Yargıtay 7. Hukuk Dairesi E.2022/777 K.2023/2001

Taraflar arasındaki önalım nedeniyle tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı asil tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 374, 375 ve 387 parsel sayılı taşınmazlarda hissedar olduğunu, bu taşınmazlarda 1/4 hisse ile malik olan davadışı ... ...'ün hisselerini 03.02.2017 tarihinde davalı ...'a sattığını, tarafların satış bedelini muvazaalı olarak devir sırasında yüksek gösterdiklerini ileri sürerek dava konusu 374, 375 ve 387 parsel sayılı taşınmazların davalı adına olan hissesinin iptali ile davacı adına tesciline karar verilmesi isteğinde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı ön inceleme duruşmasındaki beyanında; dava konusu taşınmazları toplamda 75.000,00 TL’ye satın aldığını, bedeli elden nakit olarak ödediğini, satış yapan ...’nın bedeli 90.000,00 TL olarak gösterme teklifinde bulunduğunu ve tapuda bu şekilde gösterildiğini, davacının 75.000,00 TL üzerinden satın almayı istemesi durumunda devretmeyi düşündüğünü belirterek bu süreçte oluşan 16.000,00 TL zararının da karşılanmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile. “Ön inceleme duruşmasında davalı beyanında, tapuda dava konusu edilen taşınmazları 90.000,00 TL üzerinden satış yapıldığına dair resmi senet düzenlenmiş ise de, dava konusu edilen üç taşınmazdaki 1/4 hisseyi toplamda 75.000,00 TL'ye satın aldığını beyan etmiştir.

Davalının beyan ettiği ve davalının sunduğu, ... ...'ün imzasını taşıyan belgedeki yazılı miktar olan 75.000,00 TL ile tapu harç ve masrafları toplamı davacı tarafa depo ettirilmiş, istinaf ilamı doğrultusunda davacı taraf eksik harcı tamamlamıştır.

Toplanan delillere ve tüm dosya kapsamına göre, davacının ön alım hakkını yasal olarak kullandığı anlaşılmıştır.” şeklindeki gerekçe ile davanın kabulü ile davalı adına olan taşınmaz hisselerinin tapusunun iptaline ve bu hisselerin davacı adına tesciline karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davalının davanın kabulüne yönelik beyanının dikkate alınmadığını, satışın üzerinden 5 yıl geçtiğini, mahkemece gerekmediği halde keşif yapılarak sürecin uzatıldığını, önalım bedelinin güncellenmesi gerektiğini, bu süreçte davalının taşınmazı kullanamadığı gibi bedelin de geç depo edildiğini belirtmek suretiyle istinaf etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Her ne kadar davalı vekili tarafından dava konusu gayrimenkulün beş yıl öncesine oranla daha da değerlenmiş olmasına rağmen önalım bedeli olarak gayrimenkulün güncel değerinin esas alınması gerektiğini istinaf nedeni olarak ileri sürmüş ise de Yargıtay 14. Hukuk Dairesinin 05.03.2018 tarih, 2015/9101 Esas ve 2018/1671 Karar sayılı "satış tarihi ile dava tarihi arasında uzunca bir zaman geçtiğinden söz edilerek keşfen belirlenen bedelin depo edilmesi için davacıya süre verilerek, bedelin süresinde yatırılmadığı gerekçeleri ile davanın reddine karar verilmiş ise de;

önalım davalarında depo edilmesi gereken bedel tapuda gösterilen satış bedeli ile davalı tarafından ödenen harç ve masrafların toplamından ibaret olduğundan, keşfen belirlenen bedelin depo edilmesi için süre verilmesi de doğru görülmemiştir." şeklindeki ilamı dikkate alındığında yerel mahkemenin keşfen belirlenen bedeli önalım bedeli olarak kabul etmemesi yerindedir. "...Davalı ön inceleme duruşmasında dava konusu taşınmazlardaki hisseleri toplam 75.000,00 TL bedelle satın aldığını ikrar etmiştir.

Davalının bu beyanı mahkeme içi ikrar niteliğindedir. Bu nedenle mahkemenin davacının bedelde muvazaa iddiasını kabul ederek 75.000,00 TL satış bedeli ve davalı tarafından karşılanan masraflar toplamı üzerinden önalım bedelini depo ettirmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamaktadır.” şeklindeki gerekçesiyle davalının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı asil temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Taşınmazın fiili taksim yapıldığı söylenerek kendisine satıldığını, satıcı ... ile annesi davacı tarafından kandırıldığını, gerekmediği halde mahkemece keşif yapılarak ve süresinde harç tamamlatılmayarak bedelin ödenmesi sürecinin uzatıldığını, yine kabul beyanında bulunmasına rağmen yargılamanın uzun sürdüğünü, bu süreçte taşınmazı kullanamadığını, bedelin güncellenmesi gerektiğini belirtmek suretiyle temyiz talebinde bulunmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, önalım hakkından kaynaklanan tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 732’nci, 733’üncü ve 734’üncü maddeleri

3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı asilin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,