Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/5913 K.2023/1415

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen suya el atmanın önlenmesi ve kâl davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; ... ilçesi, ... Köyü hudutları içerisindeki ... pınarları olarak geçen yerden içme suyu temini için davalının hafriyat ve diğer inşai işlemler başlattığını, davalı Belediyenin bu işlemlerini ...

Genel Müdürlüğü tarafından verilen 25.05.2000 tarihli 1525/2250 sayılı yazılarındaki "...Beldesi yakın çevresinde içme ve kullanma suyunda kullanılacak yer altı ve yer üstü kaynağı bulunmadığından ... pınarlarından 7,5 lt/sn suyun alınmasında sakınca görülmemektedir." yazısına binaen yapıldığını beyan ettiğini,...

Genel Müdürlüğünün bu idari işlemin iptali için Kayseri İdare Mahkemesinde dava açtığını, ... pınarlarındaki suyun toplam debisinin 4 lt/sn olduğunu, ... pınarlarının bulunduğu yerin mera olup bu su kaynağından ... Köyü hayvanları ve komşu köy hayvanlarının sulak olarak kadimden beri faydalandığını, bu kaynaklardan çıkan suyun oluşturduğu küçük akarsu ile ...

Köyü arazisinin kadimden beri sulandığını, ...Köyünün içme suyu için ... pınarlarının tek seçenek olmadığını, başkaca su kaynaklarının da bulunduğunu belirterek ... pınarlarına sataşmanın ve müdahalenin önlenmesini, pınarların bulunduğu yerlere inşa edilen yapıların kal'ine ve eski hale getirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu ... pınarlarının davacının iddia ettiği gibi ... Köyü hudutları içerisinde olmadığını, Sarıoğlan ilçesine bağlı ...Kasabası hudutları dahilinde olduğunu, bu hususun 2004/10 D. İş. sayılı dosyası ile tespit edildiğini, istifade hakkının kaynağın çıktığı arazi sahibine ait olduğunu, davanın yetkili ve görevli Sarıoğlan Sulh Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, ...Kasabası için başka su kaynağının bulunmadığını, içme suyu ihtiyacı için Maliye Bakanlığının olurları diğer ilgili kurum ve kuruluşlar ile genel müdürlüklerin izin ve muvafakatleri ve de aldıkları karar gereği idari işlemle ...Kasabasına içme suyu ihtiyacı için tahsis edildiğini, davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 20.10.2020 tarihli ve 2020/90 Esas, 2020/305 Karar sayılı kararıyla; bozma ilamı doğrultusunda davacı köyün 6360 sayılı Kanun gereğince tüzel kişiliği kaldırıldığından açılmış olan davada aktif dava ehliyeti kalmadığından açılan davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 14 üncü Hukuk Dairesinin 01.04.2021 tarihli 2021/307 Esas, 2021/2432 Karar sayılı ilamı ile; davacı ... Tüzel Kişiliğinin 6360 sayılı Kanun gereğince mahalle olarak bağlandığı Özvatan Belediye Başkanlığının davacı sıfatı kazandığı ve dosyada vekaletnamesinin bulunduğu gözetilmeden maddi hataya dayalı bozma ilamına uyularak davacı köyün davada aktif dava ehliyeti kalmadığından davanın usulden reddine karar verilmesinin doğru olmadığını, mahkemece davacı ... Başkanlığının talebi hakkında esasa ilişkin bir karar verilmesi gerektiğinden hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B.İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, dava konusu taşınmazın su deposu ve drenaj hattı koruma sahası olarak kullanılmak üzere ...Belediyesine Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü tarafından tahsis edildiği, davacı tarafça söz konusu idari işlemin iptali için Kayseri 1. İdare Mahkemesinde 2011/1168 Esas sayılı dosyası ile dava açıldığı,

Kayseri 1. İdare Mahkemesinin 2011/1168 Esas, 2012/1147 Karar sayılı kararı ile 101 ada 109 parsel sayılı taşınmazın su deposu ve drenaj hattı koruma sahası olarak kullanmak üzere ...Belediyesine tahsis edilmesine ilişkin 15.12.2010 tarih ve 417750 sayılı Maliye Bakanlığı Milli Emlak Genel Müdürlüğü işleminde hukuka aykırılık bulunmadığının belirtilerek davanın reddine karar verildiği, kararın kesinleştiği, idare mahkemesi kararının gerekçesinde belirtilen hususlar dikkate alınarak davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde,

1. ... pınarının tespit dosyasında görüleceği üzere debisinin 4 lt/sn olduğunu, Milli Emlak Müdürlüğünce yapılan tahsiste artan 5 lt/sn'lik kısmın ...Belediye Başkanlığına tahsisinin yapılmasına karar verildiğini, Köy Hizmetlere Genel Müdürlüğünün 21.08.2000 tarihli dayanak raporunda debi tespit tutanağında söz konusu derede 25 lt/sn suyun olduğunu, 20 lt/sn suyun ... Köyü sulama tesisinde değerlendirildiğini, 25-20=5 lt/sn fazla suyun kullanılmasında bir sakınca olmadığı yönünde görüş bildirildiği ve bu görüşe göre fazla olarak kabul edilen 5 lt/sn suyun ...Kasabası tarafından kullanılmasında sakınca olmadığı yönünde görüş bildirildiği için tahsis kararı çıktığını, ancak görüldüğü üzere fazla kabul edilen 5 lt/sn kadar suyun bile akmadığını, tahsise aykırı bir durum olduğunu,

2. 1963 yılındaki resmi hudutnamede ... pınarından davacı köyün nasıl faydalanacağının belirtildiğini, resmi belgelerin çiğnendiğini, ... pınarının çevresinin tel örgü ile çevrilmesi nedeniyle taşınmazın mera vasfının da kalmadığını,

3. Suyun tamamının ...Kasabasına gittiğinden sadece otlaktan yararlanamamak değil köylerine doğru akan dere yatağının da kuruduğunu, bu suyun da tarlaları sulamakta kullanıldığını, ...Kasabasının su ihtiyacının olmadığını, 4. Re'sen belirlenecek nedenlerle birlikte kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, suya elatmanın önlenmesi ve kâl istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 436 ve 437 inci maddeleri

3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 437 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, mahkemenin gerekçesine esas aldığı Kayseri 1. İdare Mahkemesinin 2011/1168 Esas, 2012/1147 Karar sayılı kararı incelendiğinde suyun davalıya tahsisinde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle idari işlemin iptali isteminin reddine karar verilerek bu kararın kesinleştiği dikkate alınarak suyun davalı tarafından kullanılmasında hukuka aykırı bir hususun bulunmadığı, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,