Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2021/7970 K.2023/3705

Taraflar arasındaki ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı/birleştirilen davada davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun HMK'nın 353/1-b-1 nci maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı/birleştirilen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; taraflara miras yoluyla intikal eden Düzce ili, Merkez ilçesi, Çakırlar Mahallesi 58, 59, 80, 159, 160, 183 parsellerde kayıtlı taşınmazların, 1989 yılında ortak murisleri ...'in ölümünden beri davalılarca kullanıldığını, mirasçılardan ...'un da çocuksuz ölmesi sebebiyle davacıya bu muristen de miras payı doğduğunu, davalıların ...'un ölümünden sonra taşınmazları kullanmaya ve fayda elde etmeye devam ettiklerini, taşınmazlardan 58, 59, 80, 159 parsellerin tarım arazisi vasfında olup 160 parsel sayılı taşınmaz üzerinde 2 adet bina ve 183 parsel sayılı taşınmaz üzerinde ise bir adet bina bulunduğu,

davalıların muristen intikal eden tüm taşınmazları kullandıkları gibi karşılığında davacıya hiçbir ödeme yapmadıklarını, ecrimisil taleplerinin içinde ekilen ve kiraya verilen taşınmazların ürün bedelinden mahrum kalınan gelir ile kullanılan binalardan davacının mahrum kaldığı kira geliri olduğunu, tarım arazisi niteliğindeki arsalarda ise fındık ağaçları bulunup kiraya verilmek suretiyle bir kısmında Düzce ilinde yetişen dönemlik ürünlerin yetiştirildiğini beyan ederek;

taşınmazlardan elde edilen gelirlerden ve mahrum kalınan kira bedellerinden geriye doğru 5 yıllık davacıya ait pay olarak şimdilik 1.000,00 TL ecrimisil bedelinin, belirsiz alacak davası olmak üzere, tahakkuk ettiği yıldan hesaplanacak faiziyle müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep etmiştir.

BİRLEŞTİRİLEN DAVA

Düzce 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2017/160 Esas, 2017/235 Karar sayılı dava dosyasında ise; yine ecrimisil istemiyle aynı taşınmazlara yönelik fakat hakkında dava açılması sehven unutulan davalı ... hasım gösterilmek suretiyle, belirsiz alacak davası olmak üzere, şimdilik 1.000,00 TL ecrimisil bedelinin, tahakkuk ettiği yıldan itibaren hesaplanacak faiziyle müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsilini talep etmiştir.

Birleştirilen dosya davalısı ... davaya cevap vermemiş, duruşmalara da katılmamıştır.

Davalar arasında fiili ve hukuki irtibat bulunduğu gerekçesiyle mahkemece 24.03.2017 tarihinde dosyaların birleştirilmesine karar verilmiştir.

Davacı vekili 25.11.2019 tarihli harçlandırılmış ıslah dilekçesiyle; dava konusu taşınmazlar yönünden ecrimisil talebini 105.352,00 TL daha ıslah ederek, dava konusu talebini toplam 106.352,00 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde; davaya konu 58, 59 ve 80 numaralı parsellerin "fındıklık" niteliğinde olup fındıkları 2007 yılından beri davacının topladığını, müvekkillerince taşınmazların bu şekilde davacıya bırakıldığını, 183 parsel sayılı taşınmazın ...'e miras yoluyla intikal ettiğini, parseldeki evin ise müvekkili ...... tarafından yaptırılıp ikamet amaçlı kullanıldığını, müvekkillerinden Neşe'nin bir çocuk sahibi olup yakın zamanda eşinden boşandığı için ailesinin yanına sığındığını, bu nedenle taşınmazları kullanmasının söz konusu olmadığını, müvekkili Vesile'nin ise oğlu ... ile birlikte yaşamaya başladığını beyan ederek; açılan davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... Davacının kendi kullanımının da bulunması sebebiyle 58 ve 59 parsel sayılı taşınmazlar ile kimsenin işgali altında olmayan 80 parsel sayılı taşınmaz yönünden davacının ecrimisil isteme hakkının olmadığı, buna mukabil dava konusu 159, 160 ve 183 parsel sayılı taşınmazların ise davacının miras payını zedeleyecek şekilde sadece davalılar Vesile, ... ve ... tarafından kullanıldığı anlaşıldığından, taşınmazları kendi paylarını aşacak şekilde kullanan davalılardan miras payı oranında davacının ecrimisil talep etme hakkı bulunduğu..." gerekçesiyle;

-Asıl ve birleştirilen davalarda; Düzce ili, Merkez ilçesi, Çakırlar Mahallesi, 159 parsel sayılı taşınmazla ilgili ecrimisil talebinin asıl davanın davalısı ... ve birleştirilen davanın davalısı ... yönünden kısmen kabulü ile, -26.07.2016 - 26.07.2015 arası 346,29 TL, -26.07.2015 - 26.07.2014 arası 327,86 TL, -26.07.2014 - 26.07.2013 arası 299,52 TL, -26.07.2013 - 26.07.2012 arası 280,95 TL, 26.07.2012 - 26.07.2011 arası 264,71 TL olmak üzere toplam 1.519,33 TL ecrimisil bedelinin dönem sonlarından işleyecek yasal faiziyle asıl davanın davalısı ... ve birleştirilen davanın davalısı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

-Asıl davadaki Düzce ili, Merkez ilçesi, Çakırlar Mahallesi, 159 parsel sayılı taşınmazla ilgili ecrimisil talebinin diğer davalılar yönünden ayrı ayrı reddine,

Asıl ve birleştirilen davalardaki Düzce ili, Merkez ilçesi, Çakırlar Mahallesi, 160 parsel sayılı taşınmazla ilgili ecrimisil talebinin asıl davanın davalısı ... ve birleştirilen davanın davalısı ... yönünden kısmen kabulü ile, -26.07.2016 - 26.07.2015 arası 192,38 TL, -26.07.2015 - 26.07.2014 arası 182,14 TL, -26.07.2014 - 26.07.2013 arası 166,40 TL, -26.07.2013 - 26.07.2012 arası 156,08 TL, -26.07.2012 - 26.07.2011 arası 147,06 TL olmak üzere toplam 844,06 TL ecrimisil bedelinin dönem sonlarından işleyecek yasal faiziyle asıl davanın davalısı ... ve birleştirilen davanın davalısı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

-Asıl davada Düzce ili, Merkez ilçesi, Çakırlar Mahallesi, 160 parsel sayılı taşınmazla ilgili ecrimisil talebinin diğer davalılar yönünden ayrı ayrı reddine,

-Asıl davada Düzce ili, Merkez ilçesi, Çakırlar Mahallesi, 183 parsel sayılı taşınmazla ilgili ecrimisil talebinin asıl davanın davalısı ... yönünden kısmen kabulüyle, -26.07.2016 - 26.07.2015 arası 192,38 TL, -26.07.2015 - 26.07.2014 arası 182,14 TL, -26.07.2014 - 26.07.2013 arası 166,40 TL, -26.07.2013 - 26.07.2012 arası 156,08 TL, -26.07.2012 - 26.07.2011 arası 147,06 TL olmak üzere toplam 844,06 TL ecrimisil bedelinin dönem sonlarından işleyecek yasal faiziyle davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

-Dava konusu Düzce ili, Merkez ilçesi, Çakırlar Mahallesi, 183 parsel sayılı taşınmaza ilişkin ecrimisil talebinin asıl davada ... dışındaki diğer davalılar ve birleştirilen davanın davalısı yönünden ayrı ayrı reddine,

-Asıl ve birleştirilen davaların Düzce ili, Merkez ilçesi, Çakırlar Mahallesi, 58, 59 ve 80 parsel sayılı taşınmazlar yönünden ayrı ayrı reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/birleştirilen davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı/birleştirilen davada davacı vekili; davanın kısmen reddi kararının hukuka aykırı olduğunu, tarafların ortak murisinin ... olup, müvekkilinin ise hem ...'in kızı olması hem de ...'in sonradan vefat eden oğlu ...'un mirasçısı olması nedeniyle taşınmazlarda hak sahibi olduğunu, ancak miras paylarını aşar şekilde taşınmazların davalılarca kötü niyetle kullanıldığını, ecrimisil istenilen döneme isabet eden 2013 yılında bölgede imar planı yapıldığı hususu belediyenin cevabi yazısında belirtildiği halde 2013-2016 dönemi için taşınmazların "köy yerleşik alanı içinde" oldukları kabul edilerek ecrimisil bedeli hesaplanmasının hatalı olduğunu,

yine 58, 59 ve 80 numaralı parsellere yönelik ret kararının da hukuka aykırı olduğunu, kısmen kabul kararı verilen parseller yönünden ise muhdesatın tespiti davası nedeniyle sadece ...'in payı üzerinden ecrimisil hesaplanmasının hatalı olup davalıların bir kısmı yönünden ise davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, 159 parseldeki ecrimisil tazminatının neye göre belirlendiğinin belli olmadığını, 183 parsel için ecrimisil talep edilen dönemden sonra taşınmazın bir kısmını davalı ...'dan satın alan ... hissesinin dışlanmasının hukuka aykırı olduğunu beyan ederek istinaf başvurusunda bulunmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile;

"...Mahkemece yapılan soruşturma ve toplanan delillerden, dinlenilen taraf tanıklarının anlatımlarından, yapılan keşif ve aldırılan bilirkişi raporu ile ek raporlardan; davaya konu eski 159 ve eski 160 parsel sayılı taşınmazların ecrimisil istenilen dönem aralığında davalı ... ve ...'ın kullanımında, 183 parsel sayılı taşınmazın ise davalı ...'ın kullanımında olduğu,

mahkemece bu üç adet parsel yönünden köy yerleşik alanı içerisinde olduğundan hareketle bilirkişi tarafından hesap edilen ecrimisil bedeline itibar olunarak taraflar arasında görülüp kesinleşen muhdesatın tespiti davası ve verilen mahkeme kararı sonucu dikkate alınarak 160 ve 183 parsellerde davacının, muris ...'dan kaynaklanan 3/18 miras payı itibari ile ecrimisil talep etme hakkı olduğu, 159 parselde ise davacının muris babası ...'nin veraset ilamında 3/12 miras payı olduğu,

bu oranların bilirkişi raporunda belirtilen ecrimisil bedellerine oranlanması suretiyle anılan parseller yönünden davacı tarafın ecrimisil talep edebileceği miktarın belirleneceği ve bu doğrultuda karar verilmesi gerektiği; yine 58 ile 59 parsellerin ecrimisil istenilen dönemde davacının kullanımında olduğu, 80 parselin ise anılan dönemde boş vaziyette olması nedeniyle bu üç adet parsel yönünden ise davanın reddine karar verilmesinde hukuka aykırı bir yön bulunmadığı..." gerekçesiyle; davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı/birleştirilen davada davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı/birleştirilen davada davacı vekili; istinaf dilekçesindeki başvuru nedenleriyle hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, paydaşlar arasında ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, "İyiniyetli olmayan zilyet bakımından” kenar başlıklı 995 inci maddesi hükmüne göre; “Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir.”

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, “Mülkiyet hakkının içeriği” kenar başlıklı 683 üncü maddesinin 2 nci fıkrası hükmüne göre; “Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız elatmanın önlenmesini de dava edebilir.”

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, "Yararlanma, kullanma ve koruma" kenar başlıklı 693 üncü maddesine göre; “Paydaşlardan her biri, diğerlerinin hakları ile bağdaştığı ölçüde paylı maldan yararlanabilir ve onu kullanabilir.”

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Somut uyuşmazlıkta; davaya ve temyize konu edilen 159, 160 ve 183 parsel sayılı taşınmazların 2013 yılında imar uygulaması görmüş olmaları nedeniyle "arsa- ahşap ev ve ahır, samanlık" şeklinde tapu kayıtları oluşmuştur.

Buna göre ecrimisil bedelinin; imar uygulaması geçtikten sonra dava tarihine kadar olan kısmının, dosya kapsamına ikmalen alınan 26.04.2023 tarihli Düzce Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü yazısı ve eki belgelerde belirtildiği gibi imar uygulaması gözetilerek, "imar durumunun mevcudiyetine" veya "köy yerleşik alanında olmalarına" göre, dönemsel olarak ve asıl dava ve birleşen dava tarihleri de dikkate alınarak hesaplanması gerekir.

O halde; taşınmazların "köy yerleşik alanında" oldukları gerekçesiyle ve fakat imar uygulaması dikkate alınmaksızın ecrimisil hesaplaması yapan bilirkişi raporu hükme esas alınmak suretiyle yazılı şekilde hüküm kurulması yerinde görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı-birleştirilen davada davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile 6100 sayılı HMK'nın 373/1 nci maddesi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,

İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda belirtilen nedenle BOZULMASINA,

Peşin yatırılan harcın istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,