Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/7303 K.2023/512

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ortaklığın giderilmesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 14. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk derece mahkemesi kararı bir kısım davalılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, 7373 ada 1 parsel sayılı taşınmazda ortaklığın satış suretiyle giderilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Bir kısım davalılar vekili, davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 05.11.2018 tarih ve 2018/1806 Esas, 2018/7350 Karar sayılı ilâmıyla "mahkemece, bilirkişilerden muhdesat oranlaması yönünden açık ve denetime uygun rapor alınması, satıştan elde edilecek gelirin bu oranlara göre paylaştırılması ve bu hususun açıkça hükümde gösterilmesi gerekmektedir" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesi, yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında "Davacı tarafından açılan ortaklığın giderilmesi davasının kabulü ile ... Mahallesi, 7373 ada 1 parsel sayılı taşınmazdaki ortaklığın satış yoluyla giderilmesine, satış bedelinin 02/03/2020 tarihli bilirkişi raporundaki ... adresindeki binanın ...'na ait olduğunun kabulüne göre yapılan hesap tablosundaki kıymet yüzdelerine göre paydaşlara dağıtılmasına" karar vermiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde bir kısım davalılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Bir kısım davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; 57 parsel üzerindeki kemerli yapının Belediye tarafından yıkıldığını, son bilirkişi incelemesinde bu hususun dikkate alınmadığını, 68 parsel üzerinde yer alan 46 ve 48 numaralı taşlı iki adet dükkandan 48 nolu dükkanın dava konusu parsel sınırları dışında kaldığını, yol istimlâkından sonra geriye kalan m² miktarlarına göre yeniden oranlama yapılması gerektiğini belirtmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ortaklığın giderilmesi davasında verilen kararın eksik incelemeye ve hatalı değerlendirmeye dayalı olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

2. İlgili Hukuk

Paydaşlığın (ortaklığın) satış yoluyla giderilmesi hâlinde dava konusu taşınmaz üzerinde bina, ağaç vs. gibi bütünleyici parçalar (muhdesat) varsa bunların arzla birlikte satılması gerekir.

Ancak muhdesatın bir kısım paydaşlara (ortaklara) ait olduğu konusunda tapuda şerh varsa veya bu hususta bütün paydaşlar ittifak ediyorlarsa ve muhdesat arzın değerinde bir artış meydana getiriyorsa bu artışın belirlenmesi için dava tarihi itibarıyla arzın ve muhdesatın değerleri ayrı ayrı tespit edilir. Belirlenen bu değerler toplanarak taşınmazın tüm değeri bulunur.

Bulunan bu değerin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik (%...) oran kurulmak suretiyle belirlenir. Satış sonunda elde edilecek bedelin bölüştürülmesi de bu oranlar esas alınarak yapılır. Muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşa, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara (ortaklara) dağıtılır.

3. Değerlendirme 1. Somut olaya gelince; dava konusu taşınmaz üzerinde paydaş vakfa ait olan yapı ve davalılardan ..., ... ve ...’a ait olduğu tespit edilen yapı bulunduğu ancak, mahkemece kurulan hükümde taşınmazın toplam bedeli üzerinden, bedelin ne kadarının arza ne kadarının muhdesata isabet ettiği yüzdelik oran kurulmak suretiyle gösterilip, muhdesata isabet eden kısım muhdesat sahibi paydaşlara, geri kalan bedel ise payları oranında paydaşlara dağıtılmasına karar verilmesi gerekirken bilirkişi raporuna atıf yapılarak hüküm kurulması doğru değildir.

2. Öte yandan hükmü temyiz eden bir kısım davalılar vekili, davacıya ait olduğu kabul edilen yapının keşiften sonra yıkıldığını belirttiğinden taşınmazın son durumu hakkında araştırma yapılarak davacıya ait olduğu kabul edilen muhdesatın yıkıldığının tespiti hâlinde sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

VI. KARAR