Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/5906 K.2023/22

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda,Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı, bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, müvekkillerine ait 461 ada 1 parsel sayılı taşınmazda ortaklığın öncelikle aynen taksim suretiyle, mümkün olmaması hâlinde satış suretiyle giderilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Bozma ilâmı sonrası yargılama aşamasında bir kısım davalılar bilirkişi raporunu kabul etmediklerini belirtmiş; davalı ... ise satış yolu ile ortaklığın giderilmesi talebini kabul ettiğini beyan etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 19/07/2016 tarihli ve 2015/630 Esas, 2016/699 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesi 04.06.2020 tarih ve 2016/15592 Esas, 2020/3395 Karar sayılı ilâmı ile mahkeme hükmünün intifa hakkı sahipleri yönünden taraf teşkili sağlanmaksızın kurulduğu gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda karar başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın 1970 yılından beri müvekkillerince kullanıldığını, bilirkişi raporunda değerin yüksek hesaplandığını, intifa hakkında değerlendirme yapılmadığını, bakım ve onarıma yönelik bedelin hesap edilerek müvekkillerine iade edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk Türk Medeni Kanununun 698 ve devamı maddeleri, 794 ve devamı maddeleri

3. Değerlendirme 1. Paydaşlığın (ortaklığın) giderilmesi davaları, paylı mülkiyet veya elbirliği mülkiyetine konu taşınır veya taşınmaz mallarda paydaşlar (ortaklar) arasında mevcut birlikte mülkiyet ilişkisini sona erdirip ferdi mülkiyete geçmeyi sağlayan, iki taraflı, tarafları için benzer sonuçlar doğuran davalardır.

2. Paydaşlığın giderilmesi davasını paydaşlardan biri veya birkaçı diğer paydaşlara karşı açar. HMK'nın 27 nci maddesi uyarınca davada bütün paydaşların yer alması zorunludur. Paydaşlardan veya ortaklardan birinin ölümü hâlinde alınacak mirasçılık belgesine göre mirasçılarının davaya katılmaları sağlandıktan sonra işin esasının incelenmesi gerekir.

3. Ortaklığının giderilmesi istenen taşınmaz üzerinde intifa hakkı var ise bu hak sahibinin davaya dahil edilmesi zorunludur. Satış suretiyle ortaklığın giderilmesi istenen taşınmaz üzerinde 4721 sayılı TMK'nın yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihinden önce kurulmuş bir intifa hakkı varsa taşınmazın 14.03.1960 tarihli ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca intifa hakkı ile yükümlü olarak satılması gerekir. İntifa hakkı sahibi yalnız başına bu hakkının paraya çevrilmesini, taşınmazın intifasız satışını isterse diğer paydaşların muvafakati aranmaksızın taşınmazın intifasız satışına karar verilmelidir.

4. İntifa hakkı sahibi bir gerçek kişi ise, hak sahibinin ölümüyle sona erer.

5. Mahkemece bozma ilâmına uyularak yapılan incelemede intifa hakkı sahiplerinin öldüğü ve TMK’nın 796 ncı maddesi uyarınca intifa hakkının sona erdiğinin tespit edildiği anlaşılmaktadır. Davalılar tarafından taşınmazın bakım ve onarımı için yapıldığı iddia olunan masraflar iyileştirme gideri niteliğindedir. Ortaklığın giderilmesi davası sonucunda taşınmazın satılarak satış bedelinin paylaştırılmasından sonra, masrafa katılmayan paydaşların sebepsiz zenginleşmesi nedeni ile temyiz eden davalıların Borçlar Kanununun 77 ve devam eden maddelerinde düzenlenen sebepsiz zenginleşme kurallarına göre açacakları eda nitelikli alacak davası ile bu giderlerden kendi hisselerine düşen dışında kalan kısmını diğer paydaşlardan isteyebilecekleri kuşkusuzdur.

6. Temyizen incelenen Ayvalık Sulh Hukuk Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Mahkemece, Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin bozma ilâmı doğrultusunda araştırma ve inceleme yapılarak verilmiş olan karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan bir kısım davalılar vekilinin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddiyle hükmün ONANMASINA,