Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2021/6973 K.2021/3298

7. Hukuk Dairesi

MAHKEMESİ

Sulh Hukuk Mahkemesi

Davacı vekili tarafından, davalılar aleyhine 01/04/2008 gününde verilen dilekçe ile ortaklığın giderilmesi talebi üzerine yapılan duruşma sonunda; davanın kabulüne dair verilen 24/05/2012 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi bir kısım davalılar tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

Davacı vekili, Ankara ili, Gölbaşı ilçesi, 115572 ada 29 parsel (eski 70 parsel), 115574 ada 75 parsel (eski 71 parsel), 115574 ada 21 parsel (eski 128 parsel), 115574 ada 44 parsel (eski 133 parsel) , 115582 ada 15 parsel (eski 289 parsel), 115600 ada 6 parsel (eski 612 parsel), 115565 ada 13 parsel (eski 899 parsel), 115559 ada 1 parsel (eski 1074 parsel) sayılı taşınmazlarda ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep ve dava etmiştir.

Bir kısım davalılar davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile dava konusu taşınmazlar üzerindeki ortaklığın satış suretiyle giderilmesine karar verilmiştir.

Hükmü, davalılardan ... ve ... temyiz etmiştir.

Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nın 27. maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü halinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

Taraf teşkili kamu düzenine ilişkin olup re’sen yargılamanın her aşamasında göz önünde bulundurulması gerekir. Savunma hakkı, Anayasanın 36. maddesi ile güvence altına alınmış olup, 6100 sayılı HMK’nın 27. maddesinde de “Hukuki dinlenilme hakkı” başlığı altında ayrıca düzenlenmiştir. Hakim, tarafları dinlemeden veya iddia ve savunmalarını bildirmeleri için kanuna uygun biçimde davet etmeden hükmünü veremez. Buna göre hakim iddia ve savunma haklarını kullanabilmeleri için tarafları duruşmaya çağırmak zorundadır.

Somut olaya gelince; dava konusu taşınmazlarda tapu kayıt maliki Hayriye Coşkun mirasçılarından davacı ... ile davalılar ... ve ... yargılama sırasında vefat etmiştir. Yargılama sırasında anılan mirasçıların mirasçılık belgeleri ilgilisinden temin edilerek mirasçıları yargılamaya dahil edilmemiştir.

Ayrıca dava konusu 115574 ada 75 parsel (eski 71 parsel) sayılı taşınmazın tapu kayıt maliklerinden Mustafa oğlu Muhittin Atak davaya dahil edilmeden karar verilmiştir. Adı geçen paydaş sağ ise kendisinin, ölü ise ilgilisinden mirasçılık belgesi temin edilmeli, mirasçıları davaya usulüne uygun dahil edilerek karar verilmelidir.

Bu durumda mahkemece güncel tapu kaydı ve mirasçılık belgeleri getirtilerek, gerekirse aralıklarla sorulmak suretiyle tüm paydaşların davaya dahil edilmesi ve HMK'nın 27. maddesi uyarınca taraf teşkili sağlandıktan sonra işin esası hakkında bir karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle usulüne uygun taraf teşkili sağlanmadan, hukuki dinlenilme hakkı ihlal edilerek yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.