Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/3517 K.2023/5296

Taraflar arasındaki mirasın hükmen reddi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili, davalılardan ... ... A.Ş. vekili, SGK vekili ve Selçuklu Belediyesi vekili tarafından ayrı ayrı temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, dava dilekçesinde; müvekkillerinin babaları olan ... ... nun 2012 yılında vefat ettiğini, dedeleri ... ... ise 2014 yılında vefat ettiğini, babalarının dedelerinden

önce vefat etmesi sebebiyle dedeleri ...'nun mirasçısı olduklarını, dedelerinden müvekkillerine 661 parsel ... taşınmazın kaldığını ancak sonradan muris dedelerinin terekesinin borca batık olduğunu öğrendiklerini, bu taşınmaz üzerinde çok sayıda icra dosyalarından kaynaklı borçların bulunduğunu, tüm bu nedenlerle terekenin borca batık olduğunu belirterek mirasın hükmen reddini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılardan SGK vekili, terekenin borca batık olup olmadığının murisin vefat anına göre değerlendirilmesi gerektiğini, mirasçıların mal edinmeye yönelik davranışlarının bulunup bulunmadığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalılardan ... ... AŞ vekili, eldeki dava için gerekli araştırmaların yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

3. Dahili davalılardan Karatay Belediyesi vekili, mükellef murisin müvekkiline 17,00 TL vadesi geçmiş borcunun bulunduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.07.2020 tarihli ve 2017/510 Esas, 2020/293 Karar ... kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiş, Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin 16.11.2020 tarihli ve 2020/736 Esas, 2020/752 Karar ... kararıyla adı geçen İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılmasına, davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

2. Konya 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.11.2021 tarihli ve 2020/648 Esas, 2021/694 Karar ... kararıyla; davanın kabulü ile davacılar murisi, [TCKN] T.C. kimlik numaralı, ...’nun terekesinin borca batık olduğunun tespiti ile davacılar yönünden mirasın hükmen reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde; davacılar vekili, davalılardan ... ... A.Ş. vekili, SGK vekili ve Selçuklu Belediyesi vekili ayrı ayrı istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. Gerekçe ve Sonuç

Konya Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin tarihli ve 2022/398 Esas, 2022/669 Karar ... kararıyla; istinaf sebeplerinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde; davacılar vekili, davalılardan ... ... A.Ş. vekili, SGK vekili ve Selçuklu Belediyesi vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacılar vekili, a. Yargılama giderleri ile harçtan sorumlu olmamaları gerektiğini, b. Lehlerine vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, c. Davalıların yargılamaya sebebiyet vermediğini söylemenin mümkün olmadığını belirterek yargılama giderleri, harç ve vekalet ücreti yönünden kararın bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalılardan ... ... A.Ş. vekili, a. Yasal süre içinde mirası reddetmeyen mirasçının mirası kayıtsız ve şartsız kazandığını, b. Terekenin olağan yönetimi niteliğinde olmayan davranışların mirası zımnen kabul anlamına geleceğini, c. Ortaklığın giderilmesi davasının açılmasının bu işlemlerden biri olduğunu, d. Bu nedenle eldeki davayı açmaya yönelik haklarının bulunmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

3. Davalılardan Selçuklu Belediyesi vekili, a. Kararın hukuka aykırı olduğunu, b. Davacıların ortaklığın giderilmesine yönelik dava açtıklarını, c. Bu davanın açılmasının mirası kabul anlamına geleceğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

4. Davalılardan SGK vekili, a. Murisin vefatı tarihi itibariyle terekedeki murise ait olan malların ayrı ayrı değerlendirilmesi gerektiğini, b. Mirasçıların mal edinme edimini gerçekleştirdiklerini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, mirasın hükmen reddi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Yasal ve atanmış mirasçılar, murisin terekesinden müteselsilen başka bir deyişle kendi malvarlıklarıyla sınırsız olarak sorumludurlar. Bu nedenle kanun koyucu, mirasçılara onların yararına olarak bu sorumluluklarını ortadan kaldırabilecek birtakım müesseseleri kanunda belirlemiş olup bunlardan biri 4721 ... ... Medeni Kanunu'ndaki mirasın hükmen reddi (hükmi ret) müessesesidir. Kanun'un 605 inci maddesi, "(f.1) Yasal ve atanmış mirasçılar mirası reddedebilirler. (f.2) Ölümü tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmiş ise, miras reddedilmiş sayılır." şeklinde düzenlenmiştir.

2. Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir.

Aksi halde terekenin murisin ölüm tarihinde borca batık olup olmadığı, murisin malvarlığı bulunup bulunmadığının ölüm tarihindeki mevcut durum esas alınarak Bankalar, Trafik Tescil Müdürlüğü, Vergi Daireleri, Belediyeler, Tapu Müdürlüğü vb. kurum ve kuruluşlardan sorulması, murisin alacak ve borçları zabıta marifetiyle de araştırılarak aktif malvarlığı ile takibe konu borç miktarı göz önünde tutularak aktif ve pasifinin tereddüde neden olmayacak şekilde belirlenmesi, mirasçının mirası kabul anlamına gelen davranışlarda bulunup bulunmadığının araştırılması gerekmektedir.

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının hukuka uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekili, davalılardan ... ... A.Ş. vekili, SGK vekili ve Selçuklu Belediyesi vekilinin ayrı ayrı ileri sürdükleri ve yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Davalı kurum SGK harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,