Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/3832 K.2023/5192

Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 31.10.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden davacı vekili Avukat ..., karşı taraftan davalı ... vekili Avukat ... ... geldiler. Başka gelen olmadı. Açık duruşmaya başlandı. Gelenlerin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; dava konusu taşınmazların müvekkili tarafından 31.08.2018 tarihli harici gayrimenkul tasarruf ve kullanım ... sözleşmesi ile devralındığını belirterek tapunun iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... A.Ş. vekili; harici satış sözleşmesinin geçersiz olduğunu, dava dışı ... ...'in kullanmış olduğu 04.11.2010 tarihli kredinin teminatını oluşturmak amacıyla dava konusu taşınmaz üzerinde müvekkil banka lehine ipotek tesis edildiğini, tapuya ... ilkesinin geçerli olduğunu, ipoteğin kaldırılmasına karar verilecek ise kredinin kapama bakiyesinin müvekkil bankaya ödenmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

2. Davalı ... vekili; dava konusu sözleşmenin gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi olduğunu, yasal şartları taşımadığından geçerli olmadığını, bu sözleşmeye dayanarak tapu iptali ve tescil davasının açılmasının da mümkün olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen esas ve karar ... kararıyla; resmî şekilde düzenlenmeyen geçersiz sözleşmeye dayanarak tapu iptali ve tescili talep edilemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel Mahkeme kararının gerekçesiz olduğunu, sözleşmede yer alan beyanların, malik ile alıcının alım satım konusunda ihtilafsız olarak anlaştıklarını, tarafların iradelerinin hukuken geçerli olan tapu devri yolu ile satış olduğunu; ancak 5403 ...

Yasa uyarınca tapu devrinin o anda mümkün olamadığını, bu nedenle de davaya konu sözleşmenin tanzim edilerek müvekkilinin ödeme edimini yerine getirdiğini, taşınmazların kullanım hakkını aldığını ve 5403 ...

Yasa uyarınca satış engeli ortadan kalkınca tapu devrinin bedelsiz olarak yapılacağının açık olduğunu, yerel Mahkeme sözleşmenin bu yönünü hiç değerlendirmediğini, taşınmazların tarımsal niteliği gereği devir engelinin bulunup bulunmadığının araştırılması gerekirken araştırılmadan karar verildiğini, harici satış sözleşmesinin bedelsiz yazılmasının sebebinin de 30.000,00 TL olan satış bedelinin önceden tahsil edilmiş olması olduğunu, şekil şartını öne sürmenin TMK’nın 2 nci maddesi gereğince hakkın kötüye kullanımı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda belirtilen esas ve karar ... kararı ile; davanın dayanağını oluşturan ve taraflar arasında imzalanan 31.08.2018 tarihli "haricen gayrimenkul tasarruf ve kullanım ... sözleşmesi" adi nitelikte bir sözleşme olup TMK'nın 706, 6098 ... TBK'nın 237, 818 ... BK'nın 213, 2644 ...

Tapu Kanunu'nun 26 ve Noterlik Kanunu'nun 60 ve 89 uncu maddeleri kapsamında geçerli bir sözleşme olmadığı, dolayısıyla taraflar arasındaki bahse konu adi sözleşmeye istinaden tapu iptali ve tescil kararı verilmesinin hukuken imkansız olduğu, davacı tarafın 5403 ...

Kanun'un 8 inci maddesi kapsamında devrin engel olup olmadığı hususunun araştırılmadığı, dolayısıyla davacının hukuki dinlenilme hakkının ihlâl edildiği yönündeki itirazının taraflar arasındaki sözleşmenin niteliği ve taşınmazın tapulu olması karşısında yerinde olmadığı, diğer taraftan, davalı tarafından taraflar arasındaki yukarıda bahsedilen sözleşmenin varlığının kabul edilmesi davanın kabul edildiği anlamına gelmediği gerekçesiyle davacının istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili duruşmalı olarak temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili yukarıda IV-B bölümünde belirtilen sebeplerle hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, harici satış sözleşmesine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 ... Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 ... Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri,

2. Tapuda kayıtlı bir taşınmazın mülkiyetinin naklinin hüküm ve sonuç doğurabilmesi için sözleşmenin 4721 ... ... Medeni Kanunu’nun 70, 6098 ... ... Borçlar Kanunu’nun 237, 2644 ... Tapu Kanunu’nun 26 ve 1512 ... Noterlik Kanunu’nun 89 uncu maddesi uyarınca resmî biçim koşuluna uyularak yapılması zorunludur.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 ... Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 ... Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

17.100,00 TL Yargıtay duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,