Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/3183 K.2023/5117

Taraflar arasındaki el atmanın önlenmesi ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın, davacılar vekili ile davalı vekili tarafından ayrı ayrı istinaf edilmesi üzerine, davacılar vekilinin istinaf talebinin el atmanın önlenmesi yönünden kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılarak davanın kısmen kabulüne; davalı vekilinin istinaf talebinin davacılar ..., ... ve ... yönünden usulden reddine; geri kalan davacı ... yönünden ise esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı mirasçıları ortak vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, dava dilekçesinde; dava konusu 269 ada 5 parsel ... taşınmazın taraflara onların murisi olan ... Bekçi’den intikal ettiğini, dava konusu taşınmazın üç katlı bina vasfı ile tapuya kayıtlı olduğunu, alt katının iş yeri niteliğinde olduğunu, üst katlarının ise bizzat davalı tarafından kullanılmakta olduğunu, tüm uyarılara rağmen müvekkillerinin payına düşen kullanım ve kira bedellerinin müvekkillerine ödenmediğini, öte yandan taşınmazın müvekkilleri tarafından kullanılmasının engellendiğini belirterek davalının el atmasının önlenmesini ve 2013 ilâ 2017 yılları için payına düşen toplamda 45.000,00 TL ecrimisil bedelinin dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, cevap dilekçesinde; iddiaların tamamen haksız ve yersiz olduğunu, taşınmazın sadece 1. katının perde dükkanı olarak kullanıldığını geri kalan katlarda herhangi bir ticari faaliyetin söz konusu olmadığını, ayrıca 1. kattaki perde dükkanına da davacıların ... gösterdiğini, müvekkiline herhangi bir uyarıda da bulunulmadığını, müvekkilinin davacıların binaya girmesine engel olmadığını ve eldeki davada intifadan men şartının gerçekleşmediğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Artvin Asliye Hukuk Mahkemesinin 29.05.2019 tarihli ve 2019/2081 Esas, 2022/593 Karar ... kararı ile "davacıların dava konusu taşınmazdaki el atmanın önlenmesine yönelik talebinin hukuki yarar yokluğu nedeni ile usulden reddine; davacıların ecrimisil taleplerinin kısmen kabulü ile toplam 14.202,33 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak 7.101,16 TL'nin davacı ...'a verilmesine, 2.367,05 TL'nin ise ayrı ayrı davacılar ..., ... ve ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ile davalı vekili ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacılar vekili yönünden; -Emsal teşkil edecek kira kayıtları dikkate alınmaksızın hazırlanan bilirkişi raporunun hukuka aykırı olduğunu,

-Ecrimisil hesaplanırken esas alınan değerlerin düşük olduğunu,

-Kira bedellerinin düşük belirlendiğini,

-Denetime elverişli olmayan raporların esas alınmak suretiyle karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı yönünden; -Kararın hüküm kısmının 2 nci maddesinde davacıların ecrimisil talepleri yönünden kısmen kabul kısmen reddi ile toplam 14.202,33 TL’nin hisseleri oranında davacılara verilmesi yönünde kararının hukuka aykırı olduğunu,

-Müvekkilinin hiçbir tutarda ecrimisil borcunun bulunmadığını belirterek kararın bu kısmının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 05.04.2022 tarihli ve 2019/2081 Esas, 2022/593 Karar ... kararında belirtilen "...yeniden değerleme oranındaki artış sonucu yerel mahkeme hükmünün verildiği 2019 yılı için HMK'nın 341/2 nci maddesindeki kesinlik sınırının 4.400,00 TL olduğu, mahkemece ..., ..., ... için 2.367,05'şer TL ecrimisile hükmedildiği, paydaşlar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunmadığı, davalı bakımından davacıların her biri için hükmedilen miktarların karar tarihi olan 2019 yılı itibariyle istinaf kesinlik sınırı olan altında kaldığı, hal böyle olunca 6100 ...

HMK'nın 341, 346/1 ve 352 nci maddeleri gereğince, hüküm tarihi itibarı ile kesin olan karara ilişkin istinaf başvurusunda bulunan davalı vekilinin istinaf dilekçesinin reddine karar verilmesinin gerektiği, mahkemece el atmanın önlenmesi talebi yönünden ise ortaklığın giderilmesi davası açıldığı gerekçesiyle davanın hukuki yarar yokluğu nedeniyle ile reddine karar verilmiş ise de ortaklığın giderilmesi davası açılması veya sonuçlanmasının davacıların el atmanın önlenmesi isteğine engel olmadığı,

buna göre davacıların el atmanın önlenmesi davası açmakta hukuki yararının bulunduğu anlaşılmakla mahkemece davalının davacıların payına yönelik el atmanın önlenmesi talebinin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddine karar verilmesinin doğru olmadığı..." gerekçesiyle davalı vekilinin istinaf talebinin davacılar ..., ... ve ... yönünden usulden reddine; geri kalan davacı ... yönünden ise esastan reddine; davacılar vekilinin istinaf talebinin kısmen kabulü ile ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılarak davanın kısmen kabulü ile "Artvin ili, Merkez ilçesi, Dere Mahallesi, ...

Caddesi 269 ada 5 parsel ... taşınmazın davacıların tapu kaydındaki 1/2 payları oranında el atmanın önlenmesine, davacıların ecrimisil taleplerinin kısmen kabul-kısmen reddi ile; toplam 14.202,33 TL nin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak 7.101,16 TL'nin davacı ...'a, 2.367,05 TL'nin ise ayrı ayrı davacılar ..., ... ve ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı mirasçıları ortak vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

-Davacıların tapu kaydındaki ½ pay oranında el atmanın önlenmesine dair verilen kararın hukuka aykırı olduğunu,

-Binanın 1. katı haricinde bir kullanımın söz konusu olmadığını, ayrıca davacıların kullanıma itiraz etmediklerini,

-Taraflar arasında fiili bir taksimin yapılmadığını,

-Taraflar arasında açılmış olan ortaklığın giderilmesi davası olduğunu ve hala derdest olduğunu,

-Bu nedenle davacıların eldeki davayı açmada menfaatlerinin bulunmadığını,

-Taşınmazın değerinin davacıların payı dikkate alınmak suretiyle ½'si üzerinden karşı taraf lehine vekalet ücreti hesaplanmasının hatalı olduğunu,

-Öte yandan ecrimisile yönelik hükmedilen 14.202,33 TL bedelin hisseleri oranında davacılara verilmesi yönündeki kararın da hatalı olduğunu,

-Ecrimisil alacağının söz konusu olamayacağını,

-İntifadan men şartının gerçekleşmediğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, el atmanın önlenmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 2.1. 4721 ... ... Medeni Kanununun (TMK) 683 üncü maddesinde; malikin hukuk düzeninin sınırları içerisinde o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, tasarrufta bulunma, yararlanma yetkilerine sahip olduğu, malını haksız olarak elinde bulunduran kişiye karşı her türlü elatmanın önlenmesi davası açabileceği öngörülmüştür.

2.2. Gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, hak sahibinin hak sahibi olmayan zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup, 08.03.1950 tarihli 22/4 ...

İçtihadı Birleştirme Kararında; fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır. Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır.

Bu nedenle, haksız işgalden ... normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan ve kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir. (YHGK'nin 25.02.2004 tarihli ve 2004/1-120-96 ... kararı)

2.3. Öte yandan, 4721 ... ... Medeni Kanununun 995 inci maddesinde, “İyiniyetli olmayan zilyet, geri vermekle yükümlü olduğu şeyi haksız alıkoymuş olması yüzünden hak sahibine verdiği zararlar ve elde ettiği veya elde etmeyi ihmal eylediği ürünler karşılığında tazminat ödemek zorundadır. İyiniyetli olmayan zilyet, yaptığı giderlerden ancak hak sahibi için de zorunlu olanların tazmin edilmesini isteyebilir. İyi niyetli olmayan zilyet, şeyi kime geri vereceğini bilmediği sürece ancak kusuruyla verdiği zararlardan sorumlu olur.” hükmü yer almaktadır.

2.4. Zilyetliğinin haksız olduğunu bilen veya gerekli özeni sarf etmiş olsa bunu öğrenebilecek olan zilyet iyi niyetli zilyet olmayıp, kötü niyetli zilyettir.

2.5. İyi niyetli olmayan zilyet hak sahibi için de yapılması zorunlu olan giderlerin karşılığını isteyebilir. Ancak yararlı ve lüks giderleri isteyemez. İyi niyetli zilyetten farklı olarak kötü niyetli zilyedin isteyebileceği zorunlu giderler bakımından, gider ödeninceye kadar malı geri vermekten kaçınma ... yoktur.

2.6. 6100 ... HMK'nın 297/2 nci maddesinde; "Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir" hükmü düzenlenmiştir.

3. Değerlendirme 3.1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı mirasçıları ortak vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.2. Bölge Adliye Mahkemesince elbirliği ortakları olan davanın tarafları yönünden tapuda yer almayan 1/2 oranında el atmanın önlenmesine karar verilmesi doğru olmamıştır.

Öte yandan, el atmanın önlenmesine karar verilirken borç yüklenen dava sujesinin davalı olduğu belirtilmeden karar verilmesi de HMK'nın 297/2 inci maddesindeki hükmün açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak nitelikte verilmesi gerektiği kuralına aykırıdır.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kununu'nun 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Davalı mirasçıları ortak vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Davalı mirasçıları ortak vekilinin Bölge Adliye Mahkemesi kararına yönelik temyiz itirazının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının C fıkrasının 1 numaralı bendinin hüküm yerinden çıkarılmasına, yerine 1 numaralı bent olarak; "Artvin ili, Merkez ilçesi, Dere Mahallesi 269 ada 5 parsel ... taşınmazda davacıların elbirliği paylarına yönelik davalının el atmasının önlenmesine" cümlesinin yazılmasına hükmün bu şekilde DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

İstek hâlinde peşin alınan temyiz harcının ilgiliye iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,