Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/698 K.2023/1863

Taraflar arasındaki 5403 sayılı Kanun'un 8/İ maddesinden kaynaklanan önalım hakkına dayanarak tapu iptal ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 467 ada 21 parsel sayılı taşınmazın maliki olduğunu, sınırdaş 467 ada 12 parsel sayılı taşınmazın satışını haricen öğrendiğini, davacının taşınmazı ile davalının taşınmazının tarımsal bir bütünlük oluşturduğunu, her iki taşınmazda aynı toprak vasfına sahip olduğunu beyanla 5403 sayılı Kanun'un 8/İ maddesinden kaynaklanan ön alım hakkına dayanarak 467 ada 12 parsel sayılı taşınmazın tapusunun iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının taşınmazının konut alanı olarak kullanılmakta olduğunu davaya konu taşınmazın ise halihazırda kullanılmayan arazi durumunda olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın tapuda tarla niteliği ile kayıtlı olduğu, davacıya ait taşınmazın ise arsa nitelikli olup tarımsal arazi olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Taşınmazların tarımsal bütünlük oluşturduğunu, kot farkının olmadığını, toprak yapısının ve tarımsal faaliyetlerin benzer olduğunu,

2. Bilirkişi raporunda davacının arazisinin hobi bahçesi olarak değerlendirilmesinin hatalı olduğunu, gelir getirici ağaçların bulunduğunu,

3. Dosya arasına sunulan ...Asliye Hukuk Mahkemesi 2020/41 Değişik İş sayılı dosyasında bulunan tespit raporunu dikkate alınmadan bilirkişi raporu düzenlendiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı adına kayıtlı bulunan 467 ada 21 parsel sayılı taşınmaz içerisinde 1 adet ev ve bu evin etrafında değişik cins ve yaşlarda meyve ağaçlarının olduğu, davalıya ait 467 ada 12 numaralı parselde ise iş makinası ile hafriyat çalışmalarının devam ettiği, iki parsel arasındaki kot farkının yaklaşık 10 metre olduğu ve 2 taşınmazı birbirinden ayıran taş duvar bulunduğu, parseller arasında 7-8 metre kot farkı ve taş duvar bulunduğu, davacı parselindeki ağaçların ‘’hobi bahçesi’’ niteliğinde olup ev ihtiyaçlarını karşılamaya yönelik olduğu,

uydu görüntülerine göre davalı taşınmazın evveliyatından beri taşlık-çalılık olup tarım arazisi niteliği taşımadığı, taraflara ait taşınmazların fiili kullanım durumuna göre tarımsal arazi niteliği taşımadığı, bunun yanı sıra davalıya ait 12 numaralı parselin 11082,49 m² yüzölçümüne sahip olduğu nazara alındığında küçük taşınmazların birleştirilmesine yönelik amacın dışına çıkılarak mülkiyet hakkının sınırlandırılmış olacağı inancına varılmakla davanın reddine ilişkin yerel mahkeme kararında herhangi bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

İstinaf dilekçesinde yeralan sebepler ile hüküm temyiz edilmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 5403 sayılı Kanun'un 8/İ maddesinde düzenlenen sınırdaş tarımsal arazi maliklerin tarımsal arazilerinin satışında diğer sınırdaş tarımsal arazi malikinin önalım hakkına ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 5403 sayılı Kanun'un 8/i maddesinin ikinci fıkrası şöyledir: ''Tarımsal arazilerin satılması hâlinde sınırdaş tarımsal arazi malikleri de önalım hakkına sahiptir. Tarımsal arazi, sınırdaş maliklerden birine satıldığı takdirde, diğer sınırdaş malikler önalım haklarını kullanamaz. Önalım hakkına sahip birden fazla sınırdaş tarımsal arazi malikinin bulunması hâlinde hâkim, tarımsal bütünlük arz eden sınırdaş arazi malikine önalıma konu tarımsal arazinin mülkiyetinin devrine karar verir.''

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili tarafından verilen temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,