Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/5797 K.2023/5999

Taraflar arasındaki men kararının kaldırılması davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince görevsizlik kararı verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davalı tarafın şikayeti üzerine Kaymakamlığın 27.7.2020 tarih 11 sayılı "Tecavüzün Men'ine" ilişkin kararının hatalı olduğu kadar mesnetsiz ve haksız olduğunu, zira eksik incelemeyle verildiğini, bu nedenle "Tecavüzün Men'ine" ilişkin kararın kaldırılmasını, aplikasyon krokisine göre müvekkilinin arazisine yapılan tecavüzlerin men'ini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...; davanın hukuki dayanaktan yoksun ve tarafıyla ilgisi olmadığını, kaymakamlık makamının gerekli incelemeleri yaptıktan sonra işlemlerin gerçekleştiğini, davanın tarafı olmasının hukuki bir dayanağının olmadığını, davacı tarafın yerine el attığı iddiasının soyut bir iddia olduğunu, bahse konu 709 parsel nezdinde davacı ile bitişik tapulu taşınmazının dahi bulunmadığını belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ''davanın idari yargı yerinde görülmesi gerektiğinden dava hakkında yargı yolu nedeni ile mahkememizin görevsizliğine,'' karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili, idari men kararının iptali istemi yanında el atmanın önlenmesi de talep edildiğinden, adli yargının görevli olduğunu, ayrıca vekalet ücretinin de esası hakkında karar veren mehkemece hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararı istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

A. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; 1. Davacı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile Milas 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 10.12.2021 tarihli ve 2021/509 Esas, 2021/679 sayılı Kararının HMK'nın 353/1-b-2 nci maddesi gereğince kaldırılmasına,

2. HMK'nın 114 üncü maddesi uyarınca, yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle aynı Kanun'un 115 inci maddesi uyarınca davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesi; ''Davacı vekili dava dilekçesinde, men kararının iptaline ve davacının taşınmazına yapılan el atmanın önlenmesine karar verilmesini talep etmiş, İlk Derece Mahkemesince men kararının iptaline ilişkin talep tefrik edilerek mahkemenin bu esasına kaydolunarak görevsizlik kararı verilmiştir.

Yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle dava şartı bulunmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine dair verilen karar görevsizlik kararı niteliğinde değildir. Bu halde yapılması gereken işlemler İdari Yargılama Usulü Kanunun'da belirlenmiş olup 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. ve devamı maddelerine göre mahkemece eldeki davada idari yargı düzeninde ki hangi mahkemenin görevli olduğuna ve dosyanın o mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi ise mümkün değildir.

Hal böyle olunca, eldeki dava da HMK'nın 331 inci maddesinin 2 nci fıkrasının uygulanmayacağı gözetilerek, yargılama gideri ve bu kapsamda vekalet ücreti yönünden de karar verilmesi doğru olmuş ise de; HMK'nın 114 üncü maddesi uyarınca yargı yolunun caiz olmaması nedeniyle dava şartı yokluğundan aynı Kanun'un 115 inci maddesine göre davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken mahkemenin görevsizliğine karar verilmesi doğru olmadığından, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm vermek gerekmiştir'' gerekçesi ile istinaf talebini kabul etmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili, istinaf talep dilekçesinde yer alan gerekçelere dayanarak hükmü temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kaymakamlık men kararının kaldırılması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. HMK'nın 114 üncü maddesi uyarınca yargı yolunun caiz olması dava şartı olup aynı Kanun'un 115 inci maddesine göre dava şartı noksanlığından davanın usulden reddi gerekir. Yine HMK'nın 138 inci maddesi uyarınca, mahkeme öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında karar vermelidir.

2. HMK'nın 331 inci maddesinin 2 nci fıkrasında; "görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmesi halinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum eder." hükmüne yer verilmiş, anılan Kanunu'nun 20 nci maddesinde de görevsizlik ve yetkisizlik kararı verilmesi halinde yapılacak olan işlemler de belirlenmiştir.

3. 3091 sayılı Kanun'un 7 nci maddesine göre; " Bu Kanuna göre verilen kararlar idari yargı yolu açık olmak üzere kesindir."

3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,