Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2015/36668 K.2016/2588

Taraflar arasında görülen dava sonucunda verilen hükmün, Yargıtay'ca incelenmesi taraf vekillerince istenilmekle, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldı. Dosya incelendi, gereği görüşüldü:

Davacı, feshin geçerli nedenlere dayanmadığını belirterek feshin geçersizliğine, işe iadesine, işe başlatmama tazminatı ile boşta geçen süre ücretine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı, son yıllarda tütün üreticisi sayısının ve oryantal tütüne karşı ilginin azaldığını ileri sürerek 300 üreticiye 1 tütün eksperi olacak şekilde alınan yeniden yapılanma kararı gereği davacı konumundaki 13 işçinin istihdam fazlası olduğunu, bu işçilerden performans puanı yüksek olan 5 işçinin başka bölgelere kaydırıldığını ve 8 işçinin iş akdinin çalıştırılabilecekleri kadro bulunamadığı gerekçesiyle işletmesel karar ile feshedildiğini, feshin işyeri ve işin gereklerinden kaynaklanan geçerli nedene dayanıldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, yapılan feshin geçerli nedene dayanmadığı gerekçesiyle feshin geçersizliğine, davacı işçinin işe iadesine karar verilirken, işe başlatılmama tazminatı davacı işçinin 4 aylık ücreti tutarında belirlenmiştir.

4857 sayılı İş Kanunu’nun 21. maddesi uyarınca, mahkemece feshin geçersizliğine karar verildiğinde, işçinin başvurusu üzerine işveren tarafından bir ay içinde işe başlatılmaz ise, işçiye ödenmek üzere en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında tazminatın belirlenmesi gerekir. Dairemizin yerleşik uygulaması gereği, iş güvencesi niteliğindeki bu tazminat işçinin kıdemi, fesih sebebi gibi olgular dikkate alınarak belirlenmelidir. Maddenin alt ve üst sınırları aşılamaz.

Üst sınırın aşılmasının tek istisnası 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu’nun 25. maddesindeki sendikal nedenle yapılan fesihlerdir. Bu kanuna göre sendikal nedenle yapılan fesihlerde tazminat; işçinin başvurusu, işe başlatma ve başlatılmama şartına bağlı olmaksızın işçinin en az bir yıllık ücreti tutarında belirlenecektir. Dairemizin uygulaması bu yöndedir.

Dairemiz yıllık ücretli izinle ilgili 53. maddedeki kıdem sürelerini dikkate alarak 6 ay ile 5 yıl arasında kıdemi olan işçi için 4, 5 yıl ile 15 yıl arasında kıdemi olan işçi için 5, 15 yıldan fazla kıdemi olan işçi için 6 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatın belirlenmesini öngörmekte, fesih sebebine göre bu miktarlarda azami sınır 8 aya kadar da çıkmaktadır.

Dosya içeriğine göre davacının yaklaşık 24 yıla yakın kıdemi olduğu, iş sözleşmesinin tütün üretici sayısındaki azalma gerekçesiyle işletmesel karar ile feshedildiği belirtilmiş ise de yapılan bilirkişi incelemesine göre üretimde bir azalma bulunmadığı bu nedenle feshin geçerli nedene dayanmadığı anlaşıldığından feshin geçersizliğine ve davacının işe iadesine karar verilmesi isabetli olup davalı temyizi yerinde değildir. Ancak işe başlatmama tazminatının davacının 4 aylık ücreti tutarında belirlenmesi doğru bulunmamıştır. Bu tazminatın fesih nedeni ve çalışma süresi dikkate alınarak davacının 6 aylık ücreti oranında belirlenmesi dosya içeriğine uygun düşecektir. Bu sebeple davacı temyizi yerindedir.

4857 sayılı İş Yasasının 20/3.maddesi uyarınca Dairemizce aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.