Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/2615 K.2023/3437

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin açılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin muris .....’nun 2011 yılının Şubat ayında vefat ettiğini öğrendiğini, 08.10.2007 tarihinde murisin el yazılı vasiyetname yapmış olduğunu ve bu vasiyetname ile murisin, müvekkili lehine belirli mal vasiyetinde bulunduğunu belirterek söz konusu vasiyetnamenin açılıp okunmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; vasiyetnamenin açık bir şekilde mahkemeye gönderilmesinin buna yönelik yapılacak olan prosedürün doğasına aykırı olduğunu ve vasiyetnamenin iptaline yönelik dava açılacağını belirterek bunun için müvekkiline süre verilmesini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İstanbul 13. Sulh Hukuk Mahkemesinin 18.09.2012 tarihli ve 2011/1831 Esas, 2012/1047 Karar sayılı kararı ile "İstanbul, ....,.... Mah, Cilt No: 6, Hane No: 635'te nufusa kayıtlı bulunan ... ve....'dan olma 06.04.1924 D.lu .... ....'na ait Beyoğlu ..... Noterliğinde 08.10.2007 tarih ve 25664 yevmiye No.lu düzenleme şeklinde vasiyet emanet tutanağının açılıp okunduğunun tespit ve tesciline" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Murisin vefatı sonrasında mevcut uygulamalardan farklı olarak vasiyetnamenin açılıp okunması için eldeki dava ile birlikte toplam iki ayrı davanın açıldığını,

2. Zorunlu usuli işlemlerin yapılmadığını,

3. Vasiyetnamenin bulunduğu kapalı zarfın açık olması sebebiyle bu konuda herhangi bir inceleme ve araştırmanın yapılmadığını ve gerekçeli kararda bu hususa hiç değinilmediğini,

4. Vasiyetnamenin murisin el ürünü olup olmadığına yönelik bir incelemenin yapılmadığını,

5. Ayrıca vasiyetnamede ismi geçen bir kısım vasiyet lehtarlarına davetiye çıkarılmadığını, Mari Giregözyan'a çıkarılan davetiyenin iade gelmesine rağmen tebligat işlemlerinin tamamlanmadığını,

6. Eldeki davanın hasımsız bir dava olmasına rağmen müvekkilinin davalı olarak gösterildiğini,

7. Karar tarihi üzerinden 10 yıl geçmesine rağmen vasiyet lehtarlarına tebligat çıkarılmadığını,

8. Müvekkili tarafından bu vasiyetnamenin iptali için dava açıldığını, davanın hala derdest olduğunu,

9. Vasiyetnamenin sakat olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, vasiyetnamenin açılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesi yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 596 ve 597 nci maddeleri.

3. Değerlendirme 3.1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 428 inci maddesi, 438 inci maddesi yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3.2. Vasiyetnameler, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın, tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri Sulh Hakimi tarafından açılır. Vasiyetname açılırken bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer, açılması sırasında diledikleri takdirde hazır bulunmak üzere çağrılır ve vasiyetname mahkemece belirlenen günde gelen mirasçılara okunur.

(TMK.md.596) Vasiyetnamenin açılışını müteakip mirasta hak sahiplerinin her birine, vasiyetnamenin kendilerine ilişkin kısımlarının onaylı bir örneği tebliğ olunur. (TMK.md.597) Lehlerine karşılıksız kazandırma yapılan kimselerin ve mirasçıların adresleri belli değilse kendilerine vasiyet ilanen tebliğ edilir.

(TMK.md.597/2) Sulh Hakimi, vasiyetnamenin kendisine teslimini müteakip gerekli koruma önlemlerini alır, olanak varsa ilgilileri dinleyerek yasal mirasçılara terekenin geçici olarak teslimine yahut resmen yönetilmesine karar verir. (TMK.md.595/3)

3.3. Vasiyetnamenin açılıp okunduğunun tespit edilmesinin amacı, mirasçıları ve lehine kazandırma yapılan kişileri bilgilendirme ve yasal haklarını kullanmayı temine yönelik bir işlemdir. Bu nedenle, Sulh Hakiminin görevi, TMK'nın 596 ve Tüzüğün 36/2 nci maddesine uygun olarak vasiyetnameyi açıp, lehine kazandırma yapılan kişi ile yasal mirasçılarına vasiyetnamenin onaylı bir örneğini tebliğ ederek, vasiyetnamenin açılması sırasında hazır bulunmak üzere çağrılmasını sağlamaktır.

3.3.1. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "Vasiyetnamenin açılması" başlıklı 596 ncı maddesi şöyledir:"Vasiyetname, geçerli olup olmadığına bakılmaksızın tesliminden başlayarak bir ay içinde mirasbırakanın yerleşim yeri sulh hâkimi tarafından açılır ve ilgililere okunur.Bilinen mirasçılar ve diğer ilgililer vasiyetnamenin açılması sırasında diledikleri takdirde hazır bulunmak üzere çağrılır. Mirasbırakanın sonradan ortaya çıkan vasiyetnameleri için de aynı işlemler yapılır."

3.3.2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun "İlgililere tebliğ" başlıklı 597 nci maddesi şöyledir: "Mirasta hak sahibi olanların her birine gideri terekeye ait olmak üzere, vasiyetnamenin kendilerine ilişkin kısımlarının onaylı bir örneği hâkim tarafından tebliğ edilir. Nerede olduğu bilinmeyenlere vasiyetnamenin kendilerine ilişkin kısımları ilân yolu ile tebliğ olunur."

3.4. Dosyada bulunan muris Harutyun Sıvacıoğlu'na ait 08.10.2007 tarihli el yazılı vasiyetnamede, davacı vakıf ve davalı ...'nun da aralarında yer aldığı kimselere belirli mal vasiyetinde bulunulduğu görülmekte olup, belgeye göre vasiyetname lehtarları; ...,... Türk Ermeni Azınlık Okulları Öğretmenleri Yardımlaşma Vakfı, Sev Sağlık Eğitim Kültür ve Sosyal Yardım Vakfı, Feriköy Ermeni İlköğretim Okulu (muhtaç durumdaki öğrencileri için) ve Üsküdar Surp Haç Lisesi (muhtaç durumdaki öğrencileri için) şeklinde sayılmıştır.

3.5. TMK'nın 596 ncı maddesine göre öncelikli olan, çağrı işleminin yapılmasıdır. Çağrı işleminin muhatabı bilinen tüm yasal mirasçılar ile diğer ilgililerden oluşmakta ....., Miras Hukuku, Ankara, 2021, s.886 ve 889) olup "diğer ilgililer" arasında sayılanlardan biri de vasiyet lehtarı veya başka bir deyişle, lehine belirli mal vasiyetinde bulunanlardır.

Somut olayda, el yazılı vasiyetnamede bulunan yukarıda ismi geçen gerçek ve tüzel kişilere hükmün gerekli kıldığı "çağrı işleminin" 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun aradığı usule uygun bir şekilde davetiye çıkartılmak suretiyle yapılması gerekmektedir.

Vasiyet lehtarlarından olan Silvan Çınar'a bu açıklama doğrultusunda çağrı işlemi usulüne uygun bir şekilde gerçekleştirilmişse de Mari Giregözyan'a bu amaca yönelik davetiye çıkarıldıktan sonra çağrı davetiyesinin iade edilmesine rağmen adı geçene tekrar davetiye tebligatının çıkarılmadığı anlaşılmıştır.

Öte yandan diğer lehtarlar olan Türk Ermeni Azınlık Okulları Öğretmenleri Yardımlaşma Vakfı, Sev Sağlık Eğitim Kültür ve Sosyal Yardım Vakfı, Feriköy Ermeni İlköğretim Okulu ve Üsküdar Surp Haç Lisesi'ne herhangi bir davetiyenin de çıkarılmadığı görülmüştür.

3.6. Tüm bu nedenlerle, vasiyetnamenin açılması sırasında "diğer ilgililer" ile ilgili çağrının yapılması için gerekli olan davetiyenin vasiyetname lehtarlarından .....'a, Türk Ermeni Azınlık Okulları Öğretmenleri Yardımlaşma Vakfı'na, Sev Sağlık Eğitim Kültür ve Sosyal Yardım Vakfı'na, Feriköy Ermeni İlköğretim Okulu'na ve Üsküdar Surp Haç Lisesi'ne gerek TMK'nın gerek 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun aradığı şartlara göre usulüne uygun bir şekilde yapılması gerekirken eksik araştırma ve inceleme sonucu hüküm kurulan İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple; Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı, davalı vekilinin temyiz başvurusunun kabulü ile İstanbul 13. Sulh Hukuk Mahkemesinin 18.09.2012 tarihli ve 2011/1831 Esas, 2012/1047 Karar sayılı kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine,