Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2021/2387 K.2023/77

Taraflar arasındaki ipoteğin kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 10.01.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde gelen davalı vekili Av. ... ile karşı taraftan davacı vekili Av. ... geldiler. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 10.01.2023 gününde Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili 29.01.2014 tarihli dava dilekçesinde, müvekkilinin 1341 ada 17 parsel A Blokta bulunan 3 No.lu mesken niteliğindeki bağımsız bölümü dava dışı ...’dan 06.11.2013 tarihinde satın aldığını; dava konusu taşınmaz üzerinde, davalı şirket ile dava dışı ... Makine Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti. arasındaki ticari ilişkinin teminatı olarak önceki malik tarafından davalı şirket lehine tesis edilen 01.10.2010 tarihli ve 17035 yevmiye numaralı 250.000,00 TL bedelli ipotek bulunduğunu, önceki malik ile yapılan görüşmeler sonucu davalı şirketin, dava dışı ... Elektrik Ltd.

Şti.’den herhangi bir alacağının bulunmadığının bildirildiğini, ipoteğin kaldırılması için davalı şirkete 05.12.2013 keşide tarihli ihtarname ile başvurulmasına rağmen davalı şirketin 12.12.2013 tarihli cevabi ihtarname ile bu talebi yerine getirmeyeceğini bildirdiğini ileri sürerek dava konusu taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde, müvekkili ile dava dışı... Elektrik Ltd. Şti. arasında akdedilen 27.08.2009 tarihli sözleşme gereğince dava dışı şirketin, 600.000 USD+KDV karşılığında sözleşmeye konu 2 adet makinenin dönüşüm işini yaparak sözleşmede kararlaştırılan teknik şartlarda çalışır vaziyette müvekkiline teslim etmeyi taahhüt ettiğini, ayrıca dava konusu taşınmaz üzerinde taraflar arasındaki ticari ilişkinin teminatı olarak ipotek tesis edildiğini, müvekkilinin edimini yerine getirmesine rağmen dava dışı şirketin edimini yerine getirmediğini, davacının taşınmazı ipotekli olarak satın aldığından ipoteği kabul etmiş olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davacıya ait taşınmaz üzerine teminat olarak konulan ipoteğe ilişkin edimlerin yerine getirilip getirilmediği hususunda ...

Nöbetçi Asliye Ticaret Mahkemesine talimat yazılarak makine mühendisi bilirkişi aracılığıyla yerinde inceleme yapılmak suretiyle rapor oluşturulmasının istendiği, bilirkişi Yüksek Makine Mühendisi... tarafından düzenlenen 06/02/2020 tarihli 2. ek raporda, 30/01/2020 tarihinde davalı şirkete ait fabrikada gerekli incelemeler yapılmak üzere gidildiği, ancak sözleşmelerin üzerinden yıllar geçtiği ve yaklaşık iki yıl önce makine ve ekipmanlarının sökülerek tırlarla yurt dışına (...’a) gönderildiği,

fabrikada bu makinelerin bulunmadığı bilgisinin tarafına bildirildiğini rapor ettiği, davalı vekilinin de 09/03/2020 tarihli beyan dilekçesine ekli olarak bu hususa ilişkin belgeleri mahkemeye sunduğu, davalının iddiasının ispatını kendi edimi ile imkansız hale getirdiği ve sonucuna da katlanması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile dava konusu 3 No.lu bağımsız bölüm üzerine davalı şirket lehine konulan 01.10.2010 tarihli teminat ipoteğinin kaldırılmasına karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dışı ... Elektrik Ltd.

Şti’nin 27.08.2009 tarihli sözleşme ile üstlendiği edimleri yerine getirmediğini, sözleşmeye konu makinelerin yıllarca dönüşümünün yapılmaması nedeniyle ticari faaliyet ile iştigal eden müvekkili firmanın, sözleşmenin akdedildiği 2009 yılından keşfin yapıldığı 2018 yılına kadar yani 9 yıl boyunca fabrikayı işgal edecek şekilde bulundurmasının mümkün olmadığını, makinelerin bir kısmını diğer fabrikasında kullanmak üzere İran ülkesine gönderdiğini, müvekkili firmanın bu gün itibariyle 550.000 USD x7.500 TL/1 USD= 4.125.000.00 TL (dört milyon yüzyirmibeşbin Türk Lirası) KDV hariç zararı söz konusu iken,

makine dönüşüm işinin teminatı olarak tesis edilen 250.000 TL bedelli ipoteğin kaldırılmasının zararının artmasına neden olduğunu, dava dışı ... Ltd. Şti. ile ... Elektrik Ltd. Şti. arasında ....

Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davada alınan 25.06.2018 tarihli bilirkişi raporuna göre, anılan şirketler arasında akdedilen sözleşmeye konu makinelerin de dönüşüm işinin yapılmadığının tespit edildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; davalı taraf, dava dışı ... Ltd. Şti.’nin aralarındaki sözleşme ile yüklendiği edimleri yerine getirmediğini ve dava dışı şirketten alacaklı olduğunu savunmuş ise de bu alacağa ilişkin ayıp iddiası ya da başka bir hukuki nedenle talepte bulunduğu bir davaya rastlanılmadığı, ..... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davada taraf olmadığı, oradaki alacağın ... Ltd.

Şti. ile ilgili bulunduğu; davalının kayıtlarında yapılan incelemede, herhangi bir ihtirazı kayıt ileri sürülmeden iş bedelinin büyük kısmının dava dışı şirkete ödendiğinin anlaşıldığı, ayrıca davalının yerine getirilmediğini iddia ettiği 27.8.2009 tarihli sözleşme içeriğinden, teminat amaçlı olarak yükleniciden kambiyo senedi alındığının belirtildiği, ancak ipotek tesisine ilişkin bir hüküm bulunmadığı; sözleşme tarihinin ipotek tesis tarihinden önce olduğu ve ipotek senedine akdedilecek sözleşmelerin konu edildiği, ancak ipoteğin geçmişte akdedilmiş sözleşmeleri de kapsadığına ilişkin bir hüküm bulunmadığı,

yine davalının dava konusu makineleri kullanarak başka bir firmasına naklettiği, makinelerin ayıplı olup olmadığına ilişkin inceleme yapılmak üzere hazır edilmediği, sözleşmede belirtilen test ve kabul sürelerinin bitiminde yapılmış bir bildirim de sunulmadığı, bu hali ile davalı yanın ipotek tesisinden sonra doğmuş bir alacağının bulunmadığı anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesi kararında bir yanılgı görülmediği belirtilerek davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava dışı ... Elektrik Ltd.

Şti’nin 27.08.2009 tarihli sözleşme ile üstlendiği edimleri yerine getirmediğini, sözleşmeye konu makinelerin yıllarca dönüşümünün yapılmaması nedeniyle ticari faaliyet ile iştigal eden müvekkili firmanın, sözleşmenin akdedildiği 2009 yılından keşfin yapıldığı 2018 yılına kadar yani 9 yıl boyunca fabrikayı işgal edecek şekilde bulundurmasının mümkün olmadığını, makinelerin bir kısmını diğer fabrikasında kullanmak üzere İran ülkesine gönderdiğini, müvekkili firmanın bu gün itibariyle 550.000 USD x7.500 TL/1 USD= 4.125.000.00 TL (dört milyon yüzyirmibeşbin Türk Lirası) KDV hariç zararı söz konusu iken,

makine dönüşüm işinin teminatı olarak tesis edilen 250.000,00 TL bedelli ipoteğin kaldırılmasının zararının artmasına neden olduğunu, dava dışı... Ltd. Şti. ile EMG Elektrik Ltd. Şti. arasında .... Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen davada alınan 25.06.2018 tarihli bilirkişi raporuna göre, anılan şirketler arasında akdedilen sözleşmeye konu makinelerin de dönüşüm işinin yapılmadığının tespit edildiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının maliki olduğu taşınmaz üzerine, satın alma tarihinden önce davalı ve dava dışı şirket arasındaki ticari ilişkinin teminatı olarak konulduğu savunulan ipoteğin, dava dışı şirketin bu ticari ilişki nedeniyle davalı şirkete herhangi bir borcunun kalmadığı iddiasıyla kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 369’uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371’inci maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371’inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370’inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Yargıtay duruşma vekalet ücreti 8.400,00 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine; kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,