Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/2974 K.2023/5131

Taraflar arasındaki TMK'nın 713/2 nci maddesine dayalı tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili ile bir kısım davalılar ... ve ... ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; Gaziantep ili, Oğuzeli ilçesi, ... Köyü, 1751'de kayıtlı taşınmazın kök muris ...'nin 1967 yılında vefatıyla mirasçılarına kaldığını, mirasçılarının kendi aralarında yaptıkları taksim gereğince davadışı ..., ..., ...'ye düştüğünü ve sonrasında muhtar senediyle haricen 21.06.1977 tarihinde murislerinden satın aldıktan bu yana nizasız, fasılasız ve malik sıfatıyla otuziki yıldır elinde bulundurup kullandığını, zilyetlikle kazanma koşullarının da oluştuğunu, tapuda malik görünenlerin yirmi yıldan öncesindeki tarihlerde öldüğünün nüfus kayıtlarıyla sabit olduğunu ileri sürerek; taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya kayıt ve tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar ... ...; diğer bir kısım davalıların da davanın reddini istediklerini, miras paylaşımının söz konusu olmadığını, tapuda resmî satış bulunmadığını, köy muhtarlık senediyle yapılan satışın yok hükmünde olduğunu, belirterek; davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "...Taşınmazın; tapulama tespit tutanağının 18.04.1963 tarihinde itirazsız kesinleşip davalıların murisi "... oğlu ..." adına tespit ve tescil edildiği, kayıt malikinin ölümüyle mirasçılarına kaldığı, mirasçıların aralarında yaptıkları harici taksim neticesinde taşınmazın ..., ... ve ...'ye isabet ettiği, tapuda kayıtlı taşınmazın harici senetle alım satımının geçersiz olduğu, mirasçıları arasındaki paylaşımın geçerliliğinine yazılı olmasına bağlı olup fakat bu konuda bir belge sunulmadığı, TMK.

713. maddesindeki koşulların varlığının gerçekleşmediği, Anayasa Mahkemesinin iptal kararları geriye yürümez ise de maddenin özünün mülkiyet hakkını sınırlayıcı mahiyet arz ettiği, duruşmaya gelmeyenlerin davacı iddialarını reddettiklerinin kabulünün usul hükümlerinden olduğu, o halde davacının iddialarını kanıtlayamadığı, ayrıca keşif yapılmasına, bilirkişi ve tanık beyanlarına gerek görülmediği..." gerekçesiyle; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile bir kısım davalılar ... ve ... ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; taşınmazın kırk yıldır müvekkilince kullanıldığını, TMK'nın 713/2 nci maddesindeki olağanüstü zamanaşımıyla kazanım koşullarının oluştuğunu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararına dayandırılmış Mahkeme ret gerekçesinin hatalı olduğunu, Anayasa Mahkemesinin iptal kararının öncesinde 2009 yılında açılmış eldeki dava yönünden davanın açıldığı tarihte TMK'nın 713/2 nci maddesindeki tüm şartların gerçekleşmiş olduğunu, Anayasa Mahkemesi iptal kararlarının geriye yürümeyeceğini, davacı yönünden kazanılmış hak bulunduğunu, hatta bir kısım davalıların davayı kabul ettiklerini, Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay kararlarının iddialarını desteklediğini, eksik incelemeyle verilen kararın hatalı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

2. Bir kısım davalılar ... ve ... ... vekili; dava reddedildiği hâlde müvekkilleri lehine vekâlet ücreti takdir edilmediğini, yargılama giderlerinin haksız çıkan tarafa yüklenmesi gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 4721 ... Türk Medeni Kanunu'nun 713/1 inci fıkrasındaki kazanmayı sağlayan zilyetlik ve ikinci fıkrasında yer alan, “…maliki 20 yıl önce ölmüş…” hukuki sebeplerine dayalı olarak açılan mülkiyetin aktarılmasına ilişkin tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 ... Türk Medeni Kanunu’nun, “Olağanüstü Zamanaşımı” kenar başlıklı 713/1 inci maddesi hükmüne göre; “Tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak yirmi yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir."

Aynı maddenin 2 nci fıkrasında; "Aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan veya yirmi yıl önce (…) hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

4721 ... Kanun'un 713 üncü maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "…ölmüş…" sözcüğü, Anayasa Mahkemesinin 17.03.2011 tarihli ve 2009/58 Esas, 2011/52 Karar ... kararıyla iptal edilmiş ve kararın Resmî Gazete'de yayımlanacağı güne kadar yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmiştir.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Somut uyuşmazlıkta; Mahkemece 4721 ... Türk Medeni Kanunu’nun, “Olağanüstü Zamanaşımı” kenar başlıklı 713/2 nci maddesinde yazılı "ölmüş" kelimesinin Anayasa Mahkemesince 17.03.2011 tarihinde iptal edilmesine rağmen bu tarihe kadar kazandırıcı zamanaşımı koşullarının gerçekleşmesi hâlinde tescil istemi hakkında karar verilmesi Yargıtay özel dairelerin ve Hukuk Genel Kurulunun yaygın içtihatları gereğidir. Mahkemece; TMK'nın 713/2 nci maddesindeki "ölüm" nedenine dayalı tapu iptali ve tescil şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda araştırma ve değerlendirme yapılarak hüküm kurulması gerekirken yazılı gerekçe ile hüküm kurulması yerinde görülmemiş, bu nedenle hükmün bozulması gerekmiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile Mahkeme kararının yukarıda belirtilen nedenlerle BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,

26.10.2023 tarihinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞIOY

Yapılan yargılamaya, toplanan delillere, tüm dosya içeriğine göre, mahkeme kararı ve dayandığı gerekçeler usul ve yasaya uygun bulunduğundan yerinde olmayan temyiz itirazlarının reddiyle hükmün onanması görüşünde olduğumdan sayın çoğunluğun bozma kararına katılamıyorum.