Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/3205 K.2022/7175

Davacılar vekili tarafından, davalı aleyhine 18.12.2013 gününde verilen dilekçe ile ipoteğin kaldırılması talebi üzerine Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin bozma ilamına uyularak yapılan duruşma sonunda; davanın reddine dair verilen 11.01.2022 günlü hükmün Yargıtayca incelenmesi davacılar vekili tarafından istenilmekle süresinde olduğu anlaşılan temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra dosya ve içerisindeki bütün kağıtlar incelenerek gereği düşünüldü:

KARAR

Dava, ipoteğin kaldırılması istemine ilişkindir. Davacılar vekili, müvekkillerinin maliki olduğu Bursa ili, Yenişehir ilçesi, 76 parsel, 132 ada 2 ve 3 parsel, 128 ada 10 parsel sayılı taşınmazlar üzerinde davalı yararına teminat ipoteği tesis edildiğini, davalıya borçlarının bulunmadığını ileri sürerek, ipoteğin fekkini istemiştir. Davalı, davacılara verilen borç nedeniyle ipotek tesis edildiğini, bedel ödenmeden ipoteğin res'en sona ermeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, ipotek terkin koşullarının oluşmadığı gerekçesiyle davanın reddine dair verilen kararın taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 29.03.2016 günlü 2015/17815 Esas, 2016/3752 Karar sayılı ilamında ".... ipotek, azami meblağ (üst sınır) ipoteğine ilişkin bulunduğundan, taraflardan akit tablosunda "almış ve alacaklarıma karşılık teminat" verildiği gözetilerek açıklama yaptırılması ve alacak miktarının saptanması varsa alacak ve ödemelere ilişkin delillerin sunulması için her iki tarafa süre verilmesi,

alacaklı tarafça ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi yapılmışsa dosyanın celbi ile resmi akit tablosundaki sözleşme hükmünü gözetilmek suretiyle alacaklının ipotekle teminat altına alınan alacağının belirlenmesi ve bu konuda taraflardan delillerini isteyip toplayarak bulmak, anapara dışında istenebilecek gecikme faizi ile icra takibi yapılmışsa takip giderlerini gerek duyulursa bilirkişiye hesaplatmak, bunların toplamını ipotek akit tablosunda gösterilen limiti aşmamak koşuluyla alacaklıya ödenmek üzere davacıya depo ettirmek, eksiksiz depo edilirse ipotek şerhini terkin etmek,

kısmen ödeme yapılırsa davanın reddine karar verilmekle beraber ödenen bölümü kütüğün düşünceler sütununda gösterilmesine, ipoteğe konu borcun bulunmaması halinde de ipoteğin terkinine karar verilmelidir." gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya karşı davalı vekilince karar düzeltme isteminde bulunulmuş, aynı Dairenin 05.10.2017 günlü 2016/14527 Esas, 2017/7254 Karar sayılı ilamı karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonucunda davanın reddine karar verilmiştir.

Hükmü, davacılar vekili temyiz etmiştir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200. maddesine göre bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri iki bin beş yüz Türk lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir.

Öte yandan; davada ispat yükü üzerinde olan ancak toplanan delillerle davasını kanıtlayamayan tarafın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 225. ve devamı maddeleri uyarınca karşı tarafa yemin teklif etme ... bulunmaktadır. Bir vakıayı ispat yükü kendisine düşen taraf, o vakıayı başka delillerle ispat edemezse, diğer tarafa yemin teklif edebilir. Yani, yemin teklifini, ispat yükü kendisine düşen ve fakat bunu yerine getirememiş olan taraf yapar.

Bu genel açıklamalardan sonra somut olaya gelince; Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 29.03.2016 günlü 2015/17815 Esas, 2016/3752 Karar sayılı bozma ilamına uyulmuş ise de bozma ilamı gereğinin tam olarak yerine getirilmediği anlaşılmaktadır. Anılan bozma ilamında ipotek ile teminat altına alınan alacağın belirlenmesi gerektiği açıklanmış; davalı alacaklı cevap dilekçesinde sözünü ettiği senede dayalı alacağına ilişkin 2 adet bono ibraz etmiş, bunun yanında 10.000,00 TL'yi davacılara elden verdiğini beyan etmiştir.

Davalı tarafından 10.000,00 TL tutarındaki alacağa ilişkin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 200. maddesine uygun ispat belgesi ibraz edilmemiştir.

Davalı yemin deliline dayanmış, alacağının 10.000,00 TL tutarındaki kısmı ile ilgili davacı tarafa yemin teklif ettiğinden davalıya yemin teklif etme ... hatırlatılmalı, istem sonucu buna göre hükme bağlanmalıdır.

Mahkemece, yukarıda yapılan açıklamalar gözetilmeden eksik inceleme ve araştırma ile davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.