Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/5920 K.2023/98

Taraflar arasındaki elatmanın önlenmesi, eski hâle getirme ve ecrimisil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairemizin bozma ilamına uyularak verilen hüküm taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davacı ...’in ... Köyü, ....

Mevkii, 3781 ve 3779 parsel sayılı taşınmazların 1/3 hisse maliki olduğunu, davalı tarafından bu taşınmazların haksız olarak işgal edildiğini, üzerinden yol geçirildiğini, çok ciddi bir moloz-hafriyat dökümü gerçekleştirildiğini ve elektrik direkleri dikildiğini belirterek, 3781 ile 3779 parsel sayılı tarla vasıflı taşınmazlara davalının haksız müdahalesinin men'ine, arsa üzerindeki moloz hafriyatının kaldırılmasına, yol çalışmasının ve dikilen elektrik direklerinin kaldırılmasına,

arsanın eski hâline iadesine, işgal tarihinden itibaren işgal tazminatı olarak ecrimisil alacaklarının bilirkişi marifetiyle tespitine ve tespit edilecek ecrimisil alacağından mahsup edilerek bakiyesinin talep ve tahsili için eksik harç yatırma hakları mahfuz kalmak kaydıyla şimdilik 30.000,00 TL ecrimisil alacağına ve haksız işgalin başladığı tarihten itibaren her bir alacağın doğum tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; 1. Hak düşürücü süre ve zamanaşımı itirazlarının söz konusu olduğunu,

2. Davacının bizzat imzaladığı 24.07.2013 tarihli kira sözleşmesi ile müvekkili şirketin 3779 parsel sayılı taşınmazın 2/3 hissesini 2 yıl süreyle kiraladığını, diğer 1/3 hissesinin maliklerinden de muvafakatname alındığını, ibraz edecekleri ve 3779 parselin 2/3 hissesinin kiralanmasına ilişkin kira sözleşmesinde parselin 1/3 malikleri (... ve ...) ile bizzat davacının da imzası bulunmakta olup bu kira sözleşmesinin hiçe sayılarak açılan davanın kötü niyetli ve haksız olduğunu,

geriye kalan 1/3 hissenin maliklerinden de daha sonra bu kiralama ilişkisi hususunda muvafakatname alındığını ve bedelleri ödenmiş olup bu kira sözleşmesi ve muvafakatname uyarınca müvekkili şirketin söz konusu parselin kullanımının hukuka uygun olduğunu, bu itibarla müvekkili şirketin dava konusu parsellerde işgalci konumunda olmadığını ve bu nedenle müdahalenin men'i ve ecrimisil talebinin hukuka aykırı olduğunu,

3. Dava konusu 3779 ve 3781 parselin 1/3 hisselerinin davalı şirket tarafından maliklerinden tapudan devralındığını,

4. Davacının hukuken davayı tek başına açamayacağını, bu nedenle kabul yerine geçmemek kaydıyla, dava konusu parsellerin davacı dışındaki maliklerinin rızasının olmadığını, davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini beyanla haksız davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 03.04.2018 tarih ve 2015/18 Esas, 2018/100 Karar sayılı kararıyla; 1. Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile; - ... Köyü 3781 ve 3779 parsel sayılı taşınmaza davalının yapmış olduğu mühahalenin men'ine, eski hâline getirilmesine,

2. Davacının ecrimisil istemine ilişkin kısmen kabulü kısmen reddi ile, -3779 parsel için, 24.07.2013-13.01.2015 tarihleri arası 2.668,80 TL, -3781 parsel için, 24.07.2013-13.01.2015 tarihleri arası 294,83 TL olmak üzere toplam 2.963,63 TL ecrimisil alacağının her dönem sonundan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davacı vekili, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin hatalı olduğunu bildirmiştir.

2. Davalı, 3779 parsel sayılı taşınmazı kira sözleşmesine dayanarak, 3781 sayılı taşınmazı ise 1/3 payına karşılık bir kısmını kullandığını beyan etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 10.11.2020 tarih ve 2020/640 Esas, 2020/1131 Karar sayılı kararıyla; 1. Dahili davacılar vekili ile davalı vekilinin istinaf başvurularının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına,

2. Dava konusu ... Mevkii, 3779 parsel sayılı taşınmaza elatmanın önlenmesi, eski hâle getirme ve ecrimisil taleplerinin reddine,

3. Dava konusu .... Mevkii, 3781 parsel sayılı taşınmaza elatmanın önlenmesi ve eski hâle getirme talepleri konusuz kaldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

4. Dava konusu ... Mevkii, 3781 parsel sayılı taşınmaza ilişkin ecrimisil talebinin kısmen kabulü ile 24.07.2013-13.01.2015 tarihleri arası dönem için 294,83 TL ecrimisil alacağının dönem sonundan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile dahili davacılara verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemiz kararında; a.Yapılan yargılamaya, toplanan delillere ve tüm dosya içeriğine göre dahili davacılar vekilinin 3779 parsel sayılı taşınmaza yönelik temyiz itirazları ile davalı vekilinin 3781 parsele ilişkin temyiz itirazları yerinde görülmemiş, bu nedenle reddine karar vermek gerekmiştir.

b.Dahili davacılar vekilinin 3781 parsel sayılı taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi ve eski hâle getirme talebine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Toplanan deliller ve dosya içeriğinden; çekişme konusu 3781 parsel sayılı taşınmazın 1/9'ar hissesinin ... adlarına, 1/3 hissesinin davacı ... adına, 1/3 hissesinin ise elbirliği mülkiyeti şeklinde .... ,... adlarına kayıtlı iken, yargılamanın devamı sırasında 1/3 hissesinin davalı şirket tarafından satın alındığı, davacı tarafından davalı aleyhine 22.05.2015 tarihinde önalım davası açıldığı, ...

2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 05.02.2016 tarih ve 2015/138 Esas, 2016/31 sayılı Kararı ile davanın kabulüne, 3781 parsel sayılı taşınmazın davalı adına kayıtlı 1/3 payın iptali ile önalım hakkı nedeniyle davacı adına tesciline karar verildiği, Yargıtay denetiminden geçerek 13.10.2020 tarihinde kesinleştiği anlaşılmaktadır. Bu şekli ile önalım davasının kesinleşmesi nedeniyle davalının mülkiyetten kaynaklı bir hakkının kalmadığı görülmektedir.

c. Bu durumda (dava ve Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibariyle davalı şirket paydaş olmadığına göre) mahkemece güncel tapu kaydı ikmal edilerek (dahili davacıların mülkiyet hakkına üstünlük tanınmak suretiyle) 3781 parsel sayılı taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi ve eski hâle getirme talebi hakkında dosya kapsamına uygun bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiş, bu sebeple kararın bozulması gerekmiştir.

B. Bölge Adliye Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

1. Dava konusu .... Mevkii 3779 parsel sayılı taşınmaza elatmanın önlenmesi, eski hâle getirme ve ecrimisil taleplerinin reddine,

2. Dava konusu ... Mevkii, 3781 parsel sayılı taşınmaza ilişkin elatmanın önlenmesi ve eski hâle getirme taleplerinin kabulü ile ekli harita ve Kadastro Mühendisi ...'in 25.04.2015 tarihli rapor eki krokide B harfiyle gösterilen 1921 m² alana 17.142,61 m3 toprak dökmek suretiyle davalı tarafından taşınmaza yapılan elatmanın önlenmesine, elatılan kısmın eski hâle getirilmesine,

3. Dava konusu... Mevkii, 3781 parsel sayılı taşınmaza ilişkin ecrimisil talebinin kısmen kabulü ile 24.07.2013-13.01.2015 tarihleri arası dönem için 294,83 TL ecrimisil alacağının dönem sonundan itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile dahili davacılara verilmesine fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuşlardır.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı temyizi; a. 3779 parsel yönünden de ecrimisile hükmedilmesi gerektiğini, b. 3781 sayılı parsel yönünden eski hâle getirme ve ecrimisil bedelinin 2016 tarihinde belirlendiğini, bedelin güncellenmesi gerektiğini, bu nedenlerle hükmün bozulmasını talep etmişlerdir.

2. Davalı temyizi; a. Taşınmazları davacı ...’in rızası ile kullandığını, b. Herhangi bir zararın söz konusu olmadığını, c. Müşterek malik ...'ın 03.06.2015 tarihinde açtığı ortaklığın giderilmesi davasının sonucunun beklenmesi gerektiğini belirterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, müşterek malik tarafından malik olmayan davalıya karşı açılan 3781 ve 3779 parsel sayılı taşınmaza elatmanın önlenmesi, eski hâle getirilmesi ve ecrimisil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk a. TMK m. 683 deki "Bir şeye malik olan kimse, hukuk düzeninin sınırları içinde, o şey üzerinde dilediği gibi kullanma, yararlanma ve tasarrufta bulunma yetkisine sahiptir. Malik, malını haksız olarak elinde bulunduran kimseye karşı istihkak davası açabileceği gibi, her türlü haksız el atmanın önlenmesini de dava edebilir” hükmü ile mülkiyet hakkının kanunla toplum yararına kısıtlanabileceği temel ilke olarak kabul edilmiştir. Aynı maddenin ikinci fıkrasında, mülkiyet hakkının nasıl korunacağı hükme bağlanmıştır.

b.

Ecrimisil talebi yönünden ise; gerek öğretide ve gerekse yargısal uygulamalarda ifade edildiği üzere ecrimisil, diğer bir deyişle haksız işgal tazminatı, zilyet olmayan malikin, malik olmayan kötü niyetli zilyetten isteyebileceği bir tazminat olup 08.03.1950 tarih ve 22/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararında; "fuzuli işgalin tarafların karşılıklı birbirine uygun iradeleri ile kurduğu kira sözleşmesine benzetilemeyeceği, niteliği itibarı ile haksız bir eylem sayılması gerektiği, haksız işgal nedeniyle oluşan zararın tazmin edilmesi gerekeceği vurgulanmıştır.

Ecrimisil, haksız işgal nedeniyle tazminat olarak nitelendirilen özel bir zarar giderim biçimi olması nedeniyle, en azı kira geliri karşılığı zarardır. Bu nedenle, haksız işgalden doğan normal kullanma sonucu eskime şeklinde oluşan olumlu zarar ile kullanmadan kaynaklanan olumlu zarar ile malik ya da zilyedin yoksun kaldığı fayda (olumsuz zarar) ecrimisilin kapsamını belirler. Haksız işgal, haksız eylem niteliğindedir" (YHGK'nun 25.02.2004 gün ve 2004/1-120-96 sayılı kararı).

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, dava konusu 3779 parsel sayılı taşınmaz ile ilgili olarak davalı kira sözleşmesine ve muvakatnameye dayanarak kullandığı, 3781 parsel ile ilgili olarak davacının kullanımını haklı gösterecek bir hukuki ilişki bulunmadığı, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR