Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/7148 K.2023/5862

Taraflar arasındaki gaiplik nedeniyle tapu iptali ve tescil kararından kaynaklanan tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; murisi ...'e ait taşınmaz hakkında davalı idarenin talebi sonucu gaiplik nedeniyle tapu iptali ve tescil davası açıldığını ve taşınmazın Hazine adına tescil edildiğini, sonrasında ise aynı taşınmazın 2002 yılında dava dışı üçüncü kişilere satılması nedeni ile taşınmazın dava tarihindeki rayiç değerinin tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; derdestlik ve zamanaşımı itirazında bulunarak davacı tarafın mirasçı olduğu iddia edilen anneannesinin 1969 yılında öldüğünün belirtmesi nedeniyle miras meselesinin çözümünde mütekabiliyet şartının Yunanistan ile ölüm döneminde bulunmaması nedeniyle Hazinenin mirasçılığının gündemde olacağını, ayrıca mirasçılık belgelerinin, Dışişleri Bakanlığının ilgili birimi tarafından teyit edilmesi ve Türk Mahkemeleri nezdinde tenfizinin gerektiğini açıklayarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 1062 sayılı Mukabele-i Bilmisil Yasa'sına göre çıkarılan 02.11.1964 ... ve 6/3801 sayılı Kararnamenin getirdiği önlemlerin geçici olması ve bu kararnameye dayanılarak verilen mahkeme kararlarının dahi geçici nitelikte olduğu, bir hakkın varlığını veya yokluğunu tespit eden veya bir hakkı ihdas yahut ortadan kaldıran kesin hüküm niteliğinde olmadığına karar veren HGK.nun 13.02.1991 tarih 1990/2-648 Esas 1991/65 Karar sayılı ilamı gereğince davalı idarenin bu savunmasına itibar edilmediği açıklanmıştır.

2. Taşınmazın tamamının, ...'in ölünceye kadar bakılıp beslenmesi, görülüp gözetilmesi kaydıyla 20.12.1958 tarihinde Yunan ert.

Teb'asından ... adına temlik ve tescil edildiği, sonrasında ise bu taşınmaz malikinin bulunamaması nedeniyle Kadıköy 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 1983/696 Esas 1984/23 Karar sayılı ilamı ile kayyım atandığı, kayyımla idare edilen bu taşınmaz hakkında süre sonunda davalı Hazine tarafından açılan tapu iptal ve tescil talepli dava gereği yapılan yargılama sonunda Kadıköy 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin 1992/580 Esas ve 1994/20 Karar sayılı ilamı ile taşınmazın davalı Hazine adına tesciline karar verildiği, dava konusu taşınmazın bu ilam gereği 20.01.1998 tarihinde hükmen Maliye Hazinesi adına tapuya tescil edildiği,

davalı idare adına hükmen tescil edilen taşınmazın sonrasında ise dava dışı kişilere satıldığı, davacının ise ... mirasçı olarak davalı idareden tazminat talep ettiği, devletin davacının ... mirasçısı olduğu ve mirasen kendisine intikal eden taşınmazını dava dışı kişilere satılmasına neden olduğu, bu halde ise 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 588 ... maddesi de esas alınarak dava tarihi itibariyle belirlenen bedelden devletin sorumlu olacağı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalı vekili; davanın zamaşımı nedeniyle reddinin gerektiğini, mütekabiliyet şartı Yunanistan ile ölüm döneminde bulunmadığından gayrimenkullerinin Hazine'ye intikali gerektiğini, mahkemeye sunulan müteveffiyelerin mirasçılık belgeleri ile diğer belgelerin Dışişleri Bakanlığının ilgili birimi tarafından teyit edilmesi gerektiği ve ayrıca yurt dışından alınan mirasçılık belge ve/veya belgelerinin 5718 sayılı Kanunun 50/1 maddesi gereğince Türk Mahkemeleri nezdinde ayrıca tenfiz edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davaya konu 1015 taşınmazın sahibi ...'in mirasçısı olduğunu, yani anılan kayıt maliki ile aralarındaki irs ilişkisini kesinleşmiş hasımlı mirasçılık belgesi ile kanıtladığı gerekçesiyle davanın kabulünde isabetsizlik bulunmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri belirterek ve davanın kabulü halinde iyi niyetli Maliye Hazinesinin adına tescil edilen taşınmazı malik sıfatıyla satış suretiyle elinden çıkardığından, geri verme yükümlülüğü kapsamında taşınmazın satışından elde ettiği geliri hak sahiplerine ödemekle sorumlu olduğu açıklanarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, haksız olarak Hazine'ye geçen taşınmazın satışından ... tazminat istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 588 ... maddesi

3. Değerlendirme 1. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 ... maddesinde yer ... sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 ... maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Harçlar Kanununun 13/j maddesi gereğince Hazine harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,