Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/2449 K.2023/3545

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen vasiyetnamenin iptali; terditli olarak tenkis davasında verilen karar hakkında yapılan istinaf incelemesi sonucunda, Bölge Adliye Mahkemesince, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesis edilerek davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilinin murisi ...’ün 16.12.2014 tarihinde vefat ettiğini, vefat etmeden evvel Zonguldak 1. Noterliğinin 05.04.2011 tarihli ve 7479 yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki vasiyetnamesi ile 978 parsel ve 1016 ada 9 parsel sayılı taşınmazlardaki hak ve hisselerinin tamamını davalıya vasiyet ettiğini, vasiyetnamenin 05.05.2015 tarihinde açılıp okunduğunu, ancak müvekkilinin vasiyetnamenin geçersiz olduğunu yeni öğrendiğini, vasiyetnamenin resmi vasiyetnamenin düzenleme şartlarına sahip olmadığını, vasiyetnamenin geçerli olduğu düşünülse dahi müvekkilinin saklı payının bu vasiyetname ile ihlal edildiğini,

vasiyetnamenin yapılması amacının mal kaçırmak olduğunu, müvekkillerinin kardeşleri ve yeğenleri tarafından aldatıldığını ve murisin yaşlı ve yardıma muhtaç olması sebebiyle yönlendirildiğini belirterek öncelikle vasiyetnamenin iptalini terditli olarak ise müvekkiline ait saklı payın tenkisini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı, cevap dilekçesinde; davanın yasal süresi içinde açılmadığını, davaya konu vasiyetnamenin 05.05.2015 tarihinde açılıp okunduğunu, bu tarihten itibaren eldeki davanın açılmasına kadar 4 yıllık sürenin geçtiğini, öte yandan vasiyetname açılıp davacıya okunduğunda vasiyetnameyi mevcut haliyle kabul ettiğini ve bu vasiyetname ile davacının saklı payına tecavüz edilmediğini belirterek asıl ve terditli taleplerin reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Devrek 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 30.06.2021 tarihli ve 2019/9 Esas, 2021/214 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B.İstinaf Sebepleri 1. Öncelikle davanın zamanaşımından dolayı reddedilmesi gerektiğini,

2. Katı bir şekilde kanuni düzenlemeye uyulmasının hakkaniyete aykırı olacağını,

3. Noterin davaya dahil edilmesi veya ona ihbarda bulunulması gerektiğini,

4. Tenkis talebi yönünden inceleme ve araştırma yapılması gerekirken bunların yapılmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 04.03.2022 tarihli ve 2021/1679 Esas, 2022/331 Karar sayılı kararındaki, "...davacının, murisinin 16/12/2014 tarihinde ölümü ile mirasçı sıfatını kazandığı, Zonguldak 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/866 Esas sayılı dosyasında murise ait Zonguldak 1. Noterliğinin 05/04/2011 tarih ve 7479 yevmiye nolu vasiyetname örneğinin ve tensip zaptının davacının mernis adresine 7201 s. TK’nun 21/2. maddesi uyarınca 06/02/2015 tarihinde tebliğ edildiği, yine mahkemenin gerekçeli kararının ise.

04/06/2015 tarihinde davacının aynı adresinde tebliğ edildiği, davacının Zonguldak 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2014/866 Esas sayılı dava dosyasında talimat yoluyla Büyükçekmece 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2015/3 Tal. sayılı ve 19/03/2015 tarihli duruşmada "bana okumuş olduğunuz 05/04/2011 tarihli 7479 yevmiye nolu vasiyetnameyi kabul ediyorum, bu hususta iptal davası açmayacağım" şeklindeki duruşmadaki beyanı dikkate alındığında davacının "vasiyetnameyi",

"iptal sebeplerini" ve "saklı payının zedelendiğini" öğrendiği 06/02/2015 tarihi ile işbu davayı açtığı 04/01/2019 tarihi arasında 4721 s. TMK’nun 559. ve 571. maddelerinde öngörülen 1 (bir) yıllık hak düşürücü sürenin dolmuş olduğunun anlaşıldığı, vasiyetnamenin öğrenme tarihi ile iptali, olmadığı takdirde tenkis davasının açıldığı tarih arasında 1 (bir) yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği..." gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve yeniden hüküm tesis edilerek davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Vasiyetnamenin şekil bakımından geçersiz olduğunu, zira murisin mirasını bıraktığı davalının damadı ...’nin vasiyetnamede tanık olarak yer aldığını,

2. Vasiyetnamenin hükümsüz olduğunu ve hükümsüzlüğün def’i olarak her zaman ileri sürülebileceğini,

3. Hükümsüzlük halinde butlanın söz konusu olacağını,

4. Vasiyetnamenin öğrenilmesinden hemen sonra iptal davasının açılması sebebiyle hak düşürücü sürenin geçmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, vasiyetnamenin iptali; terditli olarak tenkis istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 536/1, 557, 558/2, 559 ve 571. maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Davaya konu vasiyetname, Zonguldak 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2014/866 Esas, 2015/317 Karar sayılı yargılamasında açılıp okunmuş ve 19.06.2015 tarihinde kesinleşmiştir. Eldeki davanın davacısı ..., 19.03.2015 tarihinde, “kendisine okunan vasiyetnameyi kabul ettiğini ve bu hususta bir iptal davası açmayacağını” beyan etmiştir.

Ölüme bağlı bir tasarruf olan vasiyetnamenin iptali veya tenkisi istemiyle açılacak davalar için kanunda belirtilen süreler, hak düşürücü süre olarak düzenlenmiş olduğundan, yargılama aşamasında hakim tarafından, temyiz aşamasında ise Yargıtay tarafından kendiliğinden dikkate alınır.

İptal davasındaki hak düşürücü süre, 4721 sayılı TMK'nın 559. maddesinde, "İptal davası açma hakkı, davacının tasarrufu, iptal sebebini ve kendisinin hak sahibi olduğunu öğrendiği tarihten başlayarak bir yıl ve her hâlde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın geçmesi tarihinin üzerinden, iyiniyetli davalılara karşı on yıl, iyiniyetli olmayan davalılara karşı yirmi yıl geçmekle düşer.

Hükümsüzlük, def"i yoluyla her zaman ileri sürülebilir." şeklinde; tenkis davasında hak düşürücü süre ise aynı Kanun'un 571. maddesinde, "Tenkis davası açma hakkı, mirasçıların saklı paylarının zedelendiğini öğrendikleri tarihten başlayarak bir yıl ve her halde vasiyetnamelerde açılma tarihinin, diğer tasarruflarda mirasın açılması tarihinin üzerinden on yıl geçmekle düşer.

Bir tasarrufun iptali bir öncekinin yürürlüğe girmesini sağlarsa, süreler iptal kararının kesinleşmesi tarihinde işlemeye başlar. Tenkis iddiası, def'i yoluyla her zaman ileri sürülebilir." şeklinde düzenlenmiştir.

3. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,