Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/6465 K.2023/1959

Taraflar arasında görülen geçit hakkı tesisi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesince, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; Muğla ili, .... ilçesi, ..... Mahallesi'nde kain 844 parsel (yeni 155 ada 34 parsel) sayılı taşınmazın müvekkillerine ait olduğunu, komşu taşınmaz maliklerinin sınırlarına tel örgü çekmesi sonucu müvekkillerinin ana yola çıkamaz duruma geldiklerini ileri sürerek davalı ...’a ait komşu 845 parsel (yeni 155 ada 33 parsel) sayılı taşınmaz üzerinde 844 parsel lehine geçit hakkı kurulmasını talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacıların taşınmazı lehine komşu 143 No.lu parsel üzerinde geçit hakkı kurulmasının daha uygun olacağını belirterek, müvekkiline ait taşınmaz yönünden davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 22.10.2015 tarihli ve 2015/368 Esas, 1124 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne ve davacılara ait 844 sayılı parsel lehine, davalıya ait 845 sayılı parsel sayılı taşınmaz üzerinde 3 metre eninde geçit hakkı kurulmasına karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 14. Hukuk Dairesinin 21.01.2019 tarihli ve 2016/5214 E. 2019/585 K. sayılı kararıyla. “Davacıların, genel yola ulaşmak için geçit ihtiyacı bulunduğunun anlaşıldığı, ancak 09.07.2015 tarihli bilirkişi kurulu raporunda 2 no.lu alternatifin en uygun güzergah olduğu belirtilmekle birlikte diğer alternatiflerin tercih edilmeme sebebinin açıklanmadığı,

krokide 3 no.lu alternatif olarak gösterilen ve davacılar taşınmazının güneyinde yer alan 143 sayılı parselin, mahkemece aleyhine geçit tesisine karar verilen 845 sayılı parselden daha büyük olduğu ve fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi gözetildiğinde, geçidin daha büyük parselden tesis edilmesinin uygun düşeceği, bu nedenle 143 parsel sayılı taşınmaz malikinin davaya dahil edilmesi ve alternatif güzergahların bilirkişi raporunda tartışılması gerekirken, noksan araştırma ve inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı” gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Dahili Davalılar Cevap

Mahkemece, bozma ilamında belirtilen 143 No.lu parsel ile diğer komşu taşınmazların güncel tapu kayıtları getirtilmiş; 143 No.lu parselin önce 2422 parsel, daha sonra 155 ada 84 parsel numarasını aldığı ve ..... Ltd. Şti. adına kayıtlı olduğu; komşu 1446 numaralı parselin ise 155 ada 32 parsel numarasını aldığı ve ..... Petrol Ltd. Şti. adına kayıtlı olduğu tespit edilmekle, anılan tapu kayıt maliklerinin davaya dahil edilmesine karar verilmiş; dahili davalılar vekilleri, davanın müvekkillerine ait taşınmazlar yönünden reddini savunmuştur.

C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; geçit hakkı tesisi için en uygun seçeneğin 24.08.2020 tarihli bilirkişi heyet raporunda 2 No.lu alternatif olarak gösterilen güzergah olduğu belirtilerek, davanın kabulüne ve davacılara ait 155 ada 34 No.lu parsel lehine, davalı ..... Petrol Ltd. Şti.’ye ait 32 No.lu parsel ile davalı ...’a ait 33 No.lu parselde (32b) ve (33b) harfleriyle ve kırmızı renkle gösterilen kısım üzerinde geçit hakkı kurulmasına; davacı tarafça depo edilen 15.622,40 TL geçit bedelinin karar kesinleştiğinde davalılara ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların bulunduğu mahalde, arazi değerlerinin 8-10 kat artmış olup takdir edilen geçit bedelinin düşük kaldığını, komşu 84 No.lu parsel üzerinde okul inşaatına başlanmadan önce davacılara fiili olarak kullandıkları yolu resmi olarak tapuya tescil ettirmek üzere dava açmalarının söylendiğini, ancak davacıların kötüniyetli olarak zamanında dava açmadıklarını, bu nedenle meydana gelen değer artışına katlanmak zorunda olduklarını, bilirkişi raporunda müvekkiline ait taşınmazın m² değerinin 80 TL, komşu 84 No.lu parselin m² değerinin ise 120 TL olarak belirlendiğini, her iki taşınmazın bitişik olup yola cephesinin bulunduğunu, bu husustaki itirazlarının da dikkate alınmadığını ileri sürerek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, geçit hakkı kurulması istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı fazla alınan harcın temyiz edene iadesine,

Kararın tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yolu açık olmak üzere,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,