Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/5638 K.2023/5717

Taraflar arasındaki vasiyetnamenin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; mirasbırakan ...'in 13.07.2019 tarihinde vefat ettiğini, mirasbırakan tarafından düzenlenen Kadıköy 8. Noterliği 02.04.2012 tarih ve 07038 yevmiye numaralı vasiyetnamenin şekle aykırı olduğunu, mirasbırakanın gözleri görmediğinden vasiyetnamenin Türk Medeni Kanunu'nun 535 ... maddesine göre düzenlendiği halde şekil şartına uyulmadığını, tanıkların mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığına dair beyanlarının bulunmadığını, mirasbırakanın vasiyetnamenin düzenlendiği tarihte 89 yaşında ve ... bakıma muhtaç halde olduğunu, vasiyetnameyi aldatma, yanılma veya zorlanma neticesinde düzenlediğinden bahisle vasiyetnamenin iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalılar ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; vasiyetnamenin düzenlendiği tarihte mirasbırakanın akıl sağlığının yerinde olduğunu ve vasiyetnamenin sağlık raporuna istinaden düzenlendiğini, vasiyetnamenin şekle uygun olarak yapıldığı belirterek davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu vasiyetnamenin şekle uygun olarak düzenlendiğini, vasiyetnamenin iptali sebeplerinin bulunmadığını davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu vasiyetnamenin şekle uygun olarak düzenlendiğini, mirasbırakanın vasiyetnameyi düzenlediği tarihte iradesini sakatlayacak bir neden olmadığı anlaşıldığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacılardan ... ...'ün davacı olarak karar başlığında yer almadığını, yine davada yer ... noter görevlisi ... ...'nin de davalı olarak karar başlığında yer almadığını, dava konusu vasiyetnamenin Türk Medeni Kanunu'nun 535 ... maddesine aykırı olarak düzenlendiğini, tanıkların mirasbırakanın vasiyeti kendi önlerinde yapıldığına dair bir beyanın bulunmadığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu vasiyetnamede, tanıkların “mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını” ilişkin beyanlarının bulunmadığını, bu beyanın yokluğunun vasiyetnameyi geçersiz hale getirdiğini, İlk Derece Mahkemesince şekil şartı eksikliği nedeniyle davanın kabulüne karar vermek gerekirken davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını,

davacılardan ... mirasçısı ... ... ve ihbar olunanın isminin gerekçeli karar başlığında yazılmasa da bu hususun yerinde düzeltilebilecek maddi hata olması nedeniyle bu hususa sadece değinilmekle yetinildiği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili ile davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalılar ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; mirasbırakanın aldanacak ve kandırılacak biri olmadığını, mirasbırakanın davacılarla arasının iyi olmadığını, vasyetçinin son arzularına saygı duyulması gerektiğini, mirasçılarının mirasbırakanın son arzularını yerine getirmesi gerektiğini, mirasbırakanın sağlığında Türk Medeni Kanunu'nun 504 üncü maddesi gereğince bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde vasiyetnameyi iptal etmediğini, mirasbırakanın akıl sağlığının yerinde olduğunun davacılar tarafından da kabul edildiğini, vasiyetnamede geçerlilik yönünden bir eksiklik bulunmadığını,

vasiyetname içeriğinde noterin vasiyetnamenin tanıkların önünde okuduğunu beyan ettiğini, Bölge Adliye Mahkemesince bu beyan yokmuş gibi aşırı şekilci bir yaklaşımla karar verildiğini ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalılar lehine bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu vasiyetnamenin Türk Medeni Kanunu 535 ... maddesi kapsamında aranan tüm şekil şartlarına haiz olduğunu, noterin vasiyetnameyi tanıklar huzurunda üç kez okuduğunu, bu hususun tanık ... ...'ın beyanıyla da ... olduğunu ileri sürerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı lehine bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, vasiyetnamenin iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 532 nci maddesi şöyledir; "(f.1) Resmî vasiyetname, iki tanığın katılmasıyla resmî memur tarafından düzenlenir.

(f.2) Resmî memur, sulh hâkimi, noter veya kanunla kendisine bu yetki verilmiş diğer bir görevli olabilir."

2.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 533 üncü maddesi şöyledir; "(f.1) Mirasbırakan, arzularını resmî memura bildirir. Bunun üzerine memur, vasiyetnameyi yazar veya yazdırır ve okuması için mirasbırakana verir.

(f.2) Vasiyetname, mirasbırakan tarafından okunup imzalanır. Memur, vasiyetnameyi tarih koyarak imzalar."

2.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 534 üncü maddesi şöyledir; "(f.1) Vasiyetnameye tarih ve imza konulduktan hemen sonra mirasbırakan, vasiyetnameyi okuduğunu, bunun son arzularını içerdiğini memurun huzurunda iki tanığa beyan eder.

(f.2) Tanıklar, bu beyanın kendi önlerinde yapıldığını ve mirasbırakanı tasarrufa ehil gördüklerini vasiyetnameye yazarak veya yazdırarak altını imzalarlar.

(f.3) Vasiyetname içeriğinin tanıklara bildirilmesi zorunlu değildir.

3.4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 535 ... maddesi şöyledir; "(f.1) Mirasbırakan vasiyetnameyi bizzat okuyamaz veya imzalayamazsa, memur vasiyetnameyi iki tanığın önünde ona ... ve bunun üzerine mirasbırakan vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan eder.

(f.2) Bu durumda tanıklar, hem mirasbırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını ve onu tasarrufa ehil gördüklerini; hem vasiyetnamenin kendi önlerinde memur tarafından mirasbırakana okunduğunu ve onun vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan ettiğini vasiyetnameye yazarak veya yazdırarak altını imzalarlar."

3. Değerlendirme

1. Davaya konu vasiyetname incelendiğinde, yapılan resmi vasiyetnamenin tanıklar önünde vasiyet edene okunduğu belirtildikten sonra vasiyet eden yazılanların tamamen son ve ... isteklerini kapsadığını söylemiştir. Vasiyet eden mirasbırakanın gözlerinin görmemesi nedeniyle okuyup yazamadığı anlaşılmaktadır. Vasiyetnamenin 7 nci paragrafından da anlaşılabileceği üzere 4721 sayılı Kanun'un 535 ... maddesinin 1 ... fıkrasının yerine getirildiği ortadadır.

Bu doğrultuda vasiyetname tanıklar önünde vasiyet edene okunduktan sonra vasiyet eden yazılanların son ve ... isteklerini kapsadığını belirtmiştir. Bununla birlikte tanıkların beyanlarında vasiyetnamenin noter tarafından yazıldıktan sonra "Vasiyetname tarafımdan gözleri görmeyen vasiyet eden ... isimli kişiye tanıkların huzurunda okudum.

Adı geçenin vasiyetnamesi tanıkların huzurunda okunduktan sonra, yazılanların son ve ... isteklerine uygun olduğunu beyan ettiğini ve kendisini bu işlemi yapmaya yeterli (tasarrufa ehil) gördüğümüzü bildiririz " şeklinde bir açıklamalarının bulunduğu görülmektedir.

4721 sayılı Kanun'un 535 ... maddesinin ikinci fıkrasına göre her ne kadar tanık açıklamalarında, "miras bırakanın beyanının kendi önlerinde" yapıldığına yönelik bir ibare bulunmasa da vasiyetnamenin 3 üncü paragrafına göre tanıkların bu belgenin düzenlenmesinde başından beri bulundukları, belgenin 2 nci sayfasının son paragrafında bulunan "aynı oturumda yazılan vasiyetname" ibaresiyle de tüm işlemlerin ... seferde aynı oturumda yapıldığı görülmektedir.

Aksi yorum, vasiyetnamenin korunması başka bir deyişle onun elden geldiğince ayakta tutulması anlamına gelen favor testamenti prensibine aykırı olacağı anlamına gelecektir. Zira, kişiliği sona erdiren ölüm ile kişinin artık herhangi bir irade açıklamasında bulunamayacağı bir zaman dilimine geçilmiş olur. Bu nedenledir ki, vasiyet edenin irade beyanı lehine bir incelemenin yapılması gerekir.

Tüm bu nedenlerle, düzenleme şeklindeki vasiyetnamenin şekil eksikliği nedeniyle iptaline yönelik karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

27.11.2023 tarihinde oy çokluğuyla karar verildi.

(Karşı Oy)

KARŞI OY

Miras Hukuku şekilci bir hukuktur. Bir hukuksal işlemin geçerlilik koşuluna bağlanmasındaki amaçlar Miras Hukuku’nda kendisini çok daha fazla göstermektedir. Bu anlamda olmak üzere, ölüme bağlı hukuksal işlemde bulunan kişinin bu yöndeki iradesini açıklarken daha dikkatli ve düşünceli davranmasını sağlamak, iradesinin yazıya dökülmesi suretiyle ... bir ispat aracı temin etmek, yorum tartışmalarına imkânlar ölçüsünde yer vermemek gereklidir. Bu nedenle resmi, el yazılı ve sözlü olmak üzere vasiyetin üç türünde de kanun koyucu çok sıkı şekil koşulları aramıştır.

TMK’nın 535 ... maddesine göre yapılan vasiyetnamelerde aşağıda belirtilen hususların eksiksiz yapılması ve yazılması gerekmektedir.

Buna göre; a) Miras bırakan vasiyetnameyi bizzat okuyamaz veya imzalayamazsa, memur vasiyetnameyi tanığın önünde ona ....

b) Miras bırakan vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan eder.

c) Tanıklar miras bırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığını,

d) Onu tasarrufa ehil gördüklerini

e) Vasiyetnamenin kendi önlerinde memur tarafından miras bırakana okunduğunu

f) Miras bırakanın vasiyetnamenin son arzularını içerdiğini beyan ettiğini belirtmeleri bu hususları noter tarafından vasiyetnameye yazılarak altı tüm ilgililerce imzalanması gerekmektedir.

Davaya konu 28.04.2006 tarihli vasiyetnamede yukarıda belirtilen koşulların bir kısmı bulunmakta ise de “tanıkların miras bırakanın beyanının kendi önlerinde yapıldığı” yazılı değildir.

Sıkı sıkıya şekil koşullarına bağlı vasiyetnamede yukarıda açıklanan tüm unsurların eksiksiz yazılması gerekmektedir.

Murisin vasiyetnamedeki beyanının kendi önlerinde yapıldığına dair tanıkların beyanı bulunmadığından vasiyetnamenin tüm şekli geçerlilik şartlarına haiz olmadığını kabulü ile iptaline karar verilmesi gerekmektedir. Buna işaret eden ... Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesinin İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak vasiyetnamenin iptaline dair kararı TMK’nın 535 ... maddesine uygun olduğundan Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanması gerektiği görüşünde olduğumdan ... çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.