Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2021/360 K.2021/697

7. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ

Asliye Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalı aleyhine 11/12/2013 gününde verilen dilekçe ile tapu iptali ve tescil talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 14/04/2016 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacı vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili; Harput Mahallesi 3411 parsel sayılı taşınmazın davalı Hazine adına kayıtlı olduğunu, davacının bu taşınmazın bir bölümünde elindeki 17/09/1984 tarih ve 56 no'lu tapu tahsis belgesine dayanarak konut ve bahçe yaptığını, söz konusu bu taşınmaz bölümünü 30 yılı aşkın süredir iyi niyetli malik sıfatı ile kullanmakta olduğunu, taşınmazın yerinin 19/09/1984 tarih ve 2725 yevmiye nolu tapu tahsis belgesine ekli kroki ile belirlendiğini, bu taşınmazın halen Rızaiye Mahallesi 258 ada 5 parsel sayılı taşınmazın bir kısmı olduğunu, vergilerinin davacı tarafından ödendiğini belirterek, taşınmaz üzerinde bağ bahçe yaparak kullandığı ve tapu tahsis belgesinde belirtilen yerin uygun bedel karşılığında tapu kaydının iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili, 11/02/2014 tarihli cevaba cevap dilekçesinde, taleplerinin ve dava konusunun tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil olmadığını belirtmiş, 17/11/2014 havale tarihli dilekçesinde ise davanın Türk Medeni Kanununun 713. vd. maddesine dayandığını açıkça ifade etmiştir.

Davalı vekili, dava konusu taşınmaza ilişkin Milli Emlak Müdürlüğü tarafından belirtilmiş bir tapu tahsis belgesi bulunmadığını, Elazığ Belediye Başkanlığınca verilmiş bir tapu tahsis belgesinin bulunması halinde bu durumun davacının haklı olduğunu göstermediğini, 10 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğunu, zilyetlikle edinme şartlarının oluşmadığını, taşınmaz tapuda kayıtlı olduğundan iyi niyet iddiasının da dinleneceğini, TMK'nın 713. maddesinde düzenlenen koşulların da gerçekleşmediğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın tapu tahsis belgesine ve zilyetliğe dayalı olarak açılmış tapu iptali ve tescil istemli dava olduğu, yapılan keşif ve teknik tespitler ile alınan kayıtlara göre, davacıya ait yapının ve bahçenin bulunduğu alanın tahsis belgesine konu yer ile aynı yer olmadığı anlaşıldığından haklı görülmeyen davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Mahkeme tarafından tapu tahsis belgesine konu yer ile tescili istenilen yerin aynı yer olmadığı gerekçesi ile hüküm kurulmuşsa da; davacı vekili 11/02/2014 tarihli cevaba cevap dilekçesinde dava konusunun tapu tahsis belgesine dayalı tapu iptali ve tescil olmadığını, 17/11/2014 havale tarihli dilekçesinde de davacının tapu tahsis belgesinin kapsamı dışında kalan dava konusu yeri uzun yıllardır zilyet ve tasarruf ettiğini, davanın TMK'nın 713. maddesine dayandığını belirterek tapu iptali ve tescil isteminde bulunduğunu açıklamıştır.

Bu açıklamalar doğrultusunda, dava TMK'nın 713. vd. maddelerine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

Mahkemece, yazılı gerekçeler ile davanın reddine karar verilmiş ise de; yapılan araştırma ve uygulama hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Dava konusu 258 ada 5 parsel sayılı taşınmaz 899,50 m2 yüzölçümü ve arsa niteliği ile 14/11/2012 tarihinde ihdas suretiyle davalı Hazine adına tescil edilmiştir.

Taşınmaz başında yapılan keşif sonucu düzenlenen fen bilirkişi raporu ve eki krokide A harfi ile ve kırmızı kalemle gösterilen 258 ada 5 parseldeki 827,20 m2'lik bölümü davacının bağ, bahçe, havuz, pergole, ihata duvarı yaparak kullandığı, bu bölümün tapu tahsis belgesi verildiği belirtilen 3411 parsel sayılı taşınmaz ile bir komşuluğunun ve ilgisinin bulunmadığı, 258 ada 5 parsel sayılı taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bir taşınmaz iken ihdas işlemi ile Hazine adına tescil edildiği belirtilmiştir.

Ancak, 258 ada 5 parsel sayılı taşınmazın Hazine adına ihdasen tescilinden önceki durumunu gösterir biçimde ilk tesisinden itibaren tedavüllü kayıtları ile dayanak belgeleri (kadastro tutanağı, varsa dayanak tapu kayıtları vs. belgeler) getirtilmemiş, taşınmazın niteliği, kadastro çalışmalarında tescil harici bırakılıp bırakılmadığı ile nedeni, devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup olmadığı, öncesinde tapuda kayıtlı bulunup bulunmadığı hususları incelenmemiş, taşınmazın niteliği duraksamaya yol açmayacak şekilde belirlenmemiştir.

Diğer yandan, taşınmaz başında yapılan keşifte dinlenen tanık beyanları da soyut nitelikte ve yetersizdir.

Bu durumda; yukarıda açıklandığı gibi dava konusu 258 ada 5 parsel sayılı taşınmazın ilk tesisinden itibaren tedavüllü tapu kayıtları ve tüm dayanak belgeleri temin edildikten ve dosya keşfe hazır hale getirildikten sonra mahallinde yaşlı, tarafsız yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan yerel bilirkişilerle davacı tarafın bildirmiş olduğu tanıklar ve uzman bilirkişiler aracılığıyla keşif yapılmalı, çekişmeli taşınmazın mevcut durum itibariyle ve önceki niteliği kuşkuya yer bırakmayacak biçimde saptanmalıdır.

Yerel bilirkişi ve tanıklardan taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, kim tarafından ne zamandan beri ne suretle kullanıldığı, taşınmazın öncesinin devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olması halinde imar- ihyaya konu edilip edilmediği, imar ihyaya konu edilmiş ve ihyanın hangi tarihte başlayıp ve ne zaman bitirildiği, ekonomik amaca uygun zilyetliğin ne zaman başladığı etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalıdır.

Bir arazinin kullanım süresi ile niteliğini ve varsa üzerindeki imar- ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğrafları olup, Hazine adına tapu kaydının oluştuğu 2012 yılından geriye doğru (taşınmazın Hazine adına ihdasen tescilinden önceki durumu da dikkate alınarak) 20- 25- 30 yıl öncesine ait hava fotoğrafları getirtilmeli ve uygulanmalı, fen bilirkişisine keşif ve uygulamayı denetlemeye elverişli, ayrıntılı rapor ve harita düzenlettirilmeli, temin edilebilen gerek en eski gerekse kadastro tespit tarihine yakın tarihli uydu fotoğrafları değerlendirilmeli,

keşfe birlikte götürülecek bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmazın yakın plan ve panoramik fotoğrafları çektirilip dosya arasına konulmalı, sonuca göre 3402 sayılı Kanunun 14. maddesi uyarınca belgesiz araştırması yapılmalı, bundan sonra iddia ve savunma çerçevesinde toplanan tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. Eksik incelemeyle yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.