Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/6792 K.2024/61

Taraflar arasındaki satış vaadi sözleşmesinin tapuya şerh edilmesi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...'a ait taşınmaza inşâ edilen binanın yüklenici davalılardan ... Ltd. Şti.'ne verildiğini, müteahhidin kendi payına düşecek 28 No.lu daireyi davacıya devir etmeyi vadettiğini, bu hususta Alanya 4.Noterliğinin 31.08.2016 tarih ve 25124 yevmiye No.lu sözleşmesinin yapıldığını, sözleşme uyarınca taşınmazın tapu kaydına taşınmaz satış vaadi sözleşmesini tek taraflı olarak şerh ettirme yetkisini haiz olduğunu belirterek taşınmaz üzerine ya da kat irtifakı kurulmuş ise 28 No.lu bağımsız bölümün kaydı üzerine satış vaadi sözleşmesinin şerh edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; sözleşme uyarınca yüklenici firmanın henüz bir hak edişinin bulunmadığı, şu an itibarıyla yüklenici firmanın bir alacağının olmadığı, sözleşme taraflarınca iptal edildiği taktirde alacak hakkının ortaya çıkabileceği, yüklenici firmanın henüz inşaatın gerekli kısmını bitirmediğinden bağımsız bölümün hak edişi bulunmadığı gibi kusurlu temerrütünden dolayı inşaatın bitmemiş hâlde beklediğini, yüklenici firmaya inşaat hakkı şerhi verildiği hâlde yüklenici firmanın inşaat şerhi vermemesinden davalı arsa sahibinin sorumlu tutulabilmesinin yasal olmadığını ileri sürerek davanın reddini istemiştir.

2. Diğer davalıya usulüne uygun dava dilekçesinin meşruhatlı davetiye ile tebliğ edildiği, davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca müteahhidin sözleşmeyi usulüne uygun ifa ettiği, ön iskan belgesinin düzenlendiği, bilirkişi raporu uyarınca müteahhidin edimlerini yerine getirdiği, müteahhitten hakları temlik alan davacının ise müteahhidin yerine geçerek kat karşılığı inşaat sözleşmesi uyarınca şerh yetkisini kullanabileceği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuşlardır.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... İnş. Otom. Tur. Tic. Ltd. Şti. vekili; davacının sözleşmede geçen bedeli müvekkiline ödemediğini, bu nedenle ihtarname çekildiğini, Mahkemece bu hususta değerlendirme yapılmadığını, bilirkişi raporu da aldırılmadığını, ispat yükünün davacıda olduğunu, satış vaadinde bedelin eksik ödenmesi hâlinde Mahkemenin tapu iptali ve tescil kararı veremediğini, Mahkemece davanın hukuki yorumunda hataya düşüldüğünü ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili; davacının görevsiz Mahkemede dava açtığını, davanın usulden reddi gerektiğini, müteahhit ... İnşaat Oto. Tur. Tic. Ltd. Şti.'ne de sözleşmeyi tek başına tapuya şerh ettirebilme yetkisi verilmesine rağmen müteahhidin süresi içerisinde inşaatı bitiremediğinden bu hak ve yetkisini kullanmadığını, davalı müteahhidin temerrüte düştüğünü, inşaatın gerekli kısımlarını bitiremediğini, müvekkilinin sözleşmenin tarafı olmadığını, bu nedenle aleyhine karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, davada müvekkilinin pasif husumet ehliyeti olmadığını, yargılama giderlerinin hatalı hesaplandığını ileri sürerek kararın kaldırılmasını istemiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirket vekilinin istinaf talebi incelendiğinde; davacının kısmi ödeme yapmadığı ileri sürülmüş ise de, davalının satış vaadi sözleşmesinde alacağının kalmadığı şeklinde beyanının bulunduğu gibi buna istinaden de davacının talebinin tapu iptali ve tescil değil satış vaadi sözleşmesinin şerhi mahiyetinde olduğundan davalı şirketin istinaf talepleri yerinde görülmemiştir.

2. Davalı arsa sahibi vekilince inşaatın bitmediği ve husumet yönünde itirazda bulunulmuş ise de; dosyadaki tapu kaydında malikin davalı olarak gözüktüğü gibi, davacının talebinin tapuda değişiklik yapacak nitelikte tescil talebi değil noterden usulüne uygun şekilde yapıldığı anlaşılan taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin şerh edilmesine ilişkin olduğu, davacının tedbir mahiyetinde sözleşmedeki haklarının tapuya şerh edilerek üçüncü kişilere karşı da ileri sürülmesine yönelik olduğu, bu hâli ile dava eda davası mahiyetinde olmadığından davalı arsa sahibinin anlatılan yönlerden istinaf talebi yerinde görülmeyerek inşaatın bitip bitmediğinin bir öneminin olmadığından şerh talebinin kabulünde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Davanın taşınmaz satış vaadi sözleşmesinin şerh edilmesine ilişkin olduğundan davanın mahiyeti gereği maktu harç alıp vekâlet ücreti dahil yargılama giderinin bu doğrultuda değerlendirilmesi gerekirken yazılı şekilde nisbi harç ve vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili; yapılan harç tamamlama işlemi ile dava değerinin taşınmaz değerine yükseltildiğini, davanın nisbi nitelikte olduğunun kabulü gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, satış vaadi sözleşmesinin tapuya şerh edilmesi istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1009 uncu maddesi.

3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,