Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/6552 K.2023/6432

Taraflar arasındaki aynı zamanda arsa sahibi konumundaki yükleniciden temlik alınan kişisel hakka dayalı tapu iptali ve tescil olmaz ise tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmiştir.

Kararın asli müdahil vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı asli müdahil ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asli müdahale talepli dilekçesi ile; 747 ada 13 parsel sayılı taşınmazdaki 411 numaralı bağımsız bölümü davalı şirket ile yapılan sözleşme ile satın aldığını, tüm edimleri yerine getirmesine rağmen davalı şirketin sözleşmeden doğan edimini yerine getirmediğini belirterek davalı şirket adına olan tapu kaydının iptali ile asli müdahil adına tescilini, 461.938,70 TL'nin davalıdan yasal faizi ile tahsiline talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; işbu davanın mahkemenin 2015/327 Esas sayılı dava dosyası üzerinden yapılan yargılama sırasında tapu iptali ve tescil istemi ile ilgili talebini içeren davanın HMK 167 nci maddesi uyarınca tefrikine karar verildiğini, asli müdahilin dava ettiği taşınmazların müdahil olduğu asıl davaya konu taşınmazdan farklı olduğu, dava dilekçesinde davalı olarak şirketin yanında müdahil olunmak istenen davanın taraflarının da davalı olarak gösterilmesi gerektiği gerekçesiyle davacı asli müdahil tarafından açılan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asli müdahil vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Dava dilekçesindeki usul ve dava şartlarının doğru olduğu gerekçesiyle kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, HMK 65 nci maddesi uyarınca yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişinin hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabileceği, aynı maddenin ikinci fıkrası uyarınca da asli müdahale davası olan bu davanın asıl yargılama ile birlikte yürütülüp karara bağlanacağının belirtildiği, mahkemece açıklanan madde hükmüne aykırı olarak davaların birlikte yürütülmediği, tefrik edilerek eldeki kararın verildiği anlaşılmış ise de;

asıl davanın da UYAP'ta yapılan sorgulama ile açılmamış sayılmasına karar verilerek nihai hüküm kurulduğu ve sonlandığı görülmekle artık davaların birlikte görülme olanağı bulunmadığı, davacının asli müdahale talebine konu ettiği alacağın asıl dosya davacısının hak iddia ettiği dava konusu müddeabihle ilgili bulunmadığı davalı yükleniciden aldığı başka bir bağımsız bölümle ilgili sözleşmenin feshi nedeniyle karar verilen alacak hükmüne dayandığı dava edilen şeyin aynı olmaması nedeniyle asli müdahale talebinin yerinde olmadığı ve müdahale talebinin asıl davanın taraflarına karşı değil sadece davalısına karşı açtığı,

hukuki yararı da bulunmadığı görülmekle mahkemece verilen kararın sonuç itibariyle doğru olduğu gerekçesiyle asli müdahil vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asli müdahil ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Asıl borcun kaynaklandığı gayrimenkulun davaya konu yer olduğunu,

2. Alacağın davaya konu gayrimenkul üzerine inşa edilecek iş yerinden kaynaklandığını ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, aynı zamanda arsa sahibi konumundaki yükleniciden temlik alınan kişisel hakka dayalı tapu iptali ve tescil, olmaz ise tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 1. Asli müdahale, hukukumuzda ayrı (genel) bir kanun hükmü ile düzenlenmiş değildir. 6100 sayılı HMK’nın asli müdahale başlıklı 65 inci maddesinde;

“(1)Bir yargılamanın konusu olan hak veya şey üzerinde kısmen ya da tamamen hak iddia eden üçüncü kişi, hüküm verilinceye kadar bu durumu ileri sürerek, yargılamanın taraflarına karşı aynı mahkemede dava açabilir.

(2)Asli müdahale davası ile asıl yargılama birlikte yürütülür ve karara bağlanır” hükmü getirilmiştir.

2. Asli müdahale talebiyle birlikte harç yatırılması, mahkemece asli müdahillik yönünden bir karar verilmesi gerekir.

3. Harçlar kanunu "Noksan tesbit edilen değer üzerinden harcın ödenmesi" başlıklı 30. maddesinde; "Muhakeme sırasında tesbit olunan değerin, dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa, yalnız o celse için muhakemeye devam olunur, takip eden celseye kadar noksan değer üzerinden peşin karar ve ilam harcı tamamlanmadıkça davaya devam olunmaz. Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun 409 uncu maddesinde gösterilen süre içinde dosyanın muameleye konulması, noksan olan harcın ödenmesine bağlıdır."

Aynı kanunun "Harcı ödenmeyen işlemler" başlıklı 32. maddesinde; " Yargı işlemlerinden alınacak harclar ödenmedikçe mütaakıp işlemler yapılmaz. Ancak ilgilisi tarafından ödenmiyen harcları diğer taraf öderse işleme devam olunmakla beraber bu para muhakeme neticesinde ayrıca bir isteğe hacet kalmaksızın hükümde nazara alınır" hükmü getirilmiştir.

3. Değerlendirme

1. Davacı vekili, asli müdahil vekili sıfatıyla İstanbul 4. Tüketici Mahkemesi 2015/327 Esas sayılı dosya numarası ile derdest olan davacı ... ... ve davalı ... Yapı Turizm Ltd. Şti. arasındaki tapu iptali ve tescil davasına müdahale talebinde bulunmuş, 27.12.2016 tarihli celsede asli müdahilin talebine ilişkin dava tefrik edilerek eldeki dosya numarası ile yargılama yapılmıştır.

Her ne kadar davacı asli müdahil sıfatıyla müdahale talebinde bulunmuş ise de, müdahale talebinde bulunduğu dava konusu bağımsız bölüm ile kendi davasına konu ettiği bağımsız bölüm farklı olduğundan asli müdahalede bulunmasının mümkün olmadığı gözetilerek tefrik kararı verildiği gözetildiğinde, somut olayda asli müdahillik kurumuna ilişkin hükümlerin değil, bağımsız olarak açılan bir davaya ilişkin hükümlerin uygulanması gerekmektedir.

2. Mahkemece asli müdahil olarak kabul edilen davacı ... 2015/327 Esas sayılı dosyadan tefrik edilerek ayrı dava konusu haline getirilen bağımsız bölümle ilgili harç yatırılıp yatırılmadığı öncelikle tespit edilip harç yatırılmamışsa alınması gereken dava harcının yatırılması yönünde işlem yapılması gerekirken mahkemece davaya devam edilerek ve yanılgılı değerlendirme ile karar verilmiş olması doğru görülmemiş, hükmün bu nedenle bozulmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,