Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/3821 K.2023/2704

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen geçit hakkı kurulması davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili ile davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirkete ait 250 ada 1 ve 2 (yeni 5012 ada 6 ve 7) parsel sayılı taşınmazların kadastral yola bağlantısının bulunmadığını belirterek 250 ada 665 ve 666 parsel (yeni 5012 ada 1 ve 2 parsel) sayılı taşınmazlardan geçit hakkı kurulmasını talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; geçit isteyen taşınmazın yol bağlantısının bulunmaması ve geçit hakkının en uygun komşu taşınmaza karşı kullanılması gerektiğini, taşınmazın kadastral yol bağlantısının bulunduğunu, geçit hakkı kurulması hâlinde parsellerin değer kaybına uğrayacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

2. Davalı ... vekil cevap dilekçesinde; hâli hazırda yola bağlantısı bulunan davacı yanın bu dava ile sahip olduğu taşınmazın değerini artırmak istediğini, geçit hakkının müvekkiline ait taşınmazın değerini düşüreceğini ve müvekkilinin doğrudan ve telafisi olmayan bir mağduriyet yaşamasına sebep olacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.06.2016 tarih ve 2015/16 Esas, 2016/184 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacıya ait 250 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazlar lehine davalılara ait 665 ve 666 parsel sayılı taşınmazlar üzerinden fen bilirkişisinin 29.02.2016 tarihli raporu ve ekli krokisinde üçüncü alternatif olarak gösterilen 454,14 m² yüzölçümlü yerden geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 29.06.2016 tarih ve 2015/16 Esas, 2016/184 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 09.05.2017 tarih ve 2016/17217 Esas, 2017/3937 Karar sayılı ilâmı ile; "geçit hakkı tesisi talep edilen 250 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazın yola cephesi bulunduğundan davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği" gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar İlk Derece Mahkemesinin 04.10.2018 tarih ve 2018/259 Esas, 2018/290 Karar sayılı kararı ile ''Bozma ilamı doğrultusunda lehine geçit hakkı talep edilen taşınmazın yola cephesinin bulunması nedeniyle geçit ihitiyacı bulunmadığı'' gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 04.10.2018 tarih ve 2018/259 Esas, 2018/290 Karar sayılı kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 23.03.2021 tarih ve 2019/2466 Esas, 2021/2028 Karar sayılı ilâmı ile; "Karayolları Genel Müdürlüğü'nden davacının 250 ada 1 ve 2 parsel sayılı taşınmazlarından doğan Edirne-İstanbul otoyoluna çıkışının mümkün olup olmadığının sorulması, çıkışın mümkün olmaması halinde geçit alternatiflerinin değerlendirilmesi suretiyle, davacı taşınmazların yola çıkışı için geçit hakkı tesisi gerekirken, davanın reddine karar verilmesinin doğru görülmediği" gerekçesi ile bozulmuştur.

3. Süresi içinde davalı vekillerince karar düzeltme yoluna başvurulması üzerine, Dairemizin 25.10.2021 tarih ve 2021/5678 Esas, 2021/2245 Karar sayılı ilâmı ile; "Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince verilen bozma kararında davacı yararına duruşma vekâlet ücretine hükmedilmesi nedeniyle bozma ilâmında bu yönde değişiklik yapılarak, kararın düzeltilmiş bu şekliyle bozulmasına" karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesince, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında, davanın kabulü ile; dava konusu 5012 ada 1 parsel sayılı taşınmazın 20.12.2022 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfi ile gösterilen 1,5 metre genişliğinde 231,04 m²'lik kısmı ile 5012 ada 2 parsel sayılı taşınmazın 20.12.2022 havale tarihli fen bilirkişi raporuna ekli krokide (B) harfi ile gösterilen 1,5 metre genişliğinde 223,04 m²'lik kısmı olmak üzere toplam 3 metre genişliğinde 454,08 m² yüz ölçümlü kısım üzerinde davacıya ait 5012 ada 6 ve 7 parsel sayılı taşınmazlar lehine geçit hakkı tesisine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve HakanYücetürk vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalılar Adnan ve Hakan vekili temyiz dilekçesinde; Sadece davacı yan düşünülerek alan ve maliyet olarak daha düşük olduğundan birinci seçenekten geçit kurulduğunu, kararın hukuka aykırı olduğunu, bilirkişilerin emsal taşınmazları değerlendirmediğini, taşınmazdaki değer azalmasının hesaba katılmadığını, 4 No.lu seçeneğin kenarı dere olduğundan ekim yapılamadığını, bu seçeneğin geçit için daha uygun olduğunu, davalılar lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; Sadece davacı yan düşünülerek daha az alan ve maliyet olarak daha düşük olduğundan birinci seçenekten geçit kurulduğunu, kararın hukuka aykırı olduğunu, bilirkişilerin emsal taşınmazları değerlendirmediğini, taşınmazdaki değer azalmasının hesaba katılmadığını, 4 No.lu seçeneğin kenarı dere olduğundan ekim yapılamadığını bu seçeneğin geçit için daha uygun olduğunu, davalılar lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesinin gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 747'nci maddesine dayalı geçit hakkı tesisi istemine ilişkindir. Uyuşmazlık ise, davanın kabulü kararının eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasındadır.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası,

2. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 747 nci maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme

1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar ... ve ... vekili ile davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Onama harcı temyiz edenlerden peşin alındığından yeniden alınmasına yer olmadığına,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,