmakla davacının iş aktinin haksız nedenle fesh edildiği, kıdem ve ihbar tazminatına hak kazandığı, davalı tarafından davacının yıllık izin kullandığının ispatlanamadığı yıllık izin talebinin ve tanık beyanları dikkate alınarak da hatfa tatili ve fazla çalışma alacak taleplerinin kabul edildiği bildirilerek davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İşin esasının incelenmesine geçilmeden önce, davaya konu kısa karar ile gerekçeli karar arasında çelişki bulunup bulunmadığı hususu öncelikle irdelenmelidir.

Hemen belirtmek gerekir ki; mahkemece davada verilen davanın kabulüne ilişkin kısa karar, bir davayı sona erdiren temyizi mümkün olan (nihai) son kararlardandır. Bu kararla mahkeme davadan elini çeker ve davayı sona erdirmiş olur.

Bu aşamada yapılması zorunlu iş, gerekçeli kararı kısa karar doğrultusunda ve kanuni gerekçeleriyle birlikte mahkemenin yazmasından ibarettir. Artık bu karardan dönme mümkün olmadığı gibi, kararın asli unsurlarından olan gerekçenin de hüküm fıkrasına uygun biçimde kararda yer alması gerekir. (Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun 1991/7 Esas ve 1992/4 Karar sayılı ve 10.04.1992 günlü kararı)

Esasen ilamın tefhim edilen karara uygun yazılması ve gerekçe taşıması kamu düzeni ile doğrudan ilgili temel kurallardan olup, bu kurala kanun koyucu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 294. ve 298. maddeleriyle varlık kazandırmıştır.

Gerçektende 6100 sayılı Kanunun 294. ve 298. maddeleri kamu düzeni amacıyla konulmuş, emredici hükümlerdendir. Bu maddeler hükmünce kararların alenen tefhim edilmesi gerekir. Yine Anayasamızın “Duruşmaların açık ve kararların gerekçeli olması” başlıklı 141. maddesinin 3. fıkrasında; “Bütün mahkemelerin her türlü kararları gerekçeli olarak yazılır.” hükmüne yer verilmiştir.

Mahkeme kararlarında nelerin yazılacağı 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 388. maddesinde belirtilmiştir. Buna göre, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin isteklerin her biri hakkında verilen hükümle taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların mümkünse sıra numarası altında birer birer açık şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.

Aynı kural 6100 sayılı Kanunun 294. maddesinde de tekrarlanmış; 6100 sayılı Kanunun 297. maddesinde ise “kararın tefhimi hüküm sonucunun duruşma tutanağına geçilerek okunması suretiyle olur.” 6100 sayılı Kanunun 298/2 maddesinde de “gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.” hükmüne yer verilmiştir.

Bu biçim yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir. Aksi hal, yeni tereddüt ve ihtilaflar yaratır. Hatta giderek denebilir ki, dava içinden davalar doğar ve hükmün hedefine ulaşması engellenir. Kamu düzeni ve barışı oluşturulamaz.

Davanın reddine veya kabulüne dair karar tefhim edildikten sonra bundan dönülerek yeni ve bundan farklı bir hüküm kurulamayacağı gibi, gerekçeli kararın kısa karara uygun yazılması ve kısa kararla çelişik olmaması da gerekir. Aksinin kabulü mahkemelere güveni sarsacağı gibi Anayasa ve yasalarda yer alan açık kurallara aykırılık oluşturur.

Somut olayda, mahkemece kararın gerekçesinde 08.07.2014 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alındığı belirtilmiş ise de hüküm fıkrasında kabul edilen miktarlar ile raporda hesaplanan miktarlar farklı olup kararın gerekçesi ile hüküm fıkrası arasında çelişki yaratılmıştır.

Mahkemece 6100 sayılı Kanun'un 294, 297 ve 298. maddelerinin açık hükmü gözetilmeksizin yazılı biçimde karar verilmesi bozma nedenidir.