Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2021/8083 K.2023/972

Taraflar arasındaki ipoteğin fekki davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 42347 ada 14 parsel sayılı taşınmaza 3/4 oranında paydaş olduğunu, müvekkili taşınmazda paydaş olmadan önce dava konusu taşınmazda Belediye Başkanlığınca ıslah imar planı uygulamasına tâbi tutularak davalıların murisi Ahmet Göraler lehine eski TL ile ipotekler tesis edildiğini, müvekkilinin taşınmazı ipotekler tesis edildikten sonra satın aldığını, bu nedenle ipotek bedeli ile ilgili sorumluluğunun da tapuda ve dağıtım cetvelinde belirtilen toplam miktar kadar olduğunu belirterek 42347 ada 14 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki tüm ipoteklerin kaldırılmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde özetle, davalı ...’in Ahmet Göraler mirasçısı olmadığından adı geçen davalı açısından husumetten ret kararı verilmesi gerektiği, Mahkemece yapılacak bilirkişi incelemesi neticesinde ipoteğin rayiç bedelinin hesaplanarak davacı tarafça bu bedelin depo edilmesi hâlinde 42347 ada 14 parsel sayılı taşınmaz üzerinde tesis edilen ipoteklerin terkin edilmesine müvekkilinin bir itirazı bulunmadığını belirtmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sonraki malik olan davacının resmî senette yazan ipotek bedelinden sorumlu olacağı, süresi içerisinde davacı vekili tarafından 07.12.2018 tarihinde 5,00 TL depo bedelinin ikmal edildiği, kendisine husumet yöneltilen [TCKN] vatandaşlık numaralı ...'in ipotek alacaklısı Ahmet'in mirasçısı olmadığından [TCKN] vatandaşlık numaralı ... yönünden dava şartı noksanlığı nedeniyle davanın usulden reddine, diğer davalılar açısından davanın kabulü ile 42347 ada 14 parsel sayılı taşınmazda davacı adına 3/4 hisse üzerindeki 13.01.1989 tarih ve 253 yevmiye sayılı ipoteğin kaldırılmasına depo edilen bedelin karar kesinleştiğinde hisseleri oranında davalılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili ve davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalılar vekili istinaf başvuru dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesince bilirkişi incelemesi yapılarak davacının taşınmazına davalıya ait taşınmazdan imar parseli oluşturabilmek için kaç metrekare yer eklenmiş ise o miktardaki yerin dava tarihindeki rayiç değeri belirlenerek bu bedelin depo edilmesi sonucunda ipoteğin fekkine karar verilmesi gerektiğini, Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; dava açıldığı sırada muris Ahmet'in mirasçılık belgesini temin edemediklerini, davalı ...’in mirasçı olmadığını bu nedenle tespit edemediklerinden davalı ... lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı, imar-ıslah ile oluşan tapunun ilk maliklerinden olmayıp, davacının 42347 ada 14 parsel numaralı taşınmazdaki hissesini 13.12.2017 tarih ve 26502 yevmiye numarası ile satın aldığı paylar ile 25.12.2017 tarih ve 27553 yevmiye numarası ile satın aldığı paylardan oluştuğu, dava konusu ipoteğin ise 13.01.1989 tarihinde tesis edildiği,

davacının dava konusu ipoteğin tesis edildiği tarihte taşınmazın maliki olmayıp sonradan taşınmazda malik olduğundan ipotek senedindeki bedel ile sorumlu tutulacağı, ayrıca hakkında dava açılmış olmakla mirasçı sıfatı bulunmayan, [TCKN] vatandaşlık numaralı ... yönünden dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle istinaf başvuru dilekçesinde belirtmiş olduğu beyan ve delilleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, imar ipoteğinin fekki istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk İpotek, kişisel bir alacağın teminat altına alınması amacını güden ve bir taşınmaz değerinden alacaklının alacağını elde etmesini sağlayan, sınırlı bir ayni haktır. Taraflar mevcut ipoteği iradeleriyle tapuda yapacakları işlem sonucu kaldırabilecekleri gibi, bir tarafın terkine rıza göstermemesi hâlinde ipotek bedelinin ödenmesi koşulu ile kaldırılmasını mahkemeden de isteyebilir.

3. Değerlendirme

Davacı tarafından imar uygulaması nedeniyle tesis edilmiş olan kanuni ipoteğin kaldırılması talep edildiğine göre, ipotek bedelinin dava tarihindeki rayiç bedeli belirlenerek hüküm kurulması gerekeceğinden belediyeden şuyulandırmaya ilişkin evrakların getirtilerek dava konusu taşınmaza kaç metrekare taşınmaz bedeli için ipotek konulduğu tespit edilip, bedel/m² oranlaması yapılmasından sonra mahallinde uzman bilirkişiler marifetiyle keşif yapılarak taşınmazın bulunduğu mevkideki emsal değerler gözetilmek suretiyle emsal araştırması yapılmalı,

imar uygulamasına ilişkin belgeler incelenerek davalının parselinden davacı parseline kaç metrekare yer gittiği, yerin dava tarihindeki rayiç değeri yeniden belirlenmeli ve bu bedel depo ettirildikten sonra davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,