Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/5591 K.2023/5362

Taraflar arasındaki harici senede dayalı tapu iptali ve tescil, olmazsa tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 07.11.2023 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde temyiz eden taraftan gelen olmadı. Karşı taraftan Hazine vekili Avukat ... ... ... geldi. Açık duruşmaya başlandı. Gelenin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra açık duruşmanın bittiği bildirildi. İşin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin müteveffa Mannik Tatiyosyan'a kendisi adına kayıtlı 1243 ada 85 parsel 2 no'lu daire ile 1584 ada, 24 parsel olarak kayıtlı taşınmazın 4/16 payını müvekkiline devretmesi için 150.000 USD satış bedeli verdiğini, taraflar arasında 12 Şubat 2004 tarihli satış vaadi sözleşmesi yapıldığını, Mannik Tatiyosyan'ın yasal mirasçısı bulunmadığını,1243 ada 85 parsel 2 No.lu daire ile 1584 ada 24 parsel olarak kayıtlı taşınmazın 4/16 payının müvekkili adına tescilini talep ettiklerini belirterek;

müteveffa adına kayıtlı olup Hazineye kalan dava konusu gayrimenkullerin müvekkili adına tesciline, tescilin gerçekleşmemesi halinde gayrimenkullerin satılarak, satış vaadi tarihinde ödenen 150.000 ... Dolarının en yüksek faizi ile birlikte müvekkiline ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; geçersiz vekaletname ile yapılan satış vaadi sözleşmesinin geçersiz olduğunu, ayrıca davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "... davanın konusunu oluşturan taşınmazların “satış vaadi”ne ilişkin sözleşme adi yazılı biçimde yapıldığından geçersizdir. Geçersiz sözleşme nedeniyle taraflar yekdeğerinden verdiklerini isteyebilirler. Davacının satışa karşılık ödediğini iddia ettiği 150.000 ... dolarının ödendiğine dair dosya içerisinde yazılı bir belge bulunmamaktadır.

Zira bir hakkın doğumu, düşürülmesi, devri, değiştirilmesi, yenilenmesi, ertelenmesi, ikrarı ve itfası amacıyla yapılan hukuki işlemlerin, yapıldıkları zamanki miktar veya değerleri ikibinbeşyüz Türk Lirasını geçtiği takdirde senetle ispat olunması gerekir. Bu nedenle davacı tarafın bedelin ödendiğinin tanık beyanıyla ispatlandığına dair beyanına itibar edilmediği" gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalının süresi içinde cevap dilekçesini ve delillerini sunmadığını, müvekkilinin hem 150.000 USD ... doları ödediğini, hem de dava konusu gayrimenkullerin tapusunun müvekkili adına tescil edilmediğini, böylelikle davalının sebepsiz zenginleştiğini, müteveffa Mannik Tatiyosyan'ın Beyoğlu 5. İcra Müdürlüğü 2006/18292 (İstanbul 20. İcra Dairesi 2016/21790 ... esas) esas sayılı icra dosyasına yapmış olduğu borç ikrarının ve taraflar arasında bu konuda herhangi bir ihtilaf olmayışının dikkate alınmadığını,

dosyada mevcut Adli Tıp Kurumu raporunda da belirtildiği üzere müteveffa MannikTatiyosyan'ın 12.02.2004 ve 01.09.2006 tarihleri arasında fiil ehliyetinin olmadığına dair herhangi bir husus tespit edilemediğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu sözleşme ve içeriğinde belirtilen ödeme tarihinde müteveffanın seksen yaşında olduğu, ATK raporunda fiili ehliyetine haiz olup olmadığı hususunda tıbbi bir kanaate varılamadığı, dolayısıyla da davacının sözleşme tarihinde müteveffanın fiil ehliyetine haiz olduğunu kanıtlayacak delil sunamadığı, bu yaştaki kişiyle adi nitelikte yapılan sözleşme ile bu miktarda para verilmesinin olağan hayat akışına uygun olmadığı,

sözleşmede tanık bulunmadığı gibi bu miktarın resmi senet yapılarak ve yaş itibariyle doktor raporu ile kişinin sağlıklı olduğu kanıtlanarak yapılmasının gerektiği nazara alındığında davacının ödeme iddiasını kanıtlayamadığı değerlendirmekle mahkemece verilen karar usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirtmiş olduğu beyan ve delilleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, harici satış vaadi senedine dayalı tapu iptal ve tescil ikinci kademede tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin 1 ... fıkrası ile 370 ve 371 ... maddeleri

2. TBK 237. madde (eski BK 213) uyarınca taşınmaz satışının geçerli olabilmesi için sözleşmenin resmi şekilde düzenlenmesi şarttır hükmünü düzenlemiştir.

3. Tapulu taşınmazlar TMK 706, BK 237 ve TK 26. maddeleri uyarınca tapu memuru önünde yapılacak resmi işlem ile devredilir. Bu şekil taşınmazların devrinin geçerlilik şartı olup tapu dışı satışlara taşınmazın mülkiyetinin devri yönünde hukuki değer vermez.

4. Geçerlilik şartı olan bu hükme aykırı düzenlenen sözleşmeler geçersizdir. Bu nedenle tapulu taşınmazın harici satış sözleşmesi ile devri mümkün değildir. (Yargıtay l. HD 01.07.2008 gün 3589-8256 sayılı Kararı) TMK 730 TK 26 Noterlik Kanunu 60 ve 89. maddeler de benzer düzenleme içermektedir.

5. Resmi şekilde düzenlenmemiş olan ve geçerli olmayan tapulu taşınmaz satış sözleşmesine istinaden tapu iptali ve tescil talep edilemez. Taraflar geçersiz sözleşme nedeniyle verdiklerini haksız iktisap kuralları uyarınca geri isteyebilirler. Ancak davacı geçersiz sözleşmede kararlaştırılan bedeli ödediğini de kanıtlayamadığından tazminat talep edemeyeceği gözetilmelidir.

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Yargıtay duruşma vekalet ücreti 17.100,00 TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,